اکسیوس: ونس برای جانشینی ترامپ خیز برداشت؛ چهار مطالبه ناراضیان ترامپ

جی‌دی ونس در تمام ماه‌های جنگ ایران، به‌عنوان معاون رئیس‌جمهور آمریکا از سیاست‌های دولت ترامپ دفاع می‌کرد. حالا همان جنگ را عامل اصلی شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای می‌داند. این تغییر موضع، از نگاه اکسیوس، چیزی فراتر از انتقاد از یک تصمیم نظامی است؛ ونس در حال آماده کردن خود برای رقابت بر سر رهبری جنبش ماگا و انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ است.

به گزارش زومان، وب‌سایت آمریکایی اکسیوس در گزارشی به قلم زکری باسو، مارک کاپوتو و الکس آیزنشتات نوشته است که ونس روز چهارشنبه، پس از شکست سنگین جمهوری‌خواهان، از سایه ترامپ بیرون آمد و نخستین گام جدی را برای به دست گرفتن رهبری جنبش «ماگا» برداشت.

ونس در یادداشتی حدوداً ۶۰۰ کلمه‌ای در شبکه اجتماعی ایکس، جنگ ایران را عامل اصلی شکست حزبش معرفی کرد و نوشت: «دلیل شکست ما جنگ بود.»

اکسیوس معتقد است این موضع‌گیری برای ونس یک انتخاب سیاسی دشوار است. او در محافل خصوصی با جنگ ایران مخالفت کرده بود، اما در عرصه عمومی از آن دفاع می‌کرد. حالا باید رأی‌دهندگان سرخورده ترامپ را متقاعد کند که نارضایتی آنها را درک می‌کند؛ در حالی که خودش از چهره‌های اصلی دولتی بوده که مسئولیت جنگ را بر عهده داشته است.

از طرف دیگر، این تلاش زیر نگاه رئیس‌جمهوری انجام می‌شود که ظاهراً چندان مشتاق کنار رفتن از صحنه نیست و سابقه نشان داده در مهار اعضای دولتش که از حدود تعیین‌شده فراتر می‌روند، تردید نمی‌کند.

یکی از منابع نزدیک به دولت به اکسیوس گفته است: «امروز جی‌دی ونس رئیس‌جمهور شد؛ یا دست‌کم طوری رفتار کرد که انگار می‌خواهد رئیس‌جمهور شود.»

چهار مطالبه‌ای که ونس روی میز گذاشت
ونس در تحلیل شکست جمهوری‌خواهان استدلال کرده که مشکل اصلی کاهش مشارکت نبوده، بلکه بخشی از ائتلاف انتخاباتی ترامپ در سال ۲۰۲۴ از او فاصله گرفته است.

او با استناد به نظرسنجی‌هایی از رأی‌دهندگان ناراضی، چهار مطالبه اصلی آنها را برشمرده است: پایان جنگ، تمرکز بر هزینه‌های زندگی و تورم، اولویت دادن به آمریکا و تغییر روابط واشنگتن با اسرائیل.

به نوشته اکسیوس، این چهار موضوع همان مسائلی هستند که در میان پادکسترها و فعالان بانفوذ جنبش ماگا بیش از همه بحث‌برانگیز شده‌اند. ونس با برجسته کردن آنها خود را به چهره‌هایی نزدیک می‌کند که از سیاست‌های ترامپ، به‌ویژه جنگ ایران، خشمگین هستند.

ونس در یادداشت خود خطاب به مدافعان جنگ نوشته است: «اگر می‌خواهید استدلال کنید که جنگ ارزشش را داشت و از دست دادن سنا برای شش سال آینده بهایی بود که باید پرداخت می‌شد، این استدلال را مطرح کنید. بگویید پرداخت چنین هزینه‌ای ارزش داشت. چه موافق باشید چه مخالف، دست‌کم این موضع صادقانه است.»

ترامپ روز چهارشنبه در پاسخ، پذیرفت که جنگ به جمهوری‌خواهان آسیب زده، اما تأکید کرد که همچنان تصمیم خود را درست می‌داند: «اگر مجبور بودم دوباره این کار را انجام دهم، باز هم انجامش می‌دادم. درباره آن جنگ، هیچ کاری را متفاوت انجام نمی‌دادم.»

او درباره یادداشت ونس نیز گفت: «می‌دانم چه احساسی درباره این موضوع دارد. به نظرم اشکالی نداشت. فکر می‌کنم خوب بود.»

با این حال، موضع‌گیری ونس برخی افراد در کاخ سفید را غافلگیر کرده است. منابع داخلی دولت به اکسیوس گفته‌اند که معاون رئیس‌جمهور برای تهیه این یادداشت با مقام‌های ارشد هماهنگ بوده است.یکی از این منابع گفته است: «اینها کلمات و افکار خودش بود. او دارد رهبری می‌کند.»

منبع دیگری با اشاره به شکست جمهوری‌خواهان گفته است که انتخابات سه‌شنبه نشان داد «پادشاه برهنه است» و ونس تصمیم گرفت واقعیتی آشکار را بیان کند. به گفته او، جمهوری‌خواهان بیشتری از این پس فاصله خود را با ترامپ افزایش خواهند داد.

در مقابل، یک مشاور جمهوری‌خواه که با یکی از رقبای احتمالی ونس در انتخابات ۲۰۲۸ همکاری می‌کند، به اکسیوس گفته است: «معاون رئیس‌جمهور مجبور بود نشان دهد که از نظر سیاسی کارش تمام نشده است.»

شکاف ماگا؛ فرصت تازه برای ونس
دوره دوم ریاست‌جمهوری ترامپ با اختلافی عمیق میان دو جناح جنبش ماگا همراه بوده است: مخالفان مداخله نظامی در خارج از آمریکا و تندروهای حامی اسرائیل که از جنگ ایران حمایت کرده‌اند.

ونس پیش از این در محافل خصوصی درباره اهداف و مدت جنگ تردید داشت، اما در عرصه عمومی از عملیات نظامی دفاع کرد و سپس هدایت مذاکرات صلح با ایران را بر عهده گرفت. اکنون با مقصر دانستن جنگ در شکست انتخاباتی، به مخالفان مداخله نظامی در ماگا نزدیک‌تر شده است.

اکسیوس معتقد است این موضع می‌تواند در رقابت ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ به نفع ونس تمام شود؛ به‌ویژه در برابر چهره‌هایی که آنها نیز با مداخله نظامی در خارج از آمریکا مخالف هستند.

از سوی دیگر، ونس می‌تواند از همین اختلاف علیه جمهوری‌خواهان جنگ‌طلب‌تر، به‌خصوص تد کروز، سناتور تگزاس، استفاده کند.

اگر کروز، آن‌طور که بسیاری انتظار دارند، نامزد انتخابات ۲۰۲۸ شود و خواستار عبور حزب از چهره‌های دولت ترامپ باشد، ونس می‌تواند پاسخ دهد که کروز در موضوع جنگ ایران، یعنی یکی از عواملی که به شکست جمهوری‌خواهان انجامید، در سمت اشتباه ایستاده بود.