کاخ سفید در تکاپوی مهار بحران سوخت / احتمال توسل به قانون تولید دفاعی برای توسعه پالایشگاه‌های آمریکا

محمدحسین لطف‌الهی:در شرایطی که قیمت هر گالن گازوئیل برای نخستین بار در تاریخ ایالات متحده از مرز ۶ دلار عبور کرده و ظرفیت پالایشگاهی این کشور به بالاترین حد خود رسیده است، کاخ سفید برای مقابله با این بحران فزاینده، استفاده از قانون تولید دفاعی را برای توسعه زیرساخت‌های پالایشی بررسی می‌کند. این پیشنهاد آن‌طور که خبرگزاری رویترز گزارش داده است، در جریان دیدار اخیر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا با مدیران ارشد نزدیک به دوازده شرکت پالایشگاهی مطرح شده است هرچند هنوز تصمیم نهایی اتخاذ نشده و مذاکرات در این زمینه به شدت ادامه دارد.

قانون تولید دفاعی به رئیس‌جمهور آمریکا اختیارات ویژه‌ای می‌دهد تا منابع صنعتی را به سمت تولید مواد و ظرفیت‌های ضروری برای دفاع ملی هدایت کرده و کمک‌های مالی لازم را برای آن‌ها فراهم کند. ترامپ پیش‌تر و در ماه آوریل با صدور فرمانی که تولید، پالایش و ظرفیت تدارکات نفت داخلی را برای امنیت ملی آمریکا حیاتی می‌خواند، بستر قانونی لازم را برای این مداخله بی‌سابقه فراهم کرده بود. این فرمان مجوز خریدهای تضمینی و استفاده از ابزارهای مالی برای افزایش ظرفیت را صادر می‌کند. با این حال مدیران نفتی در این دیدارها به مقامات دولت هشدار داده‌اند که تخصیص بودجه فدرال برای توسعه و بهینه‌سازی تاسیسات موجود، بسیار سریع‌تر از ساخت یک پالایشگاه به طور کامل جدید که نیازمند سال‌ها زمان و میلیاردها دلار سرمایه است به تولید بشکه‌های بیشتر منجر خواهد شد.

اهمیت و فوریت این مداخله زمانی آشکارتر می‌شود که بدانیم پالایشگاه‌های آمریکا در حال حاضر در عمل هیچ ظرفیت مازاد و فضای تنفسی ندارند. نرخ بهره‌وری پالایشگاه‌ها در اواخر ماه اوت به ۹۸ درصد رسید، آن هم پس از آنکه سه ماه متوالی در سطحی بالاتر از ۹۵ درصد فعالیت کردند که طولانی‌ترین دوره فشار مطلق بر سامانه پالایشی آمریکا از سال ۲۰۰۰ تا کنون به شمار می‌رود. این تولید فشرده در بحبوحه نابودی ظرفیت‌های پالایشی در سایر نقاط جهان ارزشی دوچندان یافته است. شرکت فیلیپس ۶۶ ماه گذشته برآورد کرد که در پی درگیری‌های اخیر در خاورمیانه، حدود ۷ میلیون بشکه در روز از ظرفیت پالایشی آسیا و خاورمیانه و ۱.۴ میلیون بشکه در روز از ظرفیت روسیه از مدار تولید خارج شده است.

این فشردگی بی‌سابقه در زنجیره تامین جهانی، موجودی گازوئیل آمریکا را به ۱۳ درصد زیر میانگین پنج‌ساله آن کشانده و موجبات جهش تاریخی قیمت‌ها را فراهم آورده است. اکنون چشم‌ها به تگزاس دوخته شده است، جایی که شرکت امریکا فرست ریفاینینگ در ماه مارس برنامه‌های خود را برای احداث یک پالایشگاه ۱۶۸ هزار بشکه‌ای در بندر براونزویل اعلام کرد که نخستین پالایشگاه جدید آمریکا در نزدیک به نیم قرن اخیر خواهد بود. اگرچه رویترز تاکید دارد که هنوز مشخص نیست آیا این پروژه عظیم می‌تواند به نخستین آزمون عملی برای دریافت بودجه‌های قانون تولید دفاعی تبدیل شود یا خیر، اما این تحولات به وضوح نشان‌دهنده تغییر راهبرد واشنگتن در مواجهه با یک بحران عمیق و فرسایشی در حوزه انرژی است.