جنگ ایران قرار بود کوتاه باشد، اما طولانی شد، قیمت بنزین را ۴۰ درصد بالا برد و به یکی از عوامل اصلی شکست جمهوریخواهان در انتخابات آمریکا تبدیل شد.
اواسط فوریه، یکی از مشاوران اقتصادی دونالد ترامپ با چند نمودار وارد دفتر رئیسجمهور آمریکا شد. نمودارها خبرهای خوبی داشتند: درآمد خانوارها، بهویژه اقشار کمدرآمد، افزایش یافته بود، حسابهای بازنشستگی رشد کرده بودند و اقتصاد آمریکا بهتر از پیشبینیها پیش میرفت. ترامپ از دیدن آمارها خوشحال شد. جمهوریخواهان کنترل کنگره را در اختیار داشتند و رئیسجمهور پس از یک سال بازگشت به کاخ سفید، در موقعیت قدرتمندی قرار گرفته بود.
چند روز بعد، ترامپ تصمیمی گرفت که به روایت والاستریت ژورنال، مسیر ریاستجمهوری او را تغییر داد: آغاز جنگ با ایران.
این روزنامه در گزارشی به قلم جاش داوسی، الکس لیری و لیندسی وایز، به بررسی پشتپرده شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای سوم نوامبر (۱۲ آبان) پرداخته است. نتیجه گزارش روشن است: جنگ ایران نقش محوری در این شکست داشت، اما تنها اشتباه ترامپ نبود. بیاعتنایی به نگرانیهای اقتصادی مردم، سیاستهای مهاجرتی و دخالت در انتخاب نامزدهای جمهوریخواه نیز به زیان حزب تمام شد.
جنگی که قرار بود تا آوریل تمام شود
ترامپ با وعده پایاندادن به جنگهای خارجی به قدرت بازگشته بود، اما جنگی را آغاز کرد که تا زمان انتخابات بیش از ۴۷ میلیارد دلار برای مالیاتدهندگان آمریکایی هزینه داشت و بیش از ۲۰ نظامی آمریکا در آن کشته شده بودند.
پیامد جنگ تنها به هزینههای نظامی محدود نماند. به نوشته والاستریت ژورنال، قیمت بنزین ۴۰ درصد افزایش یافت و هزینه حملونقل، کود شیمیایی و بسیاری از کالاها بالا رفت. فشار اقتصادی جنگ بهتدریج به مسئلهای انتخاباتی تبدیل شد.
مشاوران ترامپ در بهار هشدار داده بودند که ادامه جنگ میتواند به جمهوریخواهان در انتخابات آسیب بزند، اما رئیسجمهور معتقد بود هنوز برای حل مشکل وقت کافی وجود دارد.
او تصور میکرد عملیات نظامی علیه ایران کوتاه خواهد بود. موفقیت سریع عملیات آمریکا برای بازداشت نیکلاس مادورو در ونزوئلا نیز این تصور را تقویت کرده بود؛ هرچند جنگ با ایران بهمراتب پیچیدهتر بود.
در ماه مارس، مقامهای ارشد دولت به مدیران شرکتهای نفتی گفته بودند جنگ تا آوریل پایان مییابد. آوریل گذشت و جنگ تمام نشد. در ماه مه، ترامپ به اطرافیانش میگفت میخواهد پیروز شود و از جنگ عبور کند. مشاوران سیاسی امیدوار بودند درگیری دستکم تا تابستان خاتمه پیدا کند تا فرصت کافی برای بازگرداندن توجه رأیدهندگان به مسائل داخلی وجود داشته باشد.اما جنگ ادامه یافت و قیمت سوخت به یکی از مهمترین مشکلات انتخاباتی جمهوریخواهان تبدیل شد.
پنج عامل شکست جمهوریخواهان
والاستریت ژورنال در کنار جنگ ایران، مجموعهای از تصمیمها و اشتباهات سیاسی ترامپ را بررسی کرده است. مهمترین آنها را میتوان در پنج محور خلاصه کرد.
عامل | اتفاق مهم | اثر انتخاباتی |
|---|
جنگ ایران و گرانی سوخت | بیش از ۴۷ میلیارد دلار هزینه جنگ و افزایش ۴۰ درصدی قیمت بنزین | تشدید نارضایتی اقتصادی و ایجاد شکاف در پایگاه حامیان ترامپ |
سیاست مهاجرتی | عملیات سختگیرانه و کشتهشدن دو آمریکایی در مینهسوتا | تضعیف حمایت از سیاستی که پیشتر نقطه قوت ترامپ بود |
انتخاب نامزدهای جمهوریخواه | حمایت از چهرههای وفادار بهجای نامزدهای دارای شانس بیشتر | شکست در رقابتهای مهم سنا، از جمله تگزاس |
نادیدهگرفتن نظرسنجیها | بیاعتنایی به هشدارها درباره تورم و قدرت خرید | از دست رفتن فرصت اصلاح راهبرد انتخاباتی |
تمرکز بر پروژههای شخصی | پرداختن به بازسازی کاخ سفید و طرحهای نمادین واشنگتن | تقویت تصور بیتوجهی ترامپ به مشکلات روزمره مردم |
هشدارهایی که به کاخ سفید رسید
تا ماه اوت، نظرسنجیهای داخلی جمهوریخواهان از تغییر نگرانکنندهای خبر میدادند. حزب برتری خود را در موضوع اقتصاد از دست داده بود و رأیدهندگان، ترامپ را بیش از دموکراتها مسئول تورم میدانستند.
نیوت گینگریچ، رئیس پیشین مجلس نمایندگان، و شان هنیتی، مجری محافظهکار، از جمله کسانی بودند که از رئیسجمهور خواستند بیشتر درباره هزینه زندگی صحبت کند.
اما ترامپ به نتایج نامطلوب نظرسنجیها اعتماد نداشت. به گفته یکی از مقامهای ارشد دولت، او در جلسهای یادآوری کرده بود که در انتخابات سال ۲۰۱۶ نیز بدون سفارش نظرسنجی پیروز شده است.
در سپتامبر، قیمت بنزین آمریکا تنها در یک هفته ۱۶ سنت افزایش یافت و قیمت گازوئیل نیز به رکورد تازهای رسید. نظرسنجیهای داخلی جمهوریخواهان نشان میداد حتی کرسیهایی در ایالتها و حوزههای انتخابیه بهشدت محافظهکار در معرض خطر قرار گرفتهاند.
یکی از نظرسنجهای حزب در جلسهای گفته بود هفته پایانی سپتامبر زمانی بود که موقعیت انتخاباتی جمهوریخواهان فرو ریخت.

images.wsj.net
ترامپ حتی از نامزدهای حزب خودش هم ضربه خورد
در چند رقابت مهم سنا، ترامپ نامزدهایی را ترجیح داد که به او وفادارتر بودند، نه لزوماً کسانی را که شانس بیشتری برای پیروزی داشتند.
نمونه برجسته این تصمیم در تگزاس اتفاق افتاد. جان تون، رهبر جمهوریخواهان سنا، تلاش کرده بود ترامپ را از حمایت از کن پکستون منصرف کند. او هشدار داده بود که پیروزکردن پکستون ممکن است ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیون دلار هزینه داشته باشد؛ پولی که میتوانست صرف رقابتهای حساس دیگر شود.
ترامپ سرانجام از پکستون حمایت کرد، اما او انتخابات را باخت. به نوشته والاستریت ژورنال، رئیسجمهور بعدها از این تصمیم ابراز پشیمانی کرده بود.
دموکراتها در جورجیا، کارولینای جنوبی، کارولینای شمالی و تگزاس نیز پیروز شدند؛ ایالتهایی که نقش ترامپ در انتخاب نامزدهای جمهوریخواه با انتقادهایی همراه شده بود.
در سوی مقابل، دموکراتها توانستند چهرههایی مانند روی کوپر در کارولینای شمالی و شِرود براون در اوهایو را وارد رقابت کنند. کریستن جیلیبرند، سناتور دموکرات، شرایط را با انتخابات سال ۲۰۰۶ مقایسه میکرد؛ زمانی که جنگ عراق و گرانی سوخت به شکست جمهوریخواهان در دوران جورج بوش کمک کرد.
جنگ ایران حتی حامیان ترامپ را هم ناراضی کرد
یکی از پیامدهای مهم جنگ، افزایش نارضایتی در جنبش «ماگا» بود؛ جریانی که ترامپ بخش بزرگی از قدرت سیاسی خود را مدیون آن است.
مت والش، مفسر محافظهکار، جنگ ایران را بزرگترین اشتباه سیاسی دو دهه اخیر توصیف کرده و گفته است ترامپ با ورود به این جنگ، به جنبش «اول آمریکا» پشت کرده است.
در کاخ سفید نیز نشانههای سردرگمی دیده میشد. به روایت والاستریت ژورنال، ترامپ در گفتوگوهای خصوصی از اطرافیان خود میپرسید آیا باید مسیر جنگ را تغییر دهد. او گاهی اظهاراتی درباره ایران مطرح میکرد که حتی مقامهای ارشد دولت از قبل در جریان آن نبودند.
در یک مقطع، کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، از ترامپ خواسته بود تماسهای تلفنی با خبرنگاران را متوقف کند؛ زیرا سخنان او درباره جنگ متناقض برداشت میشد.
رئیسجمهور همچنین از شکست تلاشها برای دستیابی به توافق با ایران سرخورده شده بود. در یکی از برنامههای جمعآوری کمک مالی در ماه اوت، حتی از مدیر یک شرکت نفتی پرسیده بود بمباران جزیره خارک چقدر دشوار است.
در همین حال، نمایندگان کنگره از کاخ سفید میپرسیدند برنامه خروج از جنگ چیست. آنها هشدار میدادند ادامه درگیری، حمایت رأیدهندگان در حوزههای انتخابیهشان را از بین میبرد.
ترامپ سرگرم واشنگتن بود، رأیدهندگان نگران هزینه زندگی
در ماههای منتهی به انتخابات، ترامپ زمان زیادی را صرف پروژههای شخصی خود میکرد؛ از ساخت تالار مجلل در کاخ سفید تا طراحی یک طاق پیروزی بزرگ و تغییرات در مرکز واشنگتن.
برخی مشاوران معتقد بودند این موضوعات به موقعیت سیاسی رئیسجمهور آسیب میزند، اما منصرفکردن او دشوار بود.
در گروههای کانونی که جمهوریخواهان برای شناخت نظر رأیدهندگان تشکیل داده بودند، حتی افرادی که معمولاً اخبار سیاسی واشنگتن را دنبال نمیکردند، درباره این پروژهها صحبت میکردند. برداشت بعضی از آنها این بود که ترامپ به مشکلات زندگیشان اهمیتی نمیدهد و بیشتر میخواهد نام خود را بر ساختمانها و پروژهها بگذارد.
یک روز پیش از انتخابات نیز ترامپ در سخنرانی نزدیک بنای یادبود لینکلن، بخش زیادی از وقت خود را صرف توضیح درباره بازسازی محوطه، پاکسازی دیوارنوشتهها و تعویض لولههای زنگزده کرد.او پس از سخنرانی همچنان به پیروزی جمهوریخواهان امیدوار بود.

images.wsj.net
شکست ترامپ؛ جنگ یا اقتصاد؟
ترامپ پس از انتخابات به والاستریت ژورنال گفت بزرگترین مشکل این بود که نام خودش در برگه رأی وجود نداشت؛ هرچند در طول مبارزات انتخاباتی بارها از مردم خواسته بود طوری رأی بدهند که گویی او نامزد انتخابات است.
گزارش والاستریت ژورنال تصویری متفاوت ارائه میکند. جنگ ایران، سیاست مهاجرتی و اشتباهات انتخاباتی همگی به شکست جمهوریخواهان کمک کردند، اما آنچه این عوامل را برای بخش بزرگی از رأیدهندگان به مسئلهای ملموس تبدیل کرد، فشار اقتصادی بود.
جنگ ایران از این جهت اهمیت ویژهای داشت که هم بخشی از حامیان سیاسی ترامپ را از او دور کرد و هم با افزایش قیمت سوخت، فشار بیشتری بر هزینه زندگی آمریکاییها گذاشت.
کریس وینکلمن، رئیس صندوق انتخاباتی وابسته به متحدان جمهوریخواه رئیس مجلس نمایندگان، در جمعبندی نتیجه انتخابات به والاستریت ژورنال گفت:
«مسئله اقتصاد بود؛ از ابتدا هم مسئله اقتصاد بود.»
در روایت این روزنامه، ترامپ جنگی را آغاز کرد که تصور میکرد میتواند بهسرعت در آن پیروز شود، اما طولانیشدن همان جنگ به یکی از دلایل اصلی از دست رفتن برتری سیاسی جمهوریخواهان تبدیل شد.