چرا نگاه بازار نفت از خاورمیانه به چین چرخیده است؟

اگر در گذشته معامله‌گران بازار نفت بیش از هر چیز تصمیم‌های تولید عربستان و اوپک را دنبال می‌کردند، اکنون باید وضعیت ذخایر و الگوی خرید چین را نیز با همان دقت زیر نظر بگیرند. بازار نفت وارد مرحله‌ای شده که در آن، قدرت تأثیرگذاری بر قیمت‌ها تنها در اختیار تولیدکنندگان نیست؛ بلکه رفتار بزرگ‌ترین مصرف‌کننده جهان یعنی چین نیز می‌تواند مسیر بازار را تغییر دهد.

گزارش تازه وب‌سایت اویل‌پرایس به قلم الکس کیمانی، تصویری متفاوت از تحولات اخیر بازار نفت ارائه می‌دهد. برخلاف تصور رایج که نوسان قیمت نفت را عمدتاً به تنش‌های خاورمیانه یا تصمیم‌های اوپک گره می‌زند، این گزارش استدلال می‌کند که عامل تعیین‌کننده بعدی ممکن است نه در میدان‌های نفتی، بلکه در مخازن ذخیره‌سازی چین باشد.

به نوشته اویل‌پرایس، در جریان درگیری اخیر ایران، پالایشگاه‌های چین به جای افزایش واردات، بخش قابل توجهی از نیاز خود را از ذخایر انباشته‌شده تأمین کردند. آژانس بین‌المللی انرژی برآورد کرده است که پکن تنها در ماه ژوئن حدود ۴۱ میلیون بشکه از ذخایر نفت خام خود برداشت کرده؛ رقمی که یکی از بزرگ‌ترین برداشت‌های ماهانه ثبت‌شده محسوب می‌شود. همین اقدام باعث شد برخلاف انتظار بازار، چین برای خرید فوری نفت وارد رقابت نشود و فشار تقاضا بر بازار جهانی کاهش یابد.

اهمیت این تحول تنها به کاهش واردات چین محدود نمی‌شود. بر اساس گزارش، عقب‌نشینی بزرگ‌ترین واردکننده نفت جهان، حجم بیشتری از نفت خام خلیج فارس را در اختیار اروپا، هند و دیگر خریداران آسیایی قرار داد. همزمان تولیدکنندگان منطقه، به‌ویژه عربستان سعودی، برای حفظ سهم بازار ناچار به ارائه تخفیف‌های قابل توجه شدند.

اویل‌پرایس با استناد به گزارش‌های رویترز می‌نویسد پالایشگاه‌های خصوصی چین در این دوره خرید نفت ایران را کاهش داده و به سمت نفت ارزان‌تر عراق، عربستان و ابوظبی حرکت کرده‌اند. نتیجه این تغییر، کاهش واردات نفت ایران به پایین‌ترین سطح در بیش از دو سال و باقی ماندن ده‌ها میلیون بشکه نفت ایران در مخازن شناور و روی آب بوده است. موضوعی که نشان می‌دهد رقابت قیمتی در بازار آسیا بیش از گذشته بر صادرات نفت ایران اثرگذار شده است.

به گزارش نفت خبر چین طی سال‌های گذشته با خرید گسترده نفت در دوره افت قیمت‌ها، ذخایر عظیمی ایجاد کرده است. این ذخایر اکنون به پکن امکان می‌دهد هفته‌ها و حتی ماه‌ها بدون افزایش واردات به فعالیت پالایشگاه‌های خود ادامه دهد. به بیان دیگر، چین دیگر فقط بزرگ‌ترین خریدار نفت نیست؛ بلکه با زمان‌بندی خریدهای خود می‌تواند بر تعادل عرضه و تقاضا و در نتیجه بر قیمت‌های جهانی نیز اثر بگذارد.

در نتیجه اینکه اگر در گذشته معامله‌گران بازار نفت بیش از هر چیز تصمیم‌های تولید عربستان و اوپک را دنبال می‌کردند، اکنون باید وضعیت ذخایر و الگوی خرید چین را نیز با همان دقت زیر نظر بگیرند. بازار نفت وارد مرحله‌ای شده که در آن، قدرت تأثیرگذاری بر قیمت‌ها تنها در اختیار تولیدکنندگان نیست؛ بلکه رفتار بزرگ‌ترین مصرف‌کننده جهان نیز می‌تواند مسیر بازار را تغییر دهد.