ادعای تولید ۵ میلیون بشکه‌ای که سهم‌‌خواهی عراق در اوپک را به چالش کشید

محمدحسین لطف‌الهی: کارزار عراق برای کسب سهمیه بزرگتر تولید نفت در اوپک با چرخش پیچیده‌ای مواجه شده است و این چرخش پس از آن رخ داد که وزیر نفت عراق اعلام کرد تولید این کشور از مرز پنج میلیون بشکه در روز فراتر رفته که نشان‌دهنده بیش از ۵۰۰ هزار بشکه اضافه‌تولید نسبت به سقف تعیین‌شده اوپک پلاس است.

اظهارات وزیر نفت عراق در حالی مطرح می‌شود که اوپک در حال آماده شدن برای تعیین سطح تولید سال‌های آینده قرار دارد و تنها چند روز پیش، بغداد با تثبیت سقف تولید فعلی خود موافقت کرده بود.

بلومبرگ در گزارشی پیرامون کارزار نفتی عراق نوشت که اظهارات اخیر باسم محمد خضیر، وزیر نفت عراق درباره عبور تولید این کشور از مرز پنج میلیون بشکه در روز، سوالات اساسی را درباره وضعیت تولید فعلی بغداد ایجاد کرده است. تنها شش روز پیش از این اظهارات، بغداد به همراه شش تولیدکننده دیگر اوپک پلاس توافق کرد که الزامات تولید فعلی خود را برای ماه دسامبر حفظ کند. این توافق، سقف تولید عراق را در سطح ۴ میلیون و ۴۳۱ هزار بشکه در روز نگه می‌دارد.

با این حال، مدت کوتاهی پس از آنکه وزیر نفت عراق رقم تولید را بالای پنج میلیون بشکه اعلام کرد، وزارت نفت این کشور بر تعهد بغداد به سقف ۴ میلیون و ۴۳۱ هزار بشکه‌ای تاکید کرد و بدون ارائه هیچ عدد مشخصی، تنها از افزایش تولید در ماه اکتبر خبر داد. بغداد ماه‌ها است که در تلاش به سر می‌برد تا اوپک را متقاعد کند که ظرفیت تولید عراق بسیار بیشتر از ارقام فعلی به شمار می‌رود.

عراق به دنبال تعیین خط پایه آینده خود بر اساس ظرفیت حدود ۶ میلیون بشکه در روز می‌گردد، در حالی که اوپک همزمان با آماده‌سازی چارچوب تولید سال آینده خود، به طور مستقل ظرفیت تولید پایدار اعضا را ارزیابی می‌کند. عراق در ماه سپتامبر تولید ۴ میلیون و ۳۹۹ هزار بشکه در روز را به اوپک گزارش داد و پس از آن، پیش از آنکه رقمی ارائه دهد، از افزایش تولید در ماه اکتبر خبر داد.

بازی با کلمات در اوپک
باسم محمد خضیر اعلام کرده است که عراق همچنان به توافقات اوپک پایبند به نظر می‌رسد زیرا صادرات این کشور در محدوده چیزی قرار دارد که وی آن را سقف صادرات گروه نامید. با این حال، الزام ۴ میلیون و ۴۳۱ هزار بشکه‌ای عراق در اوپک پلاس یک هدف تولیدی است و نه یک هدف صادراتی.

قوانین اوپک در این زمینه به طور کامل صریح به شمار می‌رود و پایبندی اعضا با استفاده از آمار تولید نفت خام و بر اساس برآوردهای منابع ثانویه مستقل ارزیابی می‌شود. همان‌طور که خاویر بلاس، تحلیلگر بلومبرگ توضیح داده، اوپک پلاس گاهی به برخی کشورها اجازه داده است تا تعهدات خود را تا حدودی بر اساس میزان صادرات تنظیم کنند.

این رویه، به ویژه در مورد روسیه، مجموعه‌ای پیچیده از کاهش‌ها و اهداف را ایجاد کرده است، اما الزام فعلی ۴ میلیون و ۴۳۱ هزار بشکه‌ای عراق به این شکل تعریف نشده و تنها بر تولید نفت خام اعمال می‌شود. برای کشوری مانند عراق، میزان صادرات و تولید می‌تواند تفاوت چشمگیری داشته باشد.

نفت خام تولیدشده در عراق می‌تواند صادر شود، در پالایشگاه‌های داخلی تصفیه گردد، به طور مستقیم برای تولید برق مصرف شود یا به مخازن ذخیره‌سازی انتقال یابد. با این وجود، تعهد عراق در اوپک پلاس در برابر تولید نفت خام سنجیده می‌شود، نه حجمی که در نهایت صادر می‌شود.

به همین دلیل، توضیحات وزیر نفت عراق، مشکلی را که با اعلام رقم تولید توسط خود او ایجاد شده است، حل نمی‌کند. عراق می‌تواند کمتر از ۴ میلیون و ۴۳۱ هزار بشکه در روز صادر کند و همچنان بیشتر از سهمیه اوپک پلاس خود تولید داشته باشد.

اگر رقم اعلامی بالای پنج میلیون بشکه به تولید نفت خام آن‌طور که اوپک تعریف می‌کند اشاره داشته باشد، تولید عراق دست‌کم ۵۶۹ هزار بشکه در روز بالاتر از سهمیه اسمی قرار می‌گیرد. اوپک هنگام ارزیابی پایبندی اعضا، تنها از رقم گزارش‌شده توسط بغداد استفاده نمی‌کند، بلکه برآوردهای منابع ثانویه مستقل را به کار می‌گیرد.

این برآوردها می‌تواند با ارقام خود عراق تفاوت اساسی داشته باشد و به همین دلیل، اظهارات وزیر نفت عراق ضرورت ندارد به معنای این باشد که اوپک خودش تولید عراق را بالای پنج میلیون بشکه ثبت خواهد کرد. با این حال، اشاره او به میزان صادرات، توضیح نمی‌دهد که چگونه تولید بالاتر از این سطح با الزامات اوپک سازگار محسوب می‌شود.

تاثیر جنگ بر قوانین
انتخاب کلمات توسط وزیر نفت عراق نیازمند بررسی دقیق‌تری به نظر می‌رسد، چرا که جنگ ایالات متحده و ایران رابطه بین تولید و صادرات را در سراسر منطقه خلیج فارس به شدت تغییر داده است. ماه‌ها است که عراق، عربستان سعودی و کویت به دلیل بسته شدن تنگه هرمز و تداوم اختلالات کشتیرانی که صادرات خلیج فارس را محدود کرده است، کمتر از سهمیه اوپک پلاس خود تولید می‌کنند.

این وضعیت این سوال بدیهی را ایجاد می‌کند که آیا اوپک در سکوت، بیشتر به میزان نفتی که اعضایش می‌توانند به صورت واقعی صادر کنند علاقه‌مند شده است تا میزان نفتی که تولید می‌کنند. تا کنون هیچ نشانه مستقیمی وجود ندارد که این اتفاق افتاده باشد.

کمیته مشترک نظارت وزیران اوپک به طور مستقیم به اختلال در مسیرهای دریایی بین‌المللی پرداخته است، اما این کمیته همچنان به ارزیابی اعضا با استفاده از داده‌های تولید نفت خام و پایبندی به تعدیلات تولید ادامه داده است. وزیران اوپک در ماه اکتبر بار دیگر به مشکل تنگه هرمز پرداختند و اعلام کردند که هزینه‌های بی‌سابقه کشتیرانی و بیمه، مانع جریان نفت خام و فراورده‌ها شده است، اما هیچ تغییری در نحوه سنجش پایبندی اعضا اعلام نکردند.

در شرایطی که صادرات خلیج فارس همچنان به شدت تحت تاثیر جنگ محدود قرار دارد، اوپک پلاس الزامات تولید فعلی خود را برای ماه دسامبر حفظ کرد و بار دیگر خواستار پایبندی کامل اعضا شد. به گزارش خبرگزاری رویترز، این گروه در حالی اهداف تولید را بدون تغییر نگه داشته است که همچنان با اختلالات صادراتی ناشی از جنگ دست و پنجه نرم می‌کند.

تولید واقعی بغداد
تطبیق رقم تولید اعلام‌شده توسط وزیر نفت عراق با داده‌های مستقل موجود تا این لحظه نیز دشوار به نظر می‌رسد. عراق تولید نفت خام خود در ماه سپتامبر را ۴ میلیون و ۳۹۹ هزار بشکه در روز به اوپک گزارش داد. این بدان معنا است که برای رسیدن به سطحی که وزیر نفت توصیف کرده، تولید باید در ماه اکتبر یا اوایل نوامبر دست‌کم ۶۰۱ هزار بشکه در روز افزایش یافته باشد.

آژانس بین‌المللی انرژی تولید ماه سپتامبر را بسیار پایین‌تر و در سطح ۴ میلیون و ۱۰۰ هزار بشکه در روز برآورد کرده است. این آژانس همچنین ظرفیت تولید پایدار عراق را ۴ میلیون و ۸۷۰ هزار بشکه در روز تخمین زده است که پایین‌تر از سطحی محسوب می‌شود که اکنون گفته می‌شود این کشور در حال تولید آن است.

صادرات به طور قطع بهبود یافته است و بر اساس اظهارات مقامات انرژی عراقی که رویترز به آن‌ها استناد کرده، عراق در ماه اکتبر روزانه حدود ۳ میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه صادر کرده است. این رقم نشان‌دهنده افزایش نسبت به ۲ میلیون و ۶۵۰ هزار بشکه در ماه سپتامبر به شمار می‌رود.

با این نرخ صادرات، تولید بالای پنج میلیون بشکه به معنای آن خواهد بود که بیش از یک میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه در روز باید توسط مصارف پالایشگاه‌ها، استفاده داخلی از نفت خام و تغییرات موجودی توجیه شود. حلقه مفقوده در این میان، میزان تولید در ماه اکتبر تلقی می‌شود که اوپک هنوز نخستین برآورد منبع ثانویه خود را برای این ماه منتشر نکرده است. در حال حاضر هیچ رقم مستقل اوپکی درباره تولید وجود ندارد که افزایشی را که وزیر نفت عراق توصیف کرده است، تایید کند.

انتهای پیام