نارضایتی ترامپ از سودهای هنگفت غول‌ها / هر کدام از شرکت‌های بزرگ انرژی چقدر از جنگ ایران سود کرده‌اند؟

در حالی که بسته شدن تنگه هرمز قیمت سوخت را برای مردم آمریکا و اروپا به شدت افزایش داده، شرکت‌های بزرگ نفتی سودهای میلیاردی ثبت کردند، موضوعی که واکنش تند رئیس‌جمهور آمریکا را به همراه داشته است.

انسداد تنگه هرمز در خاورمیانه موجب اختلال در جریان جهانی انرژی و صعودی شدن قیمت نفت برای ماه‌ها شده است. هزاران فرسنگ دورتر از خلیج فارس، قیمت سوخت خانوارها در ایالات متحده و اروپا به شدت افزایش یافته چرا که شرکت‌های بزرگ نفتی سودهای شگفت‌انگیزی از پیامدهای جنگ علیه ایران به جیب می‌زنند.

شرکت‌هایی مانند اکسون‌موبیل، شورون، شل و بی‌پی در میان این هرج‌ومرج سودهای میلیاردی کسب کرده‌اند. اکسون‌موبیل به عنوان بزرگ‌ترین شرکت نفتی آمریکا سود سه ماهه دوم خود را ۱۴.۵ میلیارد دلار گزارش کرد که بالاترین سود سه ماهه آن در چهار سال گذشته است. همچنین شورون به عنوان دومین شرکت بزرگ آمریکا سود سه ماهه دوم خود را ۱۲ میلیارد دلار اعلام کرد که بالاترین میزان در شش سال اخیر است و سود بخش بالادستی آن با رشد ۲۰۰ درصدی به ۸.۲ میلیارد دلار رسید. در اروپا نیز شل، بزرگ‌ترین شرکت نفتی این قاره سود سه ماهه دوم خود را به نزدیک ۱۰ میلیارد دلار رساند که بیش از دو برابر مدت مشابه سال قبل است. علاوه بر این، سود توتال‌انرژیز به عنوان غول فرانسوی در سه ماهه دوم ۶۷ درصد افزایش یافت و بهترین سه ماهه آن در سه سال اخیر را رقم زد. در کنار این موارد، شرکت بریتانیایی بی‌پی سود سه ماهه دوم خود را ۵.۷۳ میلیارد دلار اعلام کرد که بیش از دو برابر سال گذشته است. آرامکوی عربستان نیز به عنوان بزرگ‌ترین شرکت دولتی نفت جهان با رشد ۴۴ درصدی نسبت به سال قبل به سود ۳۲.۶۹ میلیارد دلاری دست یافت.

مویو شو، تحلیلگر ارشد نفت خام در موسسه کپلر به الجزیره گفت که میانگین قیمت جهانی نفت خام در نیمه دوم سال ۲۰۲۶ به ۹۶.۶۸ دلار در هر بشکه رسید، در حالی که این رقم در سه ماهه اول ۷۸.۳۸ دلار و در سه ماهه دوم سال گذشته ۶۶.۷۱ دلار بود. این امر به تولیدکنندگانی که صادراتشان تحت تاثیر انسداد هرمز قرار نگرفته و همچنین شرکت‌های دارای دارایی‌های پالایشی اجازه داد تا از حاشیه‌های سود بسیار قوی‌تر بهره‌مند شوند. شاخص اس اند پی ۵۰۰ نیز نشان می‌دهد بخش انرژی با رشد سود سالانه ۱۳۵.۳ درصدی، بالاترین میزان را در میان تمامی بخش‌ها داشته است.

این سودآوری جهشی فشار شدیدی بر مردم عادی وارد کرده است. قیمت بنزین در آمریکا به طور میانگین به بالای ۴ دلار در هر گالن رسیده که ۴۰ درصد بالاتر از نرخ‌های پیش از جنگ است. در بریتانیا نیز قیمت بنزین به رکورد جدید ۱۶۰.۸۵ پنس معادل ۲.۱۷ دلار در هر لیتر و دیزل به بالای ۱۸۰ پنس رسید. موسسه مشاوره‌ای ای‌وای هشدار داده است که اگر تنگه هرمز تا اواسط سال آینده بازگشایی نشود، اقتصاد بریتانیا در سال ۲۰۲۷ کوچک خواهد شد.

این سودهای رکوردشکن، خشم شدید دونالد ترامپ را در کاخ سفید برانگیخته است. ترامپ روز دوشنبه به خبرنگاران گفت شرکت‌هایی مانند اکسون‌موبیل و شورون بر اساس کمبود بازار، بیش از حد پول درمی‌آورند. وی تاکید کرد: «من این را با صدای بلند و واضح می‌گویم، از این موضوع راضی نیستم. شورون پول بسیار زیادی در می‌آورد، اکسون‌موبیل پول بسیار زیادی در می‌آورد. آن‌ها باید بخشی از این پول را به مردم بازگردانند و بهتر است قیمت خرده‌فروشی و قیمت مصرف‌کننده را کاهش دهند.»