بازار اوراق قرضه به گروگان خاورمیانه درآمد / پیوند نفت و خزانه‌داری آمریکا در بالاترین سطح از زمان جنگ خلیج فارس

با رسیدن همبستگی قیمت نفت و بازده اوراق قرضه آمریکا به رکوردی تاریخی سرمایه‌گذاران وال‌استریت اعتراف می‌کنند که اکنون بیش از آنکه تحلیلگر داده‌های اقتصادی باشند به معامله‌گران نفت تبدیل شده‌اند.
فایننشال تایمز در گزارشی نوشت: در سایه تداوم جنگ فرسایشی در خاورمیانه، قیمت جهانی نفت و اوراق قرضه خزانه‌داری ایالات متحده چنان در هم تنیده شده‌اند که مستحکم‌ترین و نزدیک‌ترین رابطه خود را از زمان نخستین جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۰ به ثبت رسانده‌اند. این همبستگی بی‌سابقه نشان می‌دهد که بحران خاورمیانه اکنون به محرک و فرمانده بلامنازع بازار اوراق قرضه تبدیل شده است، بازاری که هزینه‌های استقراض را در سراسر اقتصاد جهانی تعیین می‌کند.
بر اساس داده‌های موسسه CBOE، همبستگی میان قیمت نفت خام وست تگزاس اینترمدیت و بازده اوراق قرضه ده‌ساله خزانه‌داری آمریکا در ماه جاری به رکورد خیره‌کننده ۶۵ درصد رسیده است. این رقم تنها یک قدم با رکورد تاریخی ۶۶ درصدی فاصله دارد که در سال ۱۹۹۰ و اندکی پس از حمله عراق به کویت بر اساس داده‌های این موسسه که تا سال ۱۹۸۵ به عقب بازمی‌گردد ثبت شده بود. این پیوند تنگاتنگ به وضوح نشان می‌دهد که چشم‌انداز اقتصاد جهانی و طبقات اصلی دارایی تا چه حد به امنیت تردد در تنگه هرمز گره خورده است، گذرگاهی که در شرایط عادی حدود ۲۰ درصد از صادرات نفت جهان از آن عبور می‌کند.
این شوک قیمتی در بازار انرژی سرمایه‌گذاران را وادار کرده است تا در رویکرد خود برای قیمت‌گذاری تورم بالاتر و نرخ‌های بهره تجدیدنظر کنند. مایک ریدل، مدیر صندوق در موسسه فیدلیتی اینترنشنال با توصیف این تغییر راهبردی می‌گوید سرمایه‌گذاران اوراق قرضه به طور معمول داده‌های اقتصادی کشورها و بیانیه‌های بانک‌های مرکزی را با جزئیاتی میکروسکوپی واکاوی می‌کنند اما در سه تا شش ماه گذشته، ما در عمل تنها به معامله‌گران نفت تبدیل شده‌ایم. این همبستگی نزدیک در بازارهای اوراق قرضه اروپا نیز به وضوح قابل مشاهده است، جایی که بازده اوراق در کشورهایی که بیشتر در معرض شوک انرژی قرار دارند هماهنگ با قیمت نفت خام در حال افزایش است. ریچارد وولنو، مدیر صندوق اوراق قرضه در شرکت ام‌اندجی تاکید می‌کند که امسال بازده اوراق قرضه در اساس تیک به تیک با قیمت نفت حرکت می‌کند.
قیمت‌های شاخص نفت در طول درگیری‌های خاورمیانه نوسانات شدیدی را تجربه کرده و بسته به جزر و مد چشم‌انداز صلح از طریق مذاکره میان ارقام بالای ۱۰۰ دلار و حدود ۷۰ دلار در هر بشکه الاکلنگ شده است. در همین حال بازده اوراق ده‌ساله آمریکا که شاخصی کلیدی برای تریلیون‌ها دلار دارایی در سراسر جهان به شمار می‌رود، در سال جاری به بالاترین سطح خود از سال ۲۰۰۷ صعود کرده است. تبعات جنگ میان ایالات متحده و ایران در کنار اقتصاد قدرتمند داخلی آمریکا، ترس از ماندگاری تورم بالا را دوچندان کرده و معامله‌گران را به این باور رسانده است که فدرال رزرو چاره‌ای جز افزایش دوباره نرخ بهره نخواهد داشت.
محاسبات تحلیلگران تی‌اس لومبارد نشان می‌دهد که هر یک دلار اضافه بر قیمت یک بشکه نفت وست تگزاس اینترمدیت معادل افزایش نزدیک به ۰.۰۲ واحد درصدی در بازده اوراق ده‌ساله است. به عنوان مثال روز دوشنبه همزمان با افزایش ۴.۵ درصدی قیمت نفت، بازده اوراق ده‌ساله خزانه‌داری نیز ۰.۰۹ واحد درصد افزایش یافت. از ماه فوریه تا کنون با طولانی شدن درگیری‌ها، امید سرمایه‌گذاران مبنی بر اینکه بانک‌های مرکزی از کنار جهش تورمی ناشی از شوک موقت عرضه چشم‌پوشی کنند رنگ باخته است. در عوض قیمت‌های بالاتر انرژی به عنوان تیر خلاصی برای بانک‌های مرکزی دیده می‌شود که همین حالا نیز با تورم‌های بالاتر از حد هدف دست‌وپنجه نرم می‌کنند. کوین وارش، رئیس فدرال رزرو در ماه جاری همزمان با نخستین افزایش نرخ بهره از سال ۲۰۲۳ به صراحت اعلام کرد که تورم بسیار بالا است و برای مدتی طولانی بالا مانده است.
پیتر شافریک، تحلیلگر راهبردی کلان جهانی در موسسه آر‌بی‌سی کپیتال مارکتس معتقد است که محرک بازده‌های کوتاه‌مدت در سال جاری تغییر کرده است و شما اکنون یک محرک بسیار خاص و قابل شناسایی برای سیاست بانک مرکزی دارید که همان قیمت انرژی است. در نتیجه سرمایه‌گذاران می‌گویند که تغییرات در متغیرهای بنیادین اقتصاد نظیر رشد و تورم، جای خود را به نفت به عنوان موتور محرک قیمت اوراق قرضه داده‌اند. مندی زو، رئیس بخش اطلاعات بازار مشتقات در سی‌بی‌اوئی هشدار می‌دهد که اگر این الگو پابرجا بماند، مسیر آینده بازده اوراق قرضه کمتر به فدرال رزرو و بیشتر به وضعیت ایران بستگی خواهد داشت.
در اروپا قیمت‌های سرسام‌آور گاز نیز به دلیل اهمیت بیشترشان در تورم خانوارها با همین حساسیت رصد می‌شوند. قیمت گاز طبیعی در اروپا در سال جاری ۱۶۰ درصد افزایش یافته و به بالاترین سطح خود از زمان پیامدهای جنگ روسیه و اوکراین رسیده است. کریستین لاگارد، رئیس بانک مرکزی اروپا نیز اوایل این ماه هنگام اعلام افزایش نرخ بهره از روند صعودی قیمت گاز به عنوان یک خطر فزاینده برای تورم یاد کرد.
چشم‌انداز خود این درگیری به شدت مبهم باقی مانده است. دونالد ترامپ روز شنبه اعلام کرد که پیشنهاد ایران برای یک آتش‌بس هفت‌روزه جدید را رد کرده است. این ابهام به حدی است که تحلیلگران جی‌پی مورگان به رهبری ناتاشا کانوا در یادداشت پربازدید هفته گذشته خود اعتراف کردند که برای نخستین بار از زمان آغاز جنگ در ایران، ما هیچ دیدگاه پایه‌ای در مورد مسیر آینده قیمت نفت نداریم و به سادگی نمی‌دانیم چگونه باید سناریوی پایان این بازی را مدل‌سازی کنیم.