هجوم بی‌سابقه صندوق‌های پوشش ریسک به بازار نفت / بزرگ‌ترین شرط‌بندی صعودی در یک دهه اخیر

تشدید درگیری‌ها میان واشنگتن و تهران در خلیج فارس و ناامیدی از بازگشایی امن تنگه هرمز، سرمایه‌گذاران را با سرعتی بی‌سابقه به سمت موقعیت‌های خرید در بازار نفت و فراورده‌های سوختی سوق داده است.

صندوق‌های پوشش ریسک و مدیران مالی با سرعتی که در تقریبا یک دهه گذشته بی‌سابقه بوده است، در حال انباشت شرط‌بندی‌های صعودی روی نفت خام برنت هستند. این هجوم ناگهانی به سمت بازار نفت به طور مستقیم از تشدید درگیری‌ها میان ایران و ایالات متحده نشات می‌گیرد که انتظارات سرمایه‌گذاران را برای احیای پایدار و امن کشتیرانی از طریق تنگه هرمز به شدت کمرنگ کرده است. بر اساس داده‌های هفتگی بورس بین‌قاره‌ای اروپا در خصوص قراردادهای آتی و اختیار معامله، مدیران مالی تنها در هفته منتهی به ۱۴ ژوئیه موقعیت‌های خرید صعودی خود بر روی این شاخص جهانی را با افزایشی ۷۵ هزار و ۹۹۶ واحدی، به ۳۵۷ هزار و ۱۵۴ قرارداد رساندند.

این جهش خیره‌کننده بزرگ‌ترین افزایش ثبت‌شده در این شاخص از دسامبر ۲۰۱۶ تاکنون به شمار می‌رود و جایگاه کلی سرمایه‌گذاران را تنها یک هفته پس از سقوط به پایین‌ترین سطح هفت‌ماهه خود به شدت ارتقا داده است. در ظرف کمتر از یک هفته همزمان با آغاز مجدد حملات ایالات متحده علیه ایران، احساسات حاکم بر بازار دستخوش چرخشی ۱۸۰ درجه‌ای شد و سرمایه‌گذارانی که تا پیش از این نگران مازاد عرضه قریب‌الوقوع بودند، برای پوشش ریسک موقعیت‌های فروش خود به تکاپو افتادند. پاسخ تهران به این حملات که شامل هدف قرار دادن کشورهای همسایه در حاشیه خلیج فارس و حملات دریایی به شناورهای عبوری از هرمز بود، ترافیک این شاهراه حیاتی را طی ۱۰ روز گذشته به شدت محدود کرده است. در نتیجه این اتفاقات، قیمت نفت خام پس از ثبت یک سقوط ۳۰ درصدی در سه‌ماهه دوم سال، اکنون به بالاترین سطح خود در حدود یک ماه اخیر صعود کرده است.

تاثیرات این درگیری‌ها تنها به نفت خام محدود نمانده و عرضه جهانی سوخت‌هایی نظیر دیزل و بنزین را نیز در تنگنای شدیدی قرار داده است و این وضعیت، حاشیه سود پالایشگاه‌ها در سراسر جهان را به رکوردهای بی‌سابقه‌ای رسانده است. در همین راستا شرط‌بندی‌های صعودی روی قراردادهای دیزل در بورس کالای نیویورک به بالاترین سطح خود از روزهای آغازین جنگ در ماه مارس رسیده است. همچنین صندوق‌های مالی ۱۸۶۸ موقعیت خرید جدید به قراردادهای نفت کوره اضافه کرده‌اند و مجموع این موقعیت‌ها را به ۳۶ هزار و ۴۵۱ قرارداد رسانده‌اند. علاوه بر این خالص موقعیت‌های خرید دیزل نیز بیشترین رشد خود را از ماه فوریه و پیش از آغاز جنگ تجربه کرده است.

این فشار فزاینده بر بازارهای سوخت ریشه در یک بحران موازی دیگر نیز دارد. سقوط شدید صادرات انرژی روسیه که پیامد ماه‌ها حملات مداوم اوکراین به پالایشگاه‌های این کشور است، شرایط عرضه جهانی را وخیم‌تر کرده است. این حملات و آسیب‌های وارده به زیرساخت‌های انرژی روسیه در نهایت مسکو را ناچار ساخت تا صادرات دیزل خود را ممنوع اعلام کند و بدین ترتیب شوک مضاعفی به بازار جهانی فراورده‌های نفتی که پیش از این نیز درگیر بحران خاورمیانه بود وارد آورد.