واکنش تند یک اقتصاددان به سخنان اخیر رحیم‌پور ازغدی؛ افقه: دیدگاه‌های کمرنگ‌کننده اهمیت زیرساخت‌های کشور در راستای همراهی با حمله‌کنندگان به این زیرساخت‌هاست/ نکند رحیم‌پور ازغدی اطلاعات پشت پرده‌ای دارد که قرار است لطمه جدی به صادرات نفت وارد شود؟

سید مرتضی افقه، اقتصاددان و استاد اقتصاد دانشگاه شهید چمران اهواز، در گفت‌وگو با نفت خبر ضمن انتقاد از برخی اظهارنظرها درباره نقش نفت در اقتصاد ایران، تاکید کرد که بخش مهمی از مشکلات امروز کشور، بیش از آنکه ناشی از جنگ و تحریم باشد، ریشه در سیاست‌ها و تفکری دارد که طی سه دهه گذشته بر تصمیم‌گیری‌های اقتصادی حاکم بوده است.

این اقتصاددان با اشاره به برخی دیدگاه‌ها درباره حذف نفت از اقتصاد کشور تصریح کرد: «من تعجب می‌کنم که برخی افراد درباره نفت و جایگاه آن در معیشت مردم اظهارنظر می‌کنند، بدون اینکه ظاهراً اطلاعی از نقش نفت در اقتصاد کشور داشته باشند.»

افقه با اشاره به وابستگی اقتصاد ایران به تجارت خارجی گفت: بیش از ۵۰ درصد تولید ناخالص داخلی (GDP) کشور به تجارت خارجی وابسته است و بخش عمده این تجارت نیز بر پایه صادرات نفت شکل گرفته است. به گفته او، درآمدهای نفتی منبع اصلی تأمین ارز کشور به شمار می‌رود و این ارز برای تأمین نیازهای بخش تولید و همچنین کالاهای مصرفی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

وی با بیان اینکه مشکل، وجود نفت نیست، بلکه ضعف در مدیریت منابع است، گفت: «اگر عده‌ای از منابع نفتی سوءاستفاده می‌کنند، این موضوع ناشی از بی‌تدبیری، بی‌کفایتی یا ناتوانی دستگاه‌های مسئول در جلوگیری از آن است. نمی‌توان به‌خاطر سوءاستفاده چند نفر، کل جامعه را از یک منبع حیاتی اقتصادی محروم کرد؛ وظیفه دستگاه‌های مسئول مقابله با فساد است، نه کنار گذاشتن نفت.»

مرتضی افقه با تأکید بر نقش حیاتی درآمدهای نفتی در اقتصاد ایران گفت: «اگر نفت را نداشته باشیم، مشخص نیست چگونه می‌توان نیازهای ۸۰ تا ۹۰ میلیون نفر را تأمین کرد. تشدید مشکلات معیشتی نیز به‌طور طبیعی می‌تواند زمینه‌ساز افزایش نارضایتی‌های اجتماعی و تنش در جامعه شود.»

وی با اشاره به تأثیر حملات به زیرساخت‌های اقتصادی کشور اظهار کرد: «اقتصاد یک سیستم به‌هم‌پیوسته است و وقتی بنادر، پل‌ها و زیرساخت‌های اقتصادی هدف حمله قرار می‌گیرند، زنجیره تأمین معیشت مردم نیز دچار اختلال می‌شود. چنین حملاتی با هدف ایجاد فشار اقتصادی انجام می‌شود و بنابراین، دیدگاه‌هایی که اهمیت منابع اقتصادی و زیرساخت‌های کشور را کم‌رنگ می‌کند، عملاً در راستای همان هدفی است که دشمن دنبال می‌کند.»

افقه درباره اظهارنظر برخی چهره‌ها درباره حذف نفت از اقتصاد کشور گفت: «نمی‌دانم چنین سخنی بر چه اساسی مطرح شده است. شاید اطلاعاتی وجود دارد که ما از آن بی‌اطلاع هستیم. شاید قرار است اختلال جدی‌تری در صادرات نفت ایجاد شود و چنین صحبت‌هایی برای آماده‌سازی ذهنی جامعه مطرح می‌شود. واقعاً نمی‌دانم منظور از طرح چنین دیدگاهی چیست.»

وی ادامه داد: «اما واقعیت این است که جایگاه نفت در اقتصاد ایران قابل انکار نیست. نمی‌توان به سادگی گفت نفت را کنار می‌گذاریم، بدون اینکه مشخص کنیم منابع جایگزین برای اداره کشور و تأمین نیازهای مردم چیست.»

وی در پایان نیز تأکید کرد: «نگرانی من این است که نکند اطلاعاتی پشت پرده وجود دارد که قرار است لطمه جدی به صادرات نفت وارد شود و چنین اظهاراتی پیشاپیش برای آرام کردن افکار عمومی مطرح می‌شود. در غیر این صورت، حذف نفت از اقتصادی مانند اقتصاد ایران، با واقعیت‌های موجود سازگار نیست.»