تولید داخل تجهیزات ذخیره‌سازی گاز، تصمیمی هوشمندانه و آینده‌نگرانه بود

به گزارش روابط عمومی شرکت ملی گاز ایران، سعید توکلی معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران امروز سه‌شنبه، ۱۴ بهمن ماه در آیین رونمایی از کمپرسور فشار بالای ذخیره‌سازی گاز، با قدردانی از مجموعه‌های فنی، مهندسی و اجرایی این پروژه اظهار کرد: روند پیشرفت پروژه‌های ذخیره‌سازی نسبت به گذشته به‌طور محسوسی ارتقا یافته و این پیشرفت نه‌تنها از سوی مجریان، بلکه از نگاه ما به‌عنوان بهره‌بردار نیز کاملاً مشهود است.

وی با اشاره به موقعیت جغرافیایی و اهمیت امنیتی مخازن ذخیره‌سازی گاز در شمال کشور افزود: در چنین پروژه‌هایی همواره تمایل به خرید خارجی وجود دارد، اما انتخاب مسیر تولید داخل تصمیمی راهبردی بود که امروز نتیجه آن را در پایداری عملکرد و اعتمادپذیری تجهیزات می‌بینیم.

مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران با اشاره به چالش‌های طبیعی اجرای پروژه‌های بزرگ تصریح کرد: اختلاف‌نظرها و حتی مقاطع ناامیدی در پروژه‌های کلان اجتناب‌ناپذیر است، اما اراده و همت تیم‌های اجرایی این اطمینان را ایجاد کرد که با حمایت هدفمند، طرح‌های ذخیره‌سازی گاز به نتیجه مطلوب می‌رسند.

توکلی در بخش دیگری از سخنان خود بر لزوم تسهیل فرایندهای اداری تأکید کرد و گفت: پیشنهاد ما این است که برخی پروژه‌ها به‌صورت یک بسته دیده شوند تا با کاهش موانع بروکراتیک و تسهیل فرایندهایی مانند تأمین مالی و دریافت تسهیلات از صندوق توسعه ملی، اجرای طرح‌های ملی با سرعت بیشتری دنبال شود.

وی با اشاره به گستردگی شبکه انتقال گاز کشور افزود: در حال حاضر ۳۵۱ توربوکمپرسور در شبکه انتقال فعال است و قرارداد تأمین حدود ۱۰۰ دستگاه کمپرسور، اهمیت پایداری خدمات نگهداشت و پشتیبانی این تجهیزات را نشان می‌دهد؛ چراکه هرگونه اختلال در این حوزه می‌تواند پایداری شبکه انتقال را با مخاطره مواجه کند.

مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران با اشاره به همکاری‌های بلندمدت در مناطق عملیاتی از جمله عسلویه گفت: رویکرد مجموعه‌های صنعتی کشور، علاوه بر توسعه فناوری، معطوف به نگهداشت پایدار تجهیزات شده که این نگاه نقش مهمی در افزایش تاب‌آوری شبکه گاز ایفا می‌کند.

توکلی در ادامه با اشاره به عملکرد شبکه گاز در زمستان امسال اظهار کرد: در زمستان ۱۴۰۳ رکوردهای کم‌سابقه‌ای به ثبت رسید و در دوم بهمن‌ماه مصرف بخش خانگی و تجاری به ۷۳۷ میلیون مترمکعب در روز رسید، اما با وجود فشارهای سنگین، گازرسانی پایدار به شهرها حفظ شد.

وی افزود: در برخی مناطق، شبکه حتی با فشارهای بسیار پایین نیز پایدار باقی ماند که این مهم بدون تلاش شبانه‌روزی کارکنان بخش‌های تولید، انتقال و توزیع امکان‌پذیر نبود.

مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران در پایان با قدردانی از تمامی متخصصان و نیروهای اجرایی تأکید کرد: این دستاورد ملی نتیجه کار تیمی، تعامل سازنده و هم‌افزایی میان بخش‌های مختلف است و این همکاری تا تحقق ارزش‌آفرینی بیشتر برای کشور با قوت ادامه خواهد داشت.

گفتنی است، کمپرسورهای مورد استفاده در طرح توسعه ذخیره‌سازی گاز شوریجه، در پی نیاز راهبردی شرکت ملی گاز ایران به تأمین تجهیزات فشاربالای تزریق گاز و با هدف افزایش پایداری شبکه گاز کشور طراحی و ساخته شده‌اند. با توجه به اهمیت امنیتی و عملیاتی مخازن ذخیره‌سازی گاز و همچنین محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها و عدم همکاری شرکت‌های خارجی دارنده این فناوری، تصمیم بر آن شد تا این تجهیزات پیشرفته با تکیه بر توان داخلی تولید شود.

بر همین اساس، با توافق و همکاری شرکت ملی گاز ایران، شرکت مهندسی و توسعه گاز ایران و گروه مپنا، طراحی و ساخت کمپرسورهای فشاربالای ذخیره‌سازی گاز برای نخستین‌بار در خاورمیانه در داخل کشور و توسط شرکت توگا از زیرمجموعه‌های گروه مپنا آغاز شد؛ اقدامی که منجر به بومی‌سازی کامل دانش فنی این تجهیزات راهبردی شد.

این کمپرسورها از نوع سانتریفیوژ Back to Back بوده و توانایی فشارافزایی تا حدود ۳۵۰ بار را دارند؛ تجهیزاتی که پیش از این تنها در اختیار تعداد محدودی از شرکت‌های بزرگ بین‌المللی قرار داشت. ظرفیت تزریق این کمپرسورها حدود ۳.۵ میلیون مترمکعب گاز در روز است و برای پروژه‌های ذخیره‌سازی گاز و همچنین تزریق گاز به مخازن هیدروکربوری با هدف ازدیاد برداشت طراحی شده‌اند.

در فرآیند ساخت این تجهیزات، فناوری‌های پیشرفته‌ای از جمله بریزینگ دمای بالا برای تولید ایمپلرها با استحکام حدود ۱۲۰۰ مگاپاسکال برای نخستین‌بار در کشور توسعه یافته و تمامی مراحل طراحی، ساخت و آزمون به‌صورت کاملاً بومی انجام شده است. همچنین زیرساخت‌های تخصصی مورد نیاز از جمله تست‌استندهای هیدرواستاتیک و نشتی تا فشار ۸۰۰ بار بدون اتکا به شرکت‌های خارجی ایجاد شده است.

این دستاورد، ضمن رفع کامل وابستگی کشور به تأمین خارجی این نوع کمپرسورها، زمینه استفاده از آن‌ها را در پروژه‌های آینده ذخیره‌سازی گاز و افزایش برداشت از مخازن فراهم کرده و به‌عنوان یکی از اقدامات شاخص در مسیر خودکفایی و صیانت از امنیت انرژی کشور به شمار می‌رود.