تعطیلی پالایشگاه جازان و تغییر مسیر اجباری نفت عربستان / فشار خریداران آسیایی برای دریافت تخفیف

 در پی حملات حوثی‌ها به تاسیسات نفتی آرامکو و ناامن شدن دریای سرخ، عربستان مجبور به تحویل محموله‌های نفتی از مسیر طولانی‌تر مصر شده است و این موضوع مشتریان آسیایی را به مطالبه تخفیف‌های سنگین واداشته و بازار شکننده فراورده‌های نفتی را ملتهب‌تر کرده است.

شرکت آرامکوی عربستان پالایشگاه جازان با ظرفیت ۴۰۰ هزار بشکه در روز را در ۲۷ ژوئیه پس از آنکه حمله حوثی‌ها به این تاسیسات آسیب رساند تعطیل کرد. این حمله که روز شنبه رخ داد و ویدئوی تاییدشده آن توسط رویترز ستون بزرگی از دود را نشان می‌داد، به مجتمع چرخه ترکیبی گازسازی یکپارچه و مخازن آسیب رسانده است. پیش‌بینی می‌شود تعمیرات این تاسیسات تا ۱۵ آگوست تکمیل شود. یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثی‌ها اعلام کرد که این گروه همچنین تاسیسات آرامکو در بندر ینبع را هدف قرار داده است. آرامکو تاکنون درباره خسارات یا زمان‌بندی بازگشایی این تاسیسات اظهارنظری نکرده است. در همین حال تنش‌ها در منطقه همچنان بالاست و روز سه‌شنبه ایالات متحده حمله ایران به پایگاه‌های نظامی خود در منطقه را رهگیری کرد که به وقفه چند روزه درگیری‌ها پایان داد و شبه‌نظامیان در عراق و یمن نیز حملاتی را به تاسیسات نفتی عربستان انجام دادند. تهران نیز اعلام کرده است که تغییری در وضعیت تنگه هرمز ایجاد نشده است.

خارج شدن جازان از مدار در شرایطی رخ می‌دهد که بازار سوخت در وضعیت عادی قرار ندارد. پیش از این نیز عرضه بنزین، دیزل و سوخت جت محدود، ذخایر اندک و حاشیه‌های سود پالایشی به رکوردهای بالایی رسیده بود. در حالی که نفت خام در طول جنگ خلیج فارس قابلیت جابه‌جایی، تغییر مسیر و ذخیره‌سازی روی نفتکش‌ها را داشته است، سوخت نهایی انعطاف‌پذیری کمتری دارد و باید از یک پالایشگاه در حال کار عبور کند. اگرچه روسیه روز یکشنبه خبر داد که برخی پالایشگاه‌هایش فعالیت مجدد را آغاز کرده‌اند و بحران سوخت در حال کاهش است اما ممنوعیت صادرات دیزل مسکو پابرجاست و با خروج ۴۰۰ هزار بشکه از ظرفیت عربستان، بازار فراورده‌ها که برخلاف نفت خام مسیرهای جایگزین کمتری دارد با چالش جدی مواجه است.

از سوی دیگر حمله حوثی‌ها به ینبع نشان می‌دهد که جنگ اکنون به سمت غرب و مسیرهای جایگزین کشیده شده است. پیش از این از آنجا که جنگ با ایران در عمل تنگه هرمز را بسته و بارگیری در راس‌تنوره در خلیج فارس را غیرممکن کرده بود، عربستان از طریق خط لوله شرق به غرب، نفت خام را به ینبع در دریای سرخ منتقل می‌کرد تا صادرات خود را حفظ کند. اکنون با افزایش خطرات در دریای سرخ و اجتناب برخی مالکان کشتی از ینبع، آرامکو از مشتریان آسیایی خود خواسته است تا محموله‌های نفتی را از بندر سیدی کریر مصر در دریای مدیترانه تحویل بگیرند.

در پی این تغییر مسیر، آرامکو در حال آماده‌سازی یک قیمت فروش جدید برای نفت بارگیری‌شده از سیدی کریر به مقصد آسیا است و به حداقل ۲ پالایشگاه چینی اطلاع داده که ممکن است قیمت فروش رسمی جداگانه‌ای برای این مسیر معرفی کند. مسیر بسیار طولانی‌تر مدیترانه پس از ناامن شدن عبور از تنگه باب‌المندب به عنوان گزینه‌ای امن‌تر پدیدار شده است، هرچند برخی نفتکش‌های چینی حامل نفت سعودی به سلامت از آن عبور کرده‌اند.

با این حال پالایشگران آسیایی از جمله هند و کره جنوبی برای جبران هزینه‌های بالاتر حمل‌ونقل و زمان طولانی‌تر انتقال که نیازمند دور زدن دماغه امید نیک در آفریقای جنوبی است، به عربستان برای دریافت تخفیف فشار می‌آورند. پالایشگران دولتی هند خواستار کاهش ۵ تا ۱۰ دلاری در هر بشکه برای نفت بارگیری‌شده در سیدی کریر نسبت به قیمت رسمی ینبع هستند و این تخفیف‌ها را برای محموله‌های ماه آگوست و همچنین قیمت‌های رسمی سپتامبر مطالبه می‌کنند. این در حالی است که فروش نفت از سیدی کریر به دلیل نیاز به انتقال نفت از ینبع از طریق کانال سوئز یا خط لوله داخلی، هزینه‌های خود عربستان را نیز افزایش می‌دهد. هنوز جزئیات این سازوکار نهایی نشده و گزینه‌های دیگری مانند تحویل کامل محموله به سواحل آسیا توسط آرامکو یا انتقال کشتی به کشتی نیز همچنان مطرح است.