جنگ بر سر گاز، وقتی اقلیم به ابزار مناقشه تجاری تبدیل می‌شود

تحریریه نفت خبر: مقررات جدید اتحادیه اروپا برای کاهش انتشار متان، اکنون به یکی از تازه‌ترین نقاط اصطکاک میان بروکسل و واشنگتن تبدیل شده است، جایی که اهداف اقلیمی اروپا با منافع اقتصادی صادرکنندگان گاز طبیعی مایع آمریکا (LNG) در برابر یکدیگر قرار گرفته‌اند.
به گزارش نفت خبر-بر اساس گزارش‌های منتشرشده، صنعت نفت و گاز آمریکا با حمایت دولت ترامپ تلاش گسترده‌ای را برای به تعویق انداختن یا اصلاح مقررات متان اتحادیه اروپا آغاز کرده است. مقرراتی که قرار است از سال ۲۰۲۷ الزامات سخت‌گیرانه‌ای برای اندازه‌گیری، گزارش‌دهی و راستی‌آزمایی انتشار متان (MRV) در زنجیره تأمین نفت و گاز وارداتی اعمال کند.
این مقررات بخشی از راهبرد اقلیمی اتحادیه اروپا برای کاهش انتشار یکی از قدرتمندترین گازهای گلخانه‌ای کوتاه‌عمر است. متان اگرچه عمر کوتاه‌تری نسبت به دی‌اکسیدکربن در جو دارد، اما اثر گرمایشی بسیار بالاتری دارد و کنترل انتشار آن یکی از سریع‌ترین مسیرها برای کاهش گرمایش جهانی محسوب می‌شود.

وابستگی انرژی اروپا، اهرم فشار آمریکا
پس از آغاز جنگ اوکراین و کاهش شدید وابستگی اروپا به گاز روسیه، آمریکا به یکی از مهم‌ترین تأمین‌کنندگان LNG اروپا تبدیل شد. واشنگتن اکنون از این وابستگی به‌عنوان یک اهرم سیاسی و اقتصادی برای مذاکره درباره مقررات زیست‌محیطی اتحادیه اروپا استفاده می‌کند.
صادرکنندگان آمریکایی استدلال می‌کنند که اجرای کامل قوانین متان می‌تواند هزینه‌های صادرات LNG را افزایش داده، قراردادهای بلندمدت را پیچیده کند و عرضه گاز به اروپا را با عدم قطعیت مواجه سازد.
صنعت گاز آمریکا همچنین مدعی است که بسیاری از تولیدکنندگان هنوز زیرساخت‌های لازم برای ردیابی دقیق انتشار متان در کل زنجیره تولید تا صادرات را در اختیار ندارند. از نگاه شرکت‌های انرژی، این مقررات عملاً می‌تواند به یک مانع غیرتعرفه‌ای تجاری تبدیل شود.
وزارت انرژی آمریکا نیز این نگرانی‌ها را مطرح کرده و خواستار یافتن راه‌حل‌هایی برای کاهش فشار مقررات بر صادرکنندگان شده است.
فشارهای آمریکا و نگرانی برخی دولت‌های اروپایی درباره امنیت انرژی باعث ایجاد شکاف در داخل اتحادیه اروپا شده است.
گروهی از کشورهای عضو، استدلال می‌کنند که در شرایطی که اروپا هنوز در حال جایگزینی گاز روسیه است، اجرای سخت‌گیرانه مقررات متان می‌تواند هزینه واردات انرژی را افزایش داده و امنیت عرضه را تهدید کند.
بر اساس گزارش‌ها، تعدادی از کشورهای عضو اتحادیه اروپا خواستار تعویق اجرای بخش‌هایی از مقررات شده‌اند. در برخی گزارش‌ها از درخواست ۱۷ کشور برای تعویق سه‌ساله الزامات وارداتی این قانون خبر داده شده است.
کشورهایی مانند جمهوری چک، اسلواکی، لهستان، ایتالیا و هلند از جمله اعضایی هستند که نسبت به پیامدهای احتمالی این مقررات بر بازار انرژی هشدار داده‌اند.
اما کمیسیون اروپا اکنون در موقعیتی دشوار قرار گرفته است.از یک سو، عقب‌نشینی از مقررات متان می‌تواند اعتبار سیاست‌های اقلیمی اتحادیه اروپا را زیر سؤال ببرد؛ زیرا بروکسل سال‌ها تلاش کرده استانداردهای زیست‌محیطی خود را به معیار جهانی تبدیل کند.
از سوی دیگر، ادامه اجرای سخت‌گیرانه این مقررات در شرایط وابستگی بالا به واردات LNG ممکن است روابط انرژی اروپا با تأمین‌کنندگان اصلی، به‌ویژه آمریکا و قطر، را پیچیده‌تر کند.
کمیسیون اروپا تاکنون تأکید کرده که هدف قانون تغییر نخواهد کرد، اما امکان انعطاف در نحوه اجرا و سازوکارهای تطبیق را بررسی کرده است.

پشت پرده یک مناقشه بزرگ‌تر، اقلیم در برابر ژئواکونومی
مناقشه بر سر متان تنها یک اختلاف فنی درباره استانداردهای زیست‌محیطی نیست؛ بلکه بازتاب رقابت بزرگ‌تر میان دو رویکرد در اقتصاد سیاسی انرژی است.
اختلاف میان اتحادیه اروپا و ایالات متحده بر سر مقررات جدید انتشار متان، به یکی از تازه‌ترین عرصه‌های رویارویی میان سیاست اقلیمی و منافع تجاری تبدیل شده است. بروکسل تلاش دارد از طریق وضع استانداردهای سخت‌گیرانه زیست‌محیطی، رفتار تولیدکنندگان انرژی در بازار جهانی را تغییر دهد و شرکت‌های نفت و گاز را به افزایش شفافیت در زمینه میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای وادار کند.
اتحادیه اروپا این مقررات را بخشی از راهبرد بلندمدت خود برای کاهش انتشار متان و تقویت استانداردهای اقلیمی در تجارت جهانی می‌داند. از نگاه اروپا، قوانین زیست‌محیطی می‌توانند علاوه بر نقش اقلیمی، به ابزاری برای افزایش قدرت تنظیم‌گری اقتصادی و تعیین قواعد جدید در بازار جهانی انرژی تبدیل شوند.
در مقابل، دولت آمریکا و صنعت نفت و گاز این کشور، این رویکرد را تهدیدی برای رقابت‌پذیری صادرات گاز طبیعی مایع (LNG) ارزیابی می‌کنند. واشنگتن معتقد است الزامات سخت‌گیرانه اتحادیه اروپا می‌تواند هزینه تولیدکنندگان آمریکایی را افزایش داده و صادرات انرژی به بازار اروپا را با محدودیت‌های جدید مواجه کند.
صادرکنندگان آمریکایی همچنین هشدار می‌دهند که مقررات متان ممکن است در عمل به یک مانع غیرتعرفه‌ای تجاری تبدیل شود، موضوعی که می‌تواند جایگاه LNG آمریکا در بازار اروپا را تحت فشار قرار دهد.
به این ترتیب، مقررات متان دیگر تنها یک سیاست زیست‌محیطی نیست، بلکه به نقطه تلاقی سه حوزه اقلیم، تجارت و امنیت انرژی تبدیل شده است، جایی که اروپا تلاش می‌کند استانداردهای اقلیمی خود را به یک معیار جهانی تبدیل کند و آمریکا در پی حفظ مزیت رقابتی خود در بازار صادرات انرژی است. این تقابل نشان می‌دهد که در نظم جدید انرژی، قوانین اقلیمی به یکی از ابزارهای مهم رقابت ژئوپلیتیکی و اقتصادی میان قدرت‌های بزرگ تبدیل شده‌اند.
پیامدهای احتمالی برای بازار جهانی گاز
اگر اتحادیه اروپا اجرای این مقررات را به تعویق بیندازد، ممکن است فشار کوتاه‌مدت بر بازار LNG کاهش یابد، اما منتقدان می‌گویند این اقدام می‌تواند انگیزه شرکت‌ها برای سرمایه‌گذاری در کاهش نشت متان را تضعیف کند.
در مقابل، اجرای کامل قانون می‌تواند تولیدکنندگان گاز را مجبور کند فناوری‌های جدید پایش ماهواره‌ای، سنجش نشت و مدیریت انتشار را سریع‌تر توسعه دهند؛ موضوعی که در بلندمدت می‌تواند استانداردهای جدیدی برای تجارت جهانی انرژی ایجاد کند.
مناقشه متان میان آمریکا و اروپا نمونه‌ای روشن از پیوند روزافزون میان اقلیم، تجارت و ژئوپلیتیک انرژی است. واشنگتن تلاش می‌کند از موقعیت خود به‌عنوان تأمین‌کننده کلیدی LNG اروپا برای تعدیل مقررات استفاده کند، در حالی که بروکسل تلاش دارد نشان دهد سیاست اقلیمی‌اش حتی در شرایط بحران انرژی قابل عقب‌نشینی نیست.
این نبرد نشان می‌دهد که در نظم جدید انرژی، گاز طبیعی دیگر تنها یک کالای اقتصادی نیست؛ بلکه به ابزاری برای اعمال قدرت ژئوپلیتیکی و تنظیم قواعد تجارت جهانی تبدیل شده است.