تغییر مسیر اضطراری نفت عربستان؛ ریاض به دنبال افزایش صادرات از هرمز

به‌گزارش بلومبرگ، یک فرد آگاه از موضوع گفته ریاض در ۱۰ روز نخست همین ماه نسبت به سطوح ماه اوت میزان صادرات نفت از تنگه هرمز هرمز را بالا برده و اکنون هم می‌کوشد عرضه را بیش از پیش افزایش دهد.

هفته گذشته و در پی هدف قرار گرفتن دست‌کم دو نقطه از خط لوله شرق به غرب، عربستان این مسیر را که گذرگاه اصلی دور زدن تنش‌های ناشی از جنگ ایران در هرمز به شمار می‌رفت، مسدود کرد.

توقف فعالیت این خط، انتقال روزانه میلیون‌ها بشکه نفت را به خطر می‌اندازد؛ آن هم در شرایطی که بازارها برای تامین عرضه بیشتر در تقلا هستند و بهای نفت خام در بازار لندن طی روزهای اخیر به نزدیکی ۱۱۰ دلار رسیده است.

خبرگزاری آسوشیتدپرس روز دوشنبه، با استناد به دو مقام منطقه‌ای، گزارش داد که این خط لوله برای چند هفته از سرویس خارج خواهد بود.

هم‌زمان، کریس رایت وزیر انرژی آمریکا گفته انتظار دارد تنگه باب المندب «خیلی زود» دوباره راه بیفتد.

در ماه آوریل نیز یکی از سکوهای استخراج نفت در این خط لوله هدف حمله واقع شد. در همان زمان، منابع آگاه گزارش دادند که این بخش آسیب ناچیزی دیده و عملیات انتقال بدون وقفه تداوم یافته و میزان عرضه ظرف چند روز به وضعیت عادی بازگشت.

روند صعودی و تدریجی انتقال محموله‌های نفت حتی پیش از حملات هفته گذشته نیز آغاز شده بود و در هفته‌های اخیر، ناوگانی با بیش از ۱۲ کشتی سعودی در خارج از تنگه هرمز منتظر مانده بود.

افزون بر این، تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد که طی چند روز گذشته، میزان بارگیری نفتکش‌ها در یکی از پایانه‌های اصلی صادراتی عربستان در خلیج فارس افزایش یافته است.

خط لوله نفت و گاز در میان بیابان‌های عربستان سعودی

با این حال، هر تلاشی برای عبور دادن حجم بیشتری نفت از تنگه هرمز، با کمبود شدید شناور روبه‌رو خواهد شد؛ معضلی که هزینه‌های حمل و نقل دریایی را به بالاترین رکورد ثبت‌ شده رسانده است. هرچند عربستان ناوگان گسترده‌ای از نفتکش‌های اختصاصی در اختیار دارد، اما گاهی برای پشتیبانی از عملیات خود کشتی‌های دیگری را نیز اجاره می‌کند. در همین راستا، هزینه روزانه انتقال نفت از بنادر این کشور در خلیج فارس به مقصد چین، روز جمعه برای نخستین بار به آستانه یک میلیون دلار نزدیک شد.

هنوز مشخص نیست آرامکو با چه سرعتی و تا چه اندازه می‌تواند برای جبران تعطیلی این خط لوله، صادرات خود را از طریق هرمز افزایش دهد.

به گفته این فرد آگاه، مجموع صادرات شرکت در اوایل سپتامبر به نزدیکی ۴ میلیون بشکه در روز رسیده بود که حدود ۱ میلیون بشکه در روز از هرمز و بقیه از بندر ینبع در ساحل دریای سرخ صادر می‌شد.

بر پایه‌ داده‌های ردیابی نفتکش‌ها که بلومبرگ، ورتکسا و کپلر گردآوری کرده‌اند، مجموع محموله‌ها در ماه اوت به حدود ۳ میلیون بشکه در روز کاهش یافته بود؛ کمترین سطح در دست‌کم ۹ سال گذشته.

این افت پس از افزایش ریسک حملات شبه‌نظامیان حوثی مستقر در یمن رخ داد؛ گروهی که در ماه ژوئیه اعلام کرد در واکنش به محاصره‌ پایتخت این کشور، عربستان را محاصره خواهد کرد. از آن زمان، این گروه به کشتی‌ها، از جمله یک نفتکش غول‌پیکر و نیز به تاسیسات مختلف انرژی داخل عربستان حمله کرده است.

هم‌زمان، مسیر معمول صادرات که عربستان و دیگر تولیدکنندگان بزرگ خلیج فارس از طریق تنگه‌ هرمز استفاده می‌کنند، از آغاز جنگ بیش از شش ماه پیش، با خطر همراه بوده است.

کشتی‌های مختلف در آب‌های آبی تنگه هرمز (Hormuz Strait)

در حالی که برخی کشورها مانند امارات، عراق و کویت برای خروج نفتکش‌ها از این آبراه، خطر حمله را پذیرفته‌اند، ریاض معمولا تعداد کمتری کشتی را از آن عبور داده؛ احتمالا به این دلیل که جریان نفت از خط لوله‌ شرق به غرب برقرار بوده است.

خط لوله ۱٬۲۰۰ کیلومتری که در سراسر شبه‌جزیره عربستان امتداد دارد، تنها چند روز پس از آغاز جنگ ایران با اقدام عربستان فعال شد و به شریان حیاتی بازارهای نفت تبدیل شد. این خط لوله با تغییر مسیر انتقال نفت از تنگه تقریبا مسدود هرمز به سوی دریای سرخ، به‌سرعت به حداکثر ظرفیت روزانه ۷ میلیون بشکه رسید؛ میزانی که حدود ۵ میلیون بشکه از آن به صادرات اختصاص یافت و مابقی در پالایشگاه‌های ساحلی مصرف شد.