خیز پکن برای تسخیر بازارهای سوخت آسیا / لغو محدودیت‌های صادراتی چین در بحبوحه تنش‌های منطقه‌ای

همزمان با توافق موقت در خاورمیانه، چین با صدور مجوز صادرات برای پالایشگاه‌های دولتی و خصوصی، به دنبال بهره‌برداری از حاشیه سود بالا و بازپس‌گیری سهم خود از بازار انرژی آسیا برآمده است.

چین به عنوان دارنده بزرگ‌ترین ظرفیت پالایشی جهان، محدودیت‌های صادرات سوخت‌های تصفیه‌شده را برای ادامه ماه ژوئیه لغو کرد. منابع تجاری تایید کردند که این تصمیم پس از یک وقفه چهارماهه و متعاقب دستیابی به توافق موقت صلح میان ایالات متحده و ایران اتخاذ شد، گامی که نشان‌دهنده بازگشت تدریجی پکن به شرایط عادی پس از اختلالات ناشی از جنگ در خاورمیانه ارزیابی می‌گردد.

پایان انحصار دولتی و جهش حجم صادرات

طی ماه‌های گذشته و از زمان اعمال محدودیت‌ها در ماه مارس با هدف تامین امنیت بازار داخلی، تنها شرکت‌های دولتی چین مجاز به صادرات بنزین، گازوئیل و سوخت جت محسوب می‌شدند و می‌بایست برای دریافت سهمیه ماهانه درخواست می‌دادند اما اکنون دولت چین به پالایشگاه‌های خصوصی نیز اجازه بازگشت به بازارهای جهانی را داد. به عنوان نمونه شرکت پتروشیمی ژیجیانگ که تحت مالکیت عمده شرکت رونگ‌شنگ قرار دارد، پس از بیش از سه ماه توقف، مجوز صادرات سوخت در ماه ژوئیه را دریافت کرد.

بر اساس برنامه‌ریزی‌های جدید، پالایشگاه‌های چینی قصد دارند در ماه جاری میلادی حدود ۳ میلیون تن از این سه نوع فراورده سوختی را به بازارهای خارجی (از جمله حجم‌های گمرکی به هنگ‌کنگ و ماکائو) صادر کنند که این رقم مشابه میانگین صادرات سال گذشته ارزیابی می‌شود و از برنامه اولیه ۲ میلیون تنی فراتر رفت. در این سبد صادراتی سهم سوخت جت به ۱.۹ میلیون تن، گازوئیل به ۶۰۰ تا ۷۰۰ هزار تن و بنزین به بیش از ۴۰۰ هزار تن ارتقا یافت.

حاشیه سود جذاب و مهار تورم در آسیا

بازگشت قدرتمندانه چین به بازار صادرات فراورده‌های پالایشی، پیامدهای اقتصادی مهمی در دو سطح داخلی و منطقه‌ای به همراه دارد. در سطح منطقه‌ای این عرضه انبوه می‌تواند به کاهش قیمت سوخت حمل‌ونقل در آسیا کمک کند و مصرف‌کنندگان این منطقه از زمان اعمال محدودیت‌های صادراتی پکن در ماه مارس، با فشارهای تورمی سنگینی دست و پنجه نرم می‌کنند.

در سطح داخلی، حاشیه سود بسیار جذاب صادراتی که در هفته جاری به مرز ۱۰۰۰ یوان (۱۴۷.۱۰ دلار) در هر تن یا بیشتر رسیده، انگیزه‌ای قوی برای پالایشگاه‌های چینی ایجاد کرد تا تولید خود را به حداکثر برسانند. این افزایش ظرفیت پالایش به نوبه خود می‌تواند تقاضای چین به عنوان بزرگ‌ترین واردکننده نفت خام جهان را دوباره تحریک کرده و به رشد واردات نفت خام این کشور کمک کند.

سایه خودروهای برقی بر آینده صادرات بنزین

اگرچه تمدید این لغو محدودیت‌ها برای ماه اوت هنوز در هاله‌ای از ابهام قرار دارد اما تحلیلگران چشم‌انداز روشنی برای تغییر ترکیب صادرات سوخت چین متصور می‌شوند. تحلیلگران موسسه اف‌جی‌ئی نکسانت پیش‌بینی می‌کنند که با کاهش محدودیت‌ها، پالایشگاه‌ها تمام تلاش خود را برای استفاده از سهمیه‌های باقی‌مانده به کار خواهند بست.

انتظار می‌رود در ماه‌های پایانی سال، صادرات بنزین چین نسبت به گازوئیل با رشد بیشتری همراه شود. دلیل این امر فشار مضاعفی تلقی می‌شود که روند پرشتاب توسعه و پذیرش خودروهای برقی در بازار داخلی چین بر تقاضای بنزین وارد کرد و این موضوع پالایشگاه‌ها را ناچار می‌سازد برای جلوگیری از مازاد عرضه داخلی، بازارهای هدف خود را به خارج از مرزها منتقل کنند.