صنعت نفت خود را برای جنگی طولانی‌مدت میان آمریکا و ایران آماده می‌کند

منبع: Oilprice.com | نویسنده: Irina Slav تاریخ: ۱۲ سپتامبر ۲۰۲۶

فعالان صنعت نفت در کنفرانس نفت آسیا و اقیانوسیه، خود را برای ادامه‌دار شدن جنگ آمریکا و ایران و اختلال طولانی‌مدت در جریان نفت خاورمیانه آماده می‌کنند. انتظار برای توافق سیاسی سریع کاهش یافته و بازار نفت خود را برای قیمت‌های بالاتر در دوره‌ای طولانی‌تر آماده می‌کند.

مهم‌ترین تحولات گزارش:

• قیمت برنت بالاتر از ۱۰۰ دلار در هر بشکه است، اما بازار فیزیکی نفت تحت فشار بیشتری قرار دارد.

• کرایه حمل نفتکش‌های غول‌پیکر از خلیج فارس به چین به حدود ۸۰۰ هزار دلار در روز رسیده است.

• هزینه حمل هر بشکه نفت از خلیج فارس به شمال آسیا از ۶ دلار به ۳۰ دلار افزایش یافته است.

• هزینه بیمه از ۰٫۰۵ دلار به ۲٫۵۰ دلار در هر بشکه رسیده است.

• نفت خام روسیه از نوع ESPO در چین حدود ۲۰ دلار بالاتر از برنت معامله شده است.

• پالایشگاه‌ها با نرخ بهره‌برداری بالا کار می‌کنند، اما ظرفیت کافی برای جبران کاهش عرضه نفت خاورمیانه و روسیه وجود ندارد.

تحلیل فنی

۱. قیمت برنت، تمام هزینه تأمین نفت را نشان نمی‌دهد.

در شرایط اختلال عرضه، قیمت واقعی محموله شامل قیمت نفت خام، حمل‌ونقل، بیمه و هزینه تأمین جایگزین است. بنابراین، فشار بازار فیزیکی می‌تواند بیشتر از آن چیزی باشد که نمودار معاملات آتی برنت نشان می‌دهد.

۱. افزایش کرایه نفتکش‌ها ظرفیت مؤثر ناوگان را کاهش می‌دهد.

مسیرهای طولانی‌تر و پرریسک‌تر، زمان هر سفر را افزایش داده و تعداد سفرهای قابل‌انجام با ناوگان موجود را کاهش می‌دهند. این وضعیت هزینه حمل و محدودیت دسترسی به نفت خام را تشدید می‌کند.

۱. بحران فرآورده‌ها از بحران نفت خام حساس‌تر می‌شود.

افزایش نرخ فعالیت پالایشگاه‌ها نتوانسته کاهش تولید نفت خاورمیانه و روسیه را به‌طور کامل جبران کند. در صورت تداوم اختلال، ذخایر فرآورده‌ها، به‌ویژه دیزل و سوخت جت، در معرض فشار بیشتری قرار می‌گیرند.

تحلیل استراتژیک

بحران از یک اختلال عرضه نفت خام فراتر رفته و به اختلال هم‌زمان در چهار حلقه تبدیل شده است:

تأمین نفت خام، حمل‌ونقل دریایی، بیمه محموله‌ها و ظرفیت پالایش.

در این شرایط، ارزش نفت خام‌های قابل‌دسترس و مناسب برای پالایشگاه مقصد افزایش می‌یابد. همچنین، محدودیت ظرفیت پالایش می‌تواند مانع جبران سریع کاهش عرضه شود.

نکته مهم: طولانی شدن جنگ، حتی بدون کاهش بیشتر تولید، می‌تواند از طریق افزایش هزینه حمل و کاهش ظرفیت مؤثر ناوگان، فشار بازار را حفظ کند.

تحلیل اگزکیتیو

سه پیام مدیریتی اصلی گزارش:

۱. برنت به‌تنهایی معیار کافی برای ارزیابی بازار نیست. قیمت نفت فیزیکی، کرایه نفتکش، بیمه و حق‌بهای نفت خام‌های جایگزین نیز باید بررسی شوند.

۲. بازار فرآورده‌ها در معرض فشار جدی است. نرخ بالای فعالیت پالایشگاه‌ها الزاماً به معنای رفع کمبود نیست؛ ظرفیت پالایش مازاد اهمیت تعیین‌کننده دارد.

۳. تداوم بحران، هزینه جایگزینی عرضه را افزایش می‌دهد. هرچه اختلال طولانی‌تر شود، تأمین محموله‌های قابل‌تحویل و انتقال آن‌ها به بازارهای مصرف دشوارتر و پرهزینه‌تر خواهد شد.

تحلیل سیاسی

گزارش، فضای سیاسی کنفرانس APPEC را بدبینانه توصیف می‌کند. برخی فعالان صنعت نفت آسیا خواهان خروج آمریکا از خلیج فارس و واگذاری مدیریت بحران به کشورهای منطقه هستند؛ اما گزارش این سناریو را بعید ارزیابی می‌کند.

انتظار برای توافق سیاسی سریع کاهش یافته، ولی زمان پایان جنگ یا نتیجه سیاسی آن در گزارش قطعی نشده است.

جمع‌بندی

بازار جهانی نفت با ترکیبی از کمبود عرضه، افزایش هزینه حمل‌ونقل و بیمه و محدودیت ظرفیت پالایش مواجه است.

نتیجه اصلی: قیمت بالای نفت خام تنها بخشی از بحران را نشان می‌دهد. فشار واقعی در بازار فیزیکی و فرآورده‌های نفتی می‌تواند شدیدتر و ماندگارتر باشد.