نفت روسیه از مرز ۱۲۰ دلار عبور کرد؛ افزایش تقاضای چین

قیمت نفت خام ESPO روسیه به بیش از ۱۲۰ دلار در هر بشکه رسیده و بالاترین سطح خود از ماه آوریل را ثبت کرده است. افزایش خرید پالایشگاه‌های چینی در شرایطی که اختلال در عرضه نفت خاورمیانه تشدید شده، از عوامل اصلی این افزایش قیمت عنوان شده است.

چین خرید نفت روسیه را افزایش داده تا بخشی از ریسک کمبود خوراک پالایشگاه‌های خود، به‌ویژه در پی اختلال در عرضه نفت عربستان، را جبران کند. طبق گزارش رویترز، شرکت‌های دولتی چینی نقش پررنگی در خرید محموله‌های ESPO داشته‌اند و پریمیوم برخی محموله‌های فیزیکی این گرید نسبت به برنت نیز به سطوح کم‌سابقه رسیده است.

این تحول نشان می‌دهد بحران عرضه در خاورمیانه علاوه بر تأثیر مستقیم بر قیمت نفت، در حال تغییر مسیر جریان تجارت جهانی انرژی و افزایش اهمیت نفت روسیه برای خریداران آسیایی است.

موج کم‌سابقه سفارش سوپرتانکرها؛ تجارت نفت به مسیرهای طولانی‌تر می‌رود

بازار حمل‌ونقل نفت نیز با تحول مهمی روبه‌رو شده است. مالکان کشتی در سال ۲۰۲۶ بیش از دو برابر کل سال گذشته سوپرتانکر سفارش داده‌اند؛ موجی از سرمایه‌گذاری که ارزش آن از ۲۰ میلیارد دلار فراتر رفته و بزرگ‌ترین رونق سفارش این نوع نفتکش در دست‌کم ۲۵ سال گذشته محسوب می‌شود.

بر اساس داده‌های شرکت Signal Group که رویترز گزارش کرده، تاکنون ۲۱۷ فروند نفتکش غول‌پیکر VLCC در سال جاری سفارش داده شده است؛ در حالی که این رقم در کل سال ۲۰۲۵ حدود ۹۳ فروند بود. هر VLCC قادر است حدود دو میلیون بشکه نفت حمل کند.

یکی از دلایل اصلی این رونق، تغییر مسیر تجارت نفت و افزایش حمل محموله‌ها در مسیرهای طولانی است. با افزایش ریسک تأمین نفت از خاورمیانه، بخشی از خریداران به دنبال منابع جایگزین در حوزه اقیانوس اطلس رفته‌اند؛ موضوعی که نیاز به نفتکش‌های بزرگ برای انتقال نفت به بازارهای آسیایی را افزایش داده است.

در کوتاه‌مدت نیز محدودیت ظرفیت حمل و افزایش هزینه‌های کشتیرانی می‌تواند فشار مضاعفی بر زنجیره تأمین نفت وارد کند؛ حتی در شرایطی که نفت خام کافی در برخی مناطق تولیدکننده وجود داشته باشد.

اختلال در صادرات عربستان؛ برخی پالایشگاه‌های اروپایی بدون نفت اکتبر

در سومین تحول مهم، اختلال در خط لوله کلیدی شرق-غرب عربستان سعودی به صادرات نفت این کشور فشار وارد کرده است. این خط لوله پس از حملات پهپادی و آسیب دیدن سه ایستگاه پمپاژ از مدار خارج شد و فعالیت بارگیری نفت در بندر ینبع در دریای سرخ را نیز تحت تأثیر قرار داد.

طبق گزارشی که بلومبرگ منتشر کرده و رویترز آن را بازتاب داده است، آرامکو به دست‌کم دو مشتری پالایشگاهی در اروپا اطلاع داده که در ماه اکتبر نفت خام دریافت نخواهند کرد. رویترز تأکید کرده که نتوانسته این گزارش را به‌طور مستقل تأیید کند و آرامکو نیز در زمان انتشار گزارش پاسخی ارائه نکرده بود.

اختلال در عرضه باعث شده برخی مشتریان اروپایی عربستان به دنبال منابع جایگزین باشند. شرکت لهستانی اورلن از جمله خریدارانی است که معامله‌گران می‌گویند برای جایگزینی نفت عربستان به خرید گریدهای نفتی دریای شمال روی آورده است.

عربستان در عین حال تلاش کرده بخشی از کاهش صادرات از دریای سرخ را از طریق افزایش عرضه در خلیج فارس جبران کند. آرامکو انتقال کشتی‌به‌کشتی نفت در نزدیکی بندر صحار عمان را افزایش داده تا محموله‌های بیشتری را در اختیار مشتریان، به‌ویژه در آسیا، قرار دهد.

چشم‌انداز بازار نفت

وجه مشترک هر سه تحول، تغییر سریع مسیرهای سنتی تجارت نفت است. افزایش خرید نفت روسیه توسط چین، تقاضای بیشتر برای سوپرتانکرها و تلاش عربستان برای یافتن مسیرهای جایگزین صادراتی نشان می‌دهد بازار برای سازگاری با اختلال‌های خاورمیانه به سمت زنجیره تأمین طولانی‌تر و پرهزینه‌تر حرکت کرده است.

در چنین شرایطی، وضعیت زیرساخت‌های صادراتی عربستان، جریان نفت خاورمیانه و ظرفیت حمل‌ونقل دریایی از متغیرهای مهم بازار در روزها و هفته‌های آینده خواهند بود.