هیچ‌یک از طرفین از موضع اولیه خود عقب‌نشینی نکردند

وال استریت ژورنال: مسقط، عمان — تهران در مذاکرات روز جمعه میان مقام‌های ارشد آمریکا و ایران بر مخالفت خود با توقف غنی‌سازی سوخت هسته‌ای پافشاری کرد، اما در عین حال نشانه‌هایی از تمایل برای ادامه مسیر دیپلماتیک جهت جلوگیری از حمله احتمالی آمریکا نشان داد.

بر اساس رسانه‌های دولتی ایران، عباس عراقچی وزیر امور خارجه به طرف‌های آمریکایی گفت تهران با توقف غنی‌سازی یا انتقال آن به خارج از کشور موافقت نخواهد کرد و یکی از خواسته‌های اصلی آمریکا را رد کرد.

با این حال عراقچی گفت این گفت‌وگوها شروع خوبی بوده و او و وزیر خارجه عمان اعلام کردند طرف‌ها قصد دارند دوباره دیدار کنند.

دو طرف به صورت رودررو دیدار نکردند و به‌جای آن، مذاکرات به صورت رفت‌وبرگشتی از طریق دیپلمات‌های عمانی انجام شد. به گفته افراد آگاه از مذاکرات، هیچ‌یک از طرفین تغییر قابل توجهی نسبت به مواضع اولیه خود ندادند.

مشخص نبود که مذاکرات آن روز چه تاثیری بر تلاش گسترده‌تر برای رسیدن به راه‌حل دیپلماتیک درباره برنامه هسته‌ای ایران خواهد داشت.

مقام‌های منطقه‌ای و بسیاری از تحلیلگران با توجه به مخالفت ایران با توقف غنی‌سازی و اصرار آمریکا بر گنجاندن برنامه موشک‌های بالستیک و حمایت ایران از نیروهای نیابتی منطقه‌ای در مذاکرات، انتظارات پایینی از این گفت‌وگوها داشتند.

برخی معتقد بودند حمله نظامی اجتناب‌ناپذیر است و بسیاری فکر می‌کردند بهترین نتیجه ممکن، کاهش تنش و توافق برای ادامه مذاکرات در آینده است.

آلن ایر، دیپلمات ارشد پیشین آمریکا و مذاکره‌کننده سابق با ایران، پیش از مذاکرات گفت:
«این خطرناک‌ترین دوره در روابط دوجانبه طی بیش از چهل سالی است که ایران را دنبال می‌کنم. پیامدهای یک اشتباه می‌تواند بسیار سنگین باشد.»

استیو ویتکاف فرستاده ویژه آمریکا، جرد کوشنر داماد دونالد ترامپ و عباس عراقچی در مذاکرات حضور داشتند.

طبق گفته یک مقام آمریکایی، هیئت آمریکا همچنین شامل دریادار برد کوپر، فرمانده نیروهای آمریکا در خاورمیانه، بود. حضور مقام‌های نظامی در مذاکرات دیپلماتیک سطح بالا معمول نیست، اما ترامپ در دوران خود بارها فرماندهان ارشد نظامی را در مذاکرات به کار گرفته است.

این نخستین دیدار آمریکا و ایران از زمان جنگ ۱۲ روزه در ماه ژوئن بود. آن جنگ که توسط اسرائیل آغاز شد، با حمله هوایی آمریکا به سایت‌های کلیدی هسته‌ای ایران پایان یافت. آمریکا بار دیگر نیروهای هوایی و دریایی خود را در نزدیکی ایران مستقر کرده و تهدید به حمله به دلیل برنامه هسته‌ای ایران کرده است.

کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، اواخر پنجشنبه گفت ترامپ می‌خواهد ببیند آیا می‌توان در میز مذاکره به توافق رسید، اما هشدار داد او گزینه‌های زیادی غیر از دیپلماسی نیز در اختیار دارد.

آمریکا می‌خواهد تهران غنی‌سازی اورانیوم را متوقف کند، برنامه موشک‌های بالستیک خود را محدود کند و حمایت از نیروهای نیابتی منطقه‌ای را پایان دهد. ایران گفته فقط درباره برنامه هسته‌ای خود مذاکره خواهد کرد.

فرناندو فریرا، تحلیلگر ژئوپلیتیک در مؤسسه Rapidan Energy Group، پیش از مذاکرات گفت اگرچه ترامپ ظاهراً واقعاً به دنبال توافق است، اما فاصله با ایران همچنان بسیار زیاد است و راه خروجی از درگیری دیده نمی‌شود.