هشدار مدیرعامل ویتول درباره کمبود نفتکش و خطر نفت ۲۰۰ دلاری

محمدحسین لطف‌الهی:  مدیرعامل شرکت ویتول با اشاره به عبور پرمخاطره روزانه ۱۴ میلیون بشکه نفت و سوخت از تنگه هرمز هشدار داد که بحران انرژی اکنون از فاز تولید خارج شده و به یک بحران تمام‌عیار در صنعت کشتیرانی و تدارکات تبدیل شده است.

بر اساس گزارش فایننشال تایمز، بحران جهانی انرژی که در پی جنگ خاورمیانه شعله‌ور شده بود اکنون به دلیل کمبود شدید نفتکش برای جابه‌جایی نفت خام در سراسر جهان وارد فاز جدید و خطرناکی شده است. راسل هاردی، مدیرعامل ویتول به عنوان بزرگ‌ترین شرکت مستقل تجارت نفت در جهان اعلام کرد که اگرچه اکنون نفت بیشتری از خلیج فارس خارج می‌شود اما خریداران برای تامین کشتی‌های مورد نیاز خود به شدت تقلا می‌کنند و این مسئله یک گلوگاه جدید و مرگبار ایجاد کرده است.

هاردی در کنفرانس مجمع اطلاعات انرژی در لندن گفت ما این درگیری را با یک بحران در بخش نفت خام آغاز کردیم و سپس این معضل به بحران فراورده‌های پالایشی تبدیل شد و اکنون با وجود خروج نفت خام بیشتر از خاورمیانه این وضعیت در حال تبدیل شدن به یک بحران تمام‌عیار در صنعت کشتیرانی است.

وی با تاکید بر اینکه در عمل کشتی کافی برای پاسخگویی به نیازها وجود ندارد افزود که قیمت اجاره نفتکش‌ها رشدی سرسام‌آور داشته و پالایشگاه‌ها را به شدت تحت فشار قرار داده است. هاردی برآورد کرد که در حال حاضر پس از پاکسازی مسیر توسط نیروی دریایی ایالات متحده برای تردد ناوگان انتقال نفت از تنگه هرمز، روزانه حدود ۱۲ میلیون بشکه نفت خام و ۲ میلیون بشکه سوخت پالایش‌شده از خلیج فارس خارج می‌شود. به گفته وی حفظ این جریان برای جلوگیری از جهش جدید قیمت‌ها حیاتی است چرا که جنگ هفت‌ماهه میان ایالات متحده و اسرائیل و ایران، ذخایر نفت خام و سوخت‌های پالایش‌شده را به شدت تحلیل برده است.

مدیرعامل ویتول با صراحتی تکان‌دهنده هشدار داد بدون تداوم این جریان صادراتی ما به طور قطع با سناریوی نفت ۲۰۰ دلاری مواجه خواهیم شد بنابراین ادامه این روند بسیار مهم است و در غرب دیگر هیچ ذخیره‌ای برای برداشت و تخلیه باقی نمانده است.

سامانه فعلی صادرات بر پایه ناوگانی از نفتکش‌ها استوار است که با عبور دلهره‌آور از تنگه هرمز و فرار از دام حملات، محموله‌های خود را در خلیج عمان به گروه دیگری از کشتی‌های منتظر به روش انتقال کشتی به کشتی منتقل می‌کنند. اگرچه این افزایش جریان نفت فشار بر قیمت‌های شاخص را کاهش داده به طوری که نفت خام برنت روز سه‌شنبه در لندن زیر ۹۸ دلار معامله شد اما به گفته هاردی این روش بسیار ناکارآمد است. در این سازوکار کشتی‌ها برای دریافت محموله گاهی روزها یا هفته‌ها معطل می‌مانند و همین امر باعث کاهش شدید تعداد نفتکش‌های در دسترس در سایر نقاط جهان شده است.

این کمبود نرخ کرایه حمل بار را به شدت افزایش داده و محاسبه هزینه تمام‌شده تحویل نفت خام را برای تاجران و پالایشگران به معمایی پیچیده تبدیل کرده است. هاردی در این باره می‌گوید این وضعیت اضطراب زیادی برای همه ایجاد کرده است زیرا هیچ‌کس به درستی نمی‌داند هزینه حمل‌ونقل محموله‌اش چقدر خواهد بود و در هر بشکه با خطای ۲، ۳ یا ۴ دلاری مواجه است و این عدم قطعیت تصمیم‌گیری‌های روزمره را بسیار دشوار می‌کند.

پالایشگرانی که قادر به اجاره کشتی نیستند یا تمایلی به پرداخت نرخ‌های نجومی ندارند به شدت برای خرید محموله‌هایی که تحویل آن‌ها آسان‌تر است رقابت می‌کنند. یکی از مدیران نفتی فاش کرد که هفته گذشته محموله‌های نفت دریای شمال با قیمت خیره‌کننده ۱۴۵ دلار در هر بشکه به فروش رسیده است.

در این میان پالایشگران اروپایی به دلیل هزینه‌های بالای نفت خام و حمل‌ونقل بیشترین آسیب را دیده‌اند به طوری که حاشیه سود پالایش یا همان سود حاصل از تبدیل نفت خام به سوخت در اروپا به تازگی منفی شده است. این در حالی است که بر اساس داده‌های موسسه ال‌اس‌ای‌جی حاشیه سود در ایالات متحده جایی که پالایشگران به راحتی به منابع داخلی نفت خام دسترسی دارند همچنان بالای ۷۰ دلار در هر بشکه باقی مانده است. با توجه به اینکه پالایشگاه‌های اروپایی برای سودآوری تقلا می‌کنند به احتمال زیاد مجبور به کاهش تولید خواهند شد، اتفاقی که مشکلات تامین سوخت‌هایی نظیر گازوئیل را در قاره سبز تشدید خواهد کرد.

هاردی با اذعان به اینکه حفظ این وضعیت بسیار دشوار است و بازار همچنان ملتهب باقی می‌ماند تاکید کرد که هنوز هیچ راه‌حل روشنی پیش روی ما نیست. با این وجود او خاطرنشان کرد که صادرات نفت خام و سوخت از خاورمیانه همچنان در نقش یک شریان حیاتی عمل می‌کند و بخش اعظم این نفت خام راهی آسیا خواهد شد. نفتی که از منطقه خارج شده خانه‌های خود را پیدا می‌کند و در ماه‌های نوامبر و دسامبر فراوری می‌شود تا فراورده‌های مورد نیاز بازارها را در طول فصل سرد زمستان تامین کند.