درخواست رسمی نیروی دریایی آمریکا از غول‌های کشتی‌سازی کره؛ آغاز بررسی ساخت ناوشکن‌ها و نفت‌رسان‌های نظامی

نیروی دریایی ایالات متحده برای نخستین بار به‌صورت رسمی از سه شرکت بزرگ کشتی‌سازی کره جنوبی درخواست اطلاعات (RFI - Request for Information، به‌معنای «درخواست رسمی برای دریافت اطلاعات فنی، ظرفیت و قیمت پیش از آغاز فرآیند مناقصه یا قرارداد») صادر کرده است تا توانایی آنها در طراحی و ساخت سریع ناوشکن‌های رزمی و کشتی‌های سوخت‌رسان نظامی را ارزیابی کند.

این درخواست‌ها پس از آن مطرح شد که دونالد ترامپ در جریان نشست گروه هفت (G7) از رئیس‌جمهور کره جنوبی پرسید آیا صنایع کشتی‌سازی کره می‌توانند به‌سرعت ۱۰ فروند ناو جنگی آمریکا را بسازند. متعاقب آن، دو طرف توافق کردند مذاکرات کارشناسی برای بررسی همکاری در حوزه کشتی‌سازی نظامی آغاز شود.

بر اساس این درخواست‌ها:

* شرکت‌های HD Hyundai Heavy Industries و Hanwha Ocean اطلاعات مربوط به ساخت هشت فروند ناوشکن را ارائه کردند.

* شرکت Samsung Heavy Industries نیز همراه با دو شرکت دیگر اطلاعات مربوط به ساخت نفت‌رسان‌های نظامی میان‌رده را ارسال کرد.

* اطلاعات درخواستی شامل توان طراحی، ظرفیت سالانه ساخت، سوابق پروژه‌ها، تعداد مهندسان طراحی، قیمت، زمان تحویل و سایر اطلاعات تجاری بوده است.

یکی از منابع صنعت کشتی‌سازی کره اعلام کرده است که پاسخ ارائه‌شده، تصویری جامع از توان طراحی، ظرفیت تولید و سابقه ساخت کشتی‌های پیچیده این کشور در اختیار نیروی دریایی آمریکا قرار داده است.

طبق برآوردهای کره جنوبی، برای تحقق برنامه توسعه ناوگان دریایی دولت ترامپ، نیروی دریایی آمریکا باید به‌طور متوسط سالانه ۱۲ فروند شناور جدید وارد خدمت کند تا تعداد شناورهای خود را از حدود ۳۰۰ فروند به ۳۸۱ فروند تا سال ۲۰۵۴ افزایش دهد. این برنامه مستلزم ساخت حدود ۳۶۴ شناور طی سه دهه آینده است.

همزمان، کره جنوبی در چارچوب توافقات اقتصادی با آمریکا متعهد شده است ۱۵۰ میلیارد دلار در صنعت کشتی‌سازی آمریکا سرمایه‌گذاری کند که بخشی از بسته سرمایه‌گذاری ۳۵۰ میلیارد دلاری این کشور در ایالات متحده محسوب می‌شود.

با این حال، مانع اصلی اجرای چنین همکاری‌ای، قانون Byrnes-Tollefson Act است که از دهه ۱۹۶۰ ساخت شناورهای جنگی نیروی دریایی آمریکا در خارج از خاک این کشور را ممنوع کرده است. به همین دلیل، یکی از گزینه‌های مورد بررسی آن است که طراحی مهندسی و بخشی از فعالیت‌های پروژه توسط شرکت‌های کره‌ای انجام شود اما ساخت نهایی در کارخانه‌های مستقر در آمریکا صورت گیرد.

در همین راستا، Hanwha Ocean توسعه گسترده کارخانه خود در فیلادلفیا را آغاز کرده و HD Hyundai و Samsung Heavy Industries نیز با شرکت‌های بزرگ آمریکایی مشارکت‌های صنعتی ایجاد کرده‌اند. علاوه بر این، شرکت‌های کره‌ای هم‌اکنون تعمیرات و نوسازی برخی شناورهای فرماندهی ترابری دریایی آمریکا (MSC) را انجام می‌دهند.

تحلیل فنی:

این اقدام صرفاً یک استعلام اطلاعات نیست، بلکه نشان‌دهنده آغاز فرآیند ارزیابی زنجیره تأمین جهانی برای کشتی‌سازی نظامی آمریکاست.

ناوشکن‌ها از پیچیده‌ترین شناورهای رزمی جهان محسوب می‌شوند و طراحی و ساخت آنها نیازمند فناوری‌های پیشرفته در حوزه سازه، سامانه‌های رانش، یکپارچه‌سازی سامانه‌های رزمی، رادارهای آرایه فازی، سامانه‌های فرماندهی و کنترل و مدیریت پروژه‌های بسیار پیچیده است. صدور RFI برای چنین شناورهایی نشان می‌دهد آمریکا توان صنعتی کره را در سطح ساخت تجهیزات راهبردی ارزیابی می‌کند.

همچنین درخواست ساخت نفت‌رسان‌های نظامی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا این شناورها ستون فقرات پشتیبانی عملیاتی ناوگان‌های اعزامی محسوب می‌شوند و بدون آنها استمرار عملیات دریایی در فواصل دور امکان‌پذیر نیست.

تحلیل استراتژیک:

این تحول بیانگر تغییر تدریجی نگرش آمریکا از «تولید کاملاً داخلی» به «استفاده از ظرفیت متحدان صنعتی» در حوزه کشتی‌سازی نظامی است.

کره جنوبی امروز یکی از معدود کشورهایی است که توان ساخت سریع کشتی‌های بزرگ و پیچیده را در مقیاس صنعتی حفظ کرده و از نظر بهره‌وری، زمان تحویل و ظرفیت تولید، جایگاه ممتازی در جهان دارد.

برای واشنگتن، همکاری با صنایع کره می‌تواند راهکاری برای جبران کاهش ظرفیت تاریخی کشتی‌سازی آمریکا، تسریع نوسازی ناوگان و افزایش آمادگی دریایی در رقابت بلندمدت قدرت‌های بزرگ باشد.

در مقابل، برای صنایع کشتی‌سازی کره، ورود به پروژه‌های راهبردی نیروی دریایی آمریکا می‌تواند ارزش افزوده فناورانه، درآمد پایدار و جایگاه بین‌المللی آنها را به شکل قابل توجهی ارتقا دهد.

تحلیل اگزکیتیو (مدیریتی):

این خبر نشان می‌دهد که دولت آمریکا به‌جای تمرکز صرف بر توسعه ظرفیت داخلی، به دنبال ایجاد یک اکوسیستم مشترک تولید با مشارکت متحدان صنعتی خود است.

صدور RFI معمولاً نخستین مرحله پیش از تعریف الزامات پروژه، برآورد هزینه، انتخاب مدل همکاری و در نهایت انعقاد قراردادهای بزرگ محسوب می‌شود. بنابراین این اقدام را می‌توان آغاز یک مسیر چندساله برای بازآرایی صنعت کشتی‌سازی نظامی آمریکا دانست.

در صورت رفع یا تفسیر منعطف محدودیت‌های قانونی، همکاری میان شرکت‌های آمریکایی و کره‌ای احتمالاً به الگوی جدیدی از تولید مشترک، انتقال دانش فنی، توسعه ظرفیت کارخانه‌های آمریکایی و کاهش زمان ساخت شناورهای رزمی تبدیل خواهد شد.

تحلیل سیاسی:

این تحول بخشی از راهبرد گسترده‌تر ایالات متحده برای تعمیق همکاری‌های صنعتی و دفاعی با متحدان آسیایی است. همزمان، دولت کره جنوبی نیز با سرمایه‌گذاری کلان در صنایع دریایی آمریکا، تلاش می‌کند روابط اقتصادی و امنیتی خود با واشنگتن را بیش از پیش تثبیت کند.

با این حال، موفقیت این همکاری به نحوه عبور دولت آمریکا از محدودیت‌های قانونی موجود و میزان حمایت کنگره از مشارکت خارجی در ساخت شناورهای نظامی وابسته خواهد بود؛ موضوعی که می‌تواند به یکی از مباحث مهم سیاست صنعتی و دفاعی آمریکا در سال‌های آینده تبدیل شود.