ایران به پایگاه های آمریکا حمله میکند نه خاک کشورهای همسایه

یادداشت سردبیر

آیا کشوری که خاکش به سکوی حمله علیه همسایه تبدیل شده، می‌تواند خود را صرفاً «قربانی تجاوز» معرفی کند؟ این همان پرسشی است که در میان موج بیانیه‌های محکومیت کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس علیه ایران، عمداً یا سهواً نادیده گرفته می‌شود. کشوری که اجازه می‌دهد از پایگاه‌های نظامی مستقر در خاکش برای حمله به ایران استفاده شود، نمی‌تواند انتظار داشته باشد تبعات این تصمیم تنها متوجه دیگران باشد.

  به دنبال حملات ایران به قطر، اردن و بحرین این کشورها از نقض حاکمیت خود سخن می‌گویند.

وزارت امور خارجه قطر می گوید: ما تکرار تجاوزات ایران به خاک خود و تعدادی از کشورهای برادر را با شدیدترین عبارات محکوم می‌کنیم. وزارت امور خارجه اردن در بیانیه ای می نویسد: تجاوزات ایران نقض آشکار حاکمیت کشورها، تهدیدی برای امنیت آن‌ها و زیر پا گذاشتن قوانین بین‌المللی است.

 اما این واقعیت را نادیده می گیرند که آمریکا از پایگاه‌های نظامی مستقر در خاک همین کشورها برای حمله به ایران استفاده کرده و می کند. اگر قرار باشد از اصل حاکمیت ملی دفاع شود، باید این پرسش نیز مطرح شود که چگونه خاک یک کشور به سکوی عملیات نظامی علیه همسایه تبدیل می‌شود و انتظار می‌رود هیچ واکنشی در پی نداشته باشد؟

از طرف دیگر آنچه تاکنون رخ داده، حمله ایران به مراکز و پایگاه‌های نظامی آمریکا در این کشورها بوده ، نه هدف قرار دادن شهرها یا زیرساخت‌های غیرنظامی آنها. این تفاوت، هرچند از نظر حقوقی و سیاسی محل بحث است، اما در تحلیل ریشه‌های بحران قابل چشم‌پوشی نیست.

واقعیت این است که تا زمانی که پایگاه‌های نظامی آمریکا در کشورهای حاشیه خلیج فارس به‌عنوان بخشی از راهبرد نظامی واشنگتن علیه ایران عمل کنند، این کشورها نیز ناخواسته خود را در معرض تبعات هرگونه درگیری قرار می‌دهند. در چنین شرایطی، مرز میان «خاک ملی» و «پایگاه عملیاتی آمریکا» در عمل از بین رفته است.

اگر این کشورها واقعا خواهان امنیت پایدار هستند، شاید پیش از صدور بیانیه‌های محکومیت، باید درباره علت اصلی قرار گرفتن خود در کانون بحران پرسش کنند. تا زمانی که امکان استفاده از این پایگاه‌ها برای حمله به ایران وجود داشته باشد، خطر گسترش درگیری نیز از بین نخواهد رفت.

راه کاهش تنش از مسیر افزایش بیانیه‌های سیاسی نمی‌گذرد. از مسیری می‌گذرد که خاک کشورهای منطقه دیگر به سکوی عملیات آمریکا و اسرائیل علیه همسایگانشان تبدیل نشود. در آن صورت، نه زمینه‌ای برای حمله از این پایگاه‌ها به ایران باقی می‌ماند و نه دلیلی برای کشیده شدن آتش جنگ به خاک این کشورها.

#داوود_حشمتی