خرید ۱۱ ابرنفتکش و حامل گاز توسط ادنوک برای توسعه ناوگان صادراتی

شرکت ملی نفت ابوظبی، ادنوک، از طریق بازوی کشتیرانی خود، «ادنوک لجستیکز اند سرویسز»، ۱۱ فروند کشتی بزرگ نفت و گاز را با سرمایه‌گذاری حدود ۱.۳ میلیارد دلار خریداری کرده است.

این خرید شامل:

• ۶ فروند نفتکش بسیار بزرگ (VLCC) برای حمل نفت خام

• ۵ فروند حامل بسیار بزرگ گاز (VLGC) برای حمل گاز مایع‌شده، عمدتاً ال‌پی‌جی

از میان این ۱۱ فروند، ۹ کشتی شامل هر ۶ نفتکش و ۳ حامل گاز، از بازار کشتی‌های موجود خریداری شده‌اند و قرار است در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۶ تحویل و بلافاصله وارد خدمت شوند.

دو فروند باقی‌مانده، حامل گاز جدید هستند که از یک کشتی‌سازی چینی، در قالب معامله فروش مجدد، خریداری شده و تحویل آنها برای سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۶ برنامه‌ریزی شده است.

ادنوک اعلام کرده این توسعه ناوگان برای افزایش ظرفیت حمل نفت خام و گاز، پشتیبانی از زنجیره یکپارچه انرژی گروه و پاسخگویی به رشد تولید، تجارت و صادرات انجام می‌شود.

این اقدام پس از سفارش ۹۰۰ میلیون دلاری چهار فروند کشتی جدید حمل ال‌ان‌جی در ماه گذشته انجام شده است.

ادنوک لجستیکز اند سرویسز اکنون مالک بیش از ۳۴۰ فروند کشتی است و حدود ۶۰۰ کشتی اجاره‌ای نیز در اختیار دارد.

تحلیل فنی

این معامله از نظر ساختار ناوگان، یک توسعه متوازن در دو بخش نفت خام و گاز است.

نفتکش‌های VLCC با ظرفیت معمول حدود ۲ میلیون بشکه نفت خام، ستون اصلی حمل‌ونقل دریایی نفت در مسیرهای بلندمسافت هستند. خرید ۶ فروند VLCC عملاً ظرفیت حمل مستقیم نفت خام ادنوک را افزایش می‌دهد و وابستگی شرکت به اجاره کشتی در بازار آزاد را کاهش می‌دهد.

در بخش گاز نیز خرید ۵ فروند VLGC، یعنی کشتی‌های بسیار بزرگ حمل گاز مایع، ظرفیت حمل محموله‌های LPG مانند پروپان و بوتان را افزایش می‌دهد.

نکته مهم، ترکیب خرید کشتی‌های دست‌دوم مدرن با کشتی‌های نوساز است. این ساختار به ادنوک اجازه می‌دهد بخشی از ظرفیت جدید را سریعاً وارد عملیات کند، در حالی که دو فروند کشتی جدیدتر در پایان سال به ناوگان اضافه خواهند شد.

از منظر مدیریت دارایی نیز خرید مستقیم کشتی، در شرایطی که نرخ اجاره نفتکش‌های بزرگ می‌تواند تحت تأثیر ریسک‌های ژئوپلیتیکی و اختلال در مسیرهای دریایی به‌شدت نوسان کند، به معنای افزایش کنترل بر هزینه و ظرفیت حمل است.

تحلیل استراتژیک

اهمیت این معامله بسیار فراتر از خرید ۱۱ کشتی است.

ادنوک در حال تبدیل ناوگان دریایی خود به بخشی از زنجیره یکپارچه ارزش انرژی خود است؛ یعنی از تولید نفت و گاز تا ذخیره‌سازی، حمل‌ونقل، تجارت و صادرات.

این رویکرد سه مزیت اصلی ایجاد می‌کند:

۱. امنیت ظرفیت حمل: ادنوک در زمان اختلال در بازار کشتیرانی، ظرفیت اختصاصی بیشتری در اختیار خواهد داشت.

۲. انعطاف‌پذیری صادرات: مالکیت کشتی امکان تغییر مسیر، زمان‌بندی بارگیری و مقصد محموله‌ها را با آزادی بیشتری فراهم می‌کند.

۳. افزایش قدرت تجاری: داشتن ناوگان بزرگ به ادنوک اجازه می‌دهد علاوه بر فروش نفت و گاز، بخشی از ارزش افزوده زنجیره حمل‌ونقل را نیز در داخل گروه حفظ کند.

موضوع دیگر، شرایط ویژه بازار پس از اختلال در تردد از تنگه هرمز است. امارات در ماه‌های اخیر تلاش کرده است بخشی از صادرات خود را از طریق مسیرهای خارج از هرمز، به‌ویژه با استفاده از پایانه‌های فجیره و صحار عمان، انعطاف‌پذیرتر کند.

بنابراین توسعه ناوگان را می‌توان بخشی از راهبرد گسترده‌تر ابوظبی برای کاهش آسیب‌پذیری لجستیکی صادرات انرژی دانست.

تحلیل اجرایی

از منظر اجرایی، خرید ۹ فروند کشتی موجود اهمیت زیادی دارد؛ زیرا برخلاف سفارش ساخت کشتی که معمولاً چندین سال زمان می‌برد، این شناورها تقریباً بلافاصله پس از تحویل وارد عملیات می‌شوند.

در واقع ادنوک با پرداخت ۱.۳ میلیارد دلار، هم‌زمان دو هدف را دنبال می‌کند:

ظرفیت فوری + ظرفیت بلندمدت

۹ فروند کشتی موجود ظرفیت حمل را در کوتاه‌مدت افزایش می‌دهند و دو فروند حامل گاز نوساز نیز ظرفیت آینده را تقویت می‌کنند.

همچنین سفارش چهار کشتی LNG به ارزش ۹۰۰ میلیون دلار در ماه گذشته نشان می‌دهد که توسعه ناوگان یک تصمیم موردی نیست، بلکه بخشی از یک برنامه سرمایه‌گذاری چندمرحله‌ای در حمل‌ونقل انرژی است.

این موضوع به‌ویژه با هدف ادنوک برای افزایش تجارت بین‌المللی گاز و بهره‌گیری از رشد تقاضای جهانی LNG اهمیت دارد.

جمع‌بندی مدیریتی

ادنوک در حال حرکت از یک شرکت صرفاً تولیدکننده و صادرکننده انرژی به سمت یک مجموعه یکپارچه انرژی، تجارت و لجستیک دریایی است.

خرید ۶ VLCC و ۵ VLGC به ارزش ۱.۳ میلیارد دلار، در کنار سفارش ۹۰۰ میلیون دلاری کشتی‌های LNG، نشان می‌دهد که ابوظبی مالکیت و کنترل ظرفیت حمل دریایی را به‌عنوان یک دارایی استراتژیک تلقی می‌کند، نه صرفاً یک هزینه عملیاتی.

در شرایطی که ریسک مسیرهای دریایی، هزینه اجاره کشتی و امنیت زنجیره تأمین انرژی افزایش یافته، برخورداری از ناوگان اختصاصی بزرگ می‌تواند به ادنوک انعطاف‌پذیری بیشتر در صادرات، کنترل بهتر هزینه‌های لجستیک و قدرت بالاتر در تجارت جهانی نفت و گاز بدهد.

از این منظر، معامله ۱.۳ میلیارد دلاری را باید بخشی از یک راهبرد بزرگ‌تر برای تقویت موقعیت امارات در تجارت جهانی نفت، LPG و LNG و افزایش تاب‌آوری زنجیره صادرات انرژی ارزیابی کرد.