اعداد انرژی نگران‌کننده‌اند

عبداله باباخانی

مصرف روزانه بنزین ایران را ۱۳۵ میلیون لیتر در نظر بگیریم. اگر ارزش اقتصادی هر لیتر بنزین را حتی ۱۳۰ هزار تومان و نرخ دلار را ۲۰۰ هزار تومان فرض کنیم، ارزش کل بنزین مصرفی کشور حدود ۳۲ میلیارد دلار در سال می‌شود.

حالا این رقم را با برآورد ۶۴ میلیارد دلار اتلاف سالانه انرژی (هدررفت + شدت بالای مصرف) مقایسه کنید:

اتلاف سالانه انرژی، تقریباً دو برابر ارزش کل بنزین مصرفی سالانه کشور است؛ یعنی حدود ۳۲ میلیارد دلار بیشتر.

این مقایسه نشان می‌دهد مسئله انرژی ایران را نمی‌توان صرفاً به قیمت بنزین و مصرف مردم تقلیل داد. راندمان پایین، فرسودگی شبکه، کمبود سرمایه‌گذاری و ناکارآمدی در حکمرانی و مدیریت انرژی، بخش مهمی از مسئله‌اند.

به زبان ساده، اگر مدیریت انرژی کشور را به مدیریتی با استاندارد و بهره‌وری نروژ می‌سپردیم و فرض می‌کردیم امکان جلوگیری از بخش عمده این اتلاف وجود داشت، از محل صرفه‌جویی حاصل، نه‌تنها می‌شد کل بنزین مصرفی کشور را رایگان تأمین کرد، بلکه همچنان ده‌ها میلیارد دلار ظرفیت اقتصادی باقی می‌ماند.

مسئله اصلی فقط «قیمت بنزین» نیست؛ مسئله، قیمت ناکارآمدی در مدیریت انرژی است./ کانال نویسنده