گرانی سوخت، کابوس ترامپ در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره

به گزارش عصر یکشنبه ایرنا از لس‌آنجلس‌تایمز، اختلاف قیمت بین برخی فرآورده‌های پالایشی و نفت خام در آمریکا و دیگر مناطق جهان به رکوردی بی‌سابقه رسیده و این در حالی است که شاخص‌های جهانی قیمت نفت، تقریبا تمام رشدی که از قبل جنگ ایران کسب کرده بودند را از دست داده‌اند.

برخی تحلیلگران هشدار می‌دهند که مصرف‌کنندگان باید خود را برای افزایش بیشتر قیمت سوخت در جایگاه‌ها آماده کنند، زیرا ممنوعیت صادرات روسیه در پی جنگ اوکراین و همچنین ازسرگیری درگیری‌ها در خاورمیانه، عرضه را تحت فشار قرار داده است.

جِیمی تورنس، مدیر واحد معاملات گازوئیل و سوخت هواپیما در شرکت بزرگ بازرگانی نفت «گروه ترافیگورا/ Trafigura Group»، می‌گوید که «پالایشگاه‌ها هم‌اکنون با نرخ بهره‌برداری بسیار بالایی فعالیت می‌کنند؛ با این حال، ذخایر سوخت همچنان در حال کاهش است.»

برای دولت‌ها و بانک‌های مرکزی جهان، بازار سوخت یادآور تلخ و رنج‌آور پیامدهای تورمی تصمیم دونالد ترامپ(رئیس جمهوری آمریکا) برای ورود به جنگ با ایران و همچنین ناکامی او در پایان بخشیدن به جنگ روسیه و اوکراین است؛ جنگی که در جریان کارزار انتخاباتی‌اش برای بازگشت به کاخ سفید، بارها وعده خاتمه ۲۴ ساعته آن را داده بود!

ترامپ خواستار انجام تحقیقات درباره این وضعیت شده است، اما شرکت‌های بزرگ همچون شرکت مواد غذایی چندملیتی «پِپسی‌کو» افت تقاضای مصرف‌کنندگان را ناشی از افزایش قیمت بنزین می‌دانند و مدیران سرمایه‌گذاری برخی شرکت‌ها نیز برای محافظت از سرمایه‌های خود در برابر احتمال تداوم تورم بالاتر از انتظار در آمریکا، که ناشی از افزایش هزینه سوخت است، برای محافظت از سرمایه‌های خود به خرید دارایی‌های پوشش ریسک روی آورده‌اند.

تیلور راجرز، سخنگوی کاخ سفید، در بیانیه‌ای مدعی شد که «ترامپ و تیم انرژی او از ابتدا اختلالات کوتاه‌مدت بازار را پیش‌بینی کرده بودند، این موضوع را صادقانه با مردم آمریکا در میان گذاشتند و برنامه‌ای جدی برای تعدیل آثار آن اجرا کردند. قیمت نفت به‌شدت کاهش یافته است و انتظار می‌رود قیمت سوخت در جایگاه‌ها نیز به‌ تبع آن پایین بیاید»!

داده‌های بورس «ICE Futures Europe» نشان می‌دهد که صندوق‌های پوشش ریسک، پیش از آنکه آمریکا حملات خود به ایران را از سر بگیرد، خود را برای ادامه روند صعودی قیمت‌ها آماده کرده بودند؛ به‌طوری که بازار از اواخر مارس تاکنون بیش از هر زمان دیگری روی افزایش قیمت گازوئیل اروپا حساب باز کرده است. این در حالی است که همزمان، خوش‌بینی بازار نسبت به نفت خام برنت به عنوان شاخص جهانی نفت، به پایین‌ترین سطح از ماه دسامبر رسیده بود؛ موضوعی که نشان می‌دهد بازار انتظار افزایش شدید قیمت گازوئیل را حتی در شرایط افت قیمت نفت خام داشته است.

به گزارش ایرنا، (خبرگزاری رویترز هفته گذشته) به نقل از منابع آگاه گزارش داد که یک نفتکش قطری حامل گاز مایع (LNG) و یک نفتکش با پرچم عربستان سعودی در نزدیکی تنگه هرمز آسیب دیده‌اند. آمریکا نیز با ادعای دست داشتن ایران در این حادثه، دور تازه‌ای از حملات علیه مناطقی از جنوب ایران را آغاز و تفاهم نامه میان تهران-واشنگتن را نقض کرد.

لس‌آنجلس‌تایمز در ادامه نوشت: بازار نفت و فرآورده‌های نفتی جهانی هستند، اما تحولات منطقه‌ای در آن نقش مهمی ایفا می‌کنند. در واقع، هرگونه اختلال و شوک عرضه در یک نقطه از جهان می‌تواند هزاران کیلومتر دورتر، به افزایش قیمت‌ها دامن بزند. مهم‌ترین تحول اخیر در روسیه رخ داد؛ جایی که پس از ماه‌ها حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه و ایجاد کمبود در بازار داخلی، مسکو صادرات گازوئیل را ممنوع کرد. روسیه پس از آمریکا دومین صادرکننده بزرگ گازوئیل جهان است و حدود ۱۱ درصد از صادرات جهانی این سوخت را در اختیار دارد.

سوداگران بر این باورند که کشورهایی همچون برزیل و ترکیه که پیش‌تر به واردات گازوئیل روسیه متکی بودند، در روزهای اخیر برای خرید محموله‌های غیرروسی وارد رقابت شدید قیمتی شده‌اند.

به گفته ایزابل گیلکس، مدیر واحد پژوهش بازار نفت در شرکت مشاوره انرژی «وود مکنزی/ Wood Mackenzie»، در حال حاضر، بخش نگران‌کننده‌تر، بازار فرآورده‌های سوختی است. روسیه شاید همان قطره آخری باشد که کاسه را لبریز می‌کند.

شعله‌ور شدن دوباره درگیری‌ها در پیرامون تنگه هرمز، آن هم در شرایطی که ترامپ مدعی پایان آتش‌بس شده، به طور همزمان خطر تشدید این بحران را افزایش داده است. تحلیلگران بانک سیتی‌گروپ می‌گویند که «جریان انتقال فرآورده‌های نفتی از تنگه هرمز، که پیش از حمله آمریکا به ایران روزانه حدود پنج میلیون بشکه بود، در هفته‌های اخیر به حدود یک میلیون بشکه در روز کاهش یافته است.»

فشار شدید بر عرضه

به نوشته این رسانه آمریکایی، این کاهش عرضه دقیقا با اوج‌گیری تقاضا در نیمکره شمالی به دلیل آغاز فصل سنتی سفرهای تابستانی، تلاقی کرده است.

بر اساس آمار انجمن خودروی آمریکا، متوسط قیمت هر گالن بنزین معمولی در این کشور تا دهم جولای، به ۳.۸۸ دلار رسیده است؛ این سومین قیمت بالای ثبت‌شده برای این مقطع از سال محسوب می‌شود. قیمت گازوئیل نیز دومین رکورد تاریخی خود را برای این فصل ثبت کرده است. هرچند قیمت سوخت هواپیما تا حدی کاهش یافته، اما شرکت‌های هواپیمایی همچنان برای جبران هزینه‌های ماه‌های نخست جنگ، قیمت بلیت‌ها را در سطوح بالا نگه داشته‌اند.

همچنین، در اروپا موج گرمای شدید، توان پالایشگاه‌ها برای تولید با ظرفیت کامل را کاهش داده است. محدودیت در عملکرد سامانه‌های خنک‌کننده و تقطیر بدین معناست که پالایشگاه‌ها در دوره‌های هجوم موج گرما ناچار خواهند شد تا تولید خود را تا ۱۵ درصد کاهش دهند.

پالایشگاه‌ها در آمریکا نیز ماه‌هاست که با بیشترین ظرفیت فعالیت می‌کنند؛ وضعیتی که خطر خرابی تجهیزات و اختلال در تولید را افزایش می‌دهد. افزون بر این، فصل طوفان‌های موسمی در جنوب آمریکا که از ژوئن تا نوامبر ادامه دارد، خطر دیگری برای تعطیلی پالایشگاه‌ها محسوب می‌شود.

این تهدیدها در شرایطی قریب‌الوقوع به نظر می‌رسند که ذخایر سوخت پس از چهار ماه جنگ علیه ایران، به‌شدت کاهش یافته است. در آمریکا، ذخایر فرآورده‌های تقطیری که عمدتا شامل گازوئیل است، تنها اندکی بالاتر از پایین‌ترین سطح فصلی در تاریخ این کشور قرار دارد و خلاف روند معمول این زمان از سال، همچنان در حال کاهش است. در اروپا نیز نشانه‌هایی به چشم می‌خورد که برخی دولت‌ها قصد دارند ذخایر راهبردی خود را دوباره تکمیل کنند؛ اقدامی که تقاضا را افزایش خواهد داد.

چین به عنوان یکی از تامین‌کنندگان اصلی فرآورده‌های نفتی در آسیا، برای نخستین بار از ماه مارس مجوز صادرات گسترده‌تر سوخت را صادر کرده است. در حال حاضر، فعالان بازار به دفت این موضوع را رصد می‌کنند که آیا تشدید دوباره درگیری‌ها در خاورمیانه، چین را به سمت کاهش صادرات سوق می‌دهد، یا اینکه حاشیه سود بالای پالایش در منطقه، این کشور و دیگر تولیدکنندگان آسیایی را به افزایش صادرات در هفته‌ها و ماه‌های آینده ترغیب خواهد کرد.

تورنس از شرکت بازرگانی «گروه ترافیگورا» دراین‌باره گفت: افزایش صادرات فرآورده‌های پالایشی از سوی چین می‌تواند بخشی از فشار را کاهش دهد، اما این روند باید پایدار باشد. در غیر این صورت، قیمت گازوئیل و بنزین همچنان افزایش خواهد یافت تا جایی که در نهایت تقاضا به دلیل گرانی کاهش پیدا کند.