در سه دهه گذشته، نقشه تجارت جهانی نفت خام دستخوش تحولی اساسی شده است. رشد پرشتاب اقتصادهای آسیایی، تقاضا برای نفت را بهطور چشمگیری افزایش داد؛ در مقابل، جهش تولید در آمریکای شمالی نیز مسیرهای سنتی تجارت نفت را تغییر داد و الگوی تازهای در بازار جهانی ایجاد کرد.
این گزارش با استفاده از دادههای سازمان کشورهای صادرکننده نفت، اداره اطلاعات انرژی آمریکا و پایگاه داده پایگاه داده Comtrade سازمان ملل متحد، روند واردات و صادرات خالص نفت خام را در مناطق مختلف جهان طی سالهای ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۵ بررسی میکند.
آسیا به مرکز تقاضای جهانی نفت تبدیل شده است
دادهها نشان میدهد چین در چند دهه گذشته، بزرگترین تحول را در میان کشورهای جهان در زمینه واردات نفت تجربه کرده است. این کشور که در اوایل دهه ۱۹۹۰ تقریباً هیچ نفت خامی وارد نمیکرد، در سال ۲۰۲۵ واردات خالص خود را به روزانه ۱۱.۵ میلیون بشکه رساند و به بزرگترین واردکننده نفت جهان تبدیل شد.
|
سال |
اروپا (واردات نفت، میلیون بشکه در روز) |
چین |
هند |
کره جنوبی |
ژاپن |
بقیه آسیا و اقیانوسیه |
|
۱۹۹۰ |
۸.۸ |
— |
۰.۴ |
۰.۸ |
۴.۰ |
۰.۸ |
|
۱۹۹۱ |
۸.۴ |
— |
۰.۵ |
۱.۱ |
۴.۱ |
۰.۶ |
|
۱۹۹۲ |
۸.۴ |
— |
۰.۶ |
۱.۴ |
۴.۳ |
۰.۹ |
|
۱۹۹۳ |
۸.۳ |
— |
۰.۶ |
۱.۵ |
۴.۳ |
۱.۱ |
|
۱۹۹۴ |
۷.۸ |
— |
۰.۶ |
۱.۶ |
۴.۶ |
۱.۲ |
|
۱۹۹۵ |
۷.۶ |
— |
۰.۶ |
۱.۷ |
۴.۶ |
۱.۵ |
|
۱۹۹۶ |
۷.۷ |
۰.۰ |
۰.۷ |
۲.۰ |
۴.۵ |
۱.۹ |
|
۱۹۹۷ |
۷.۸ |
۰.۳ |
۰.۷ |
۲.۴ |
۴.۶ |
۲.۰ |
|
۱۹۹۸ |
۸.۵ |
۰.۲ |
۰.۸ |
۲.۳ |
۴.۳ |
۱.۹ |
|
۱۹۹۹ |
۷.۶ |
۰.۶ |
۱.۲ |
۲.۴ |
۴.۲ |
۱.۷ |
|
۲۰۰۰ |
۷.۶ |
۱.۲ |
۱.۵ |
۲.۵ |
۴.۳ |
۱.۸ |
|
۲۰۰۱ |
۷.۸ |
۱.۱ |
۱.۶ |
۲.۴ |
۴.۲ |
۱.۹ |
|
۲۰۰۲ |
۷.۷ |
۱.۲ |
۱.۷ |
۲.۲ |
۴.۱ |
۲.۰ |
|
۲۰۰۳ |
۸.۴ |
۱.۷ |
۱.۸ |
۲.۲ |
۴.۲ |
۱.۹ |
|
۲۰۰۴ |
۹.۱ |
۲.۴ |
۱.۹ |
۲.۳ |
۴.۰ |
۲.۲ |
|
۲۰۰۵ |
۹.۶ |
۲.۴ |
۱.۹ |
۲.۴ |
۴.۲ |
۲.۶ |
|
۲۰۲۵ |
۸.۷ |
۱۱.۵ |
۵.۰ |
۲.۸ |
۲.۴ |
۳.۷ |
هند نیز در همین دوره رشد چشمگیری را ثبت کرد و واردات نفت خام خود را از روزانه ۰.۸ میلیون بشکه به ۵ میلیون بشکه افزایش داد. در نتیجه، چین و هند به مهمترین موتورهای رشد تقاضای جهانی نفت خام تبدیل شدهاند.
انقلاب انرژی آمریکای شمالی
در اوایل دهه ۱۹۹۰، آمریکای شمالی یکی از وارکننده های اصلی نفت خام بود که میزان قابل توجهی از نفت را وارد می کرد. با این حال، تا سال ۲۰۱۹، این منطقه به صادرکننده خالص تبدیل شده و تا سال ۲۰۲۵ به ۲.۵ میلیون بشکه صادرات در روز رسیده است.
|
سال |
خاورمیانه (صادرات نفت - میلیون بشکه در روز) |
کشورهای مستقل مشترک المنافع |
آفریقا |
آمریکای جنوبی و مرکزی |
آمریکای شمالی |
|
۱۹۹۰ |
۱۱.۶ |
۲.۱ |
۳.۸ |
۰.۲ |
— |
|
۱۹۹۱ |
۱۲.۲ |
۱.۴ |
۴.۱ |
۰.۴ |
— |
|
۱۹۹۲ |
۱۳.۰ |
۱.۶ |
۴.۰ |
۰.۴ |
— |
|
۱۹۹۳ |
۱۳.۶ |
۱.۷ |
۳.۹ |
۰.۶ |
— |
|
۱۹۹۴ |
۱۳.۵ |
۲.۰ |
۴.۰ |
۰.۸ |
— |
|
۱۹۹۵ |
۱۳.۵ |
۲.۰ |
۴.۱ |
۱.۲ |
— |
|
۱۹۹۶ |
۱۳.۴ |
۲.۲ |
۴.۳ |
۱.۳ |
— |
|
۱۹۹۷ |
۱۴.۱ |
۲.۴ |
۴.۴ |
۱.۵ |
— |
|
۱۹۹۸ |
۱۵.۲ |
۲.۶ |
۴.۷ |
۱.۶ |
— |
|
۱۹۹۹ |
۱۴.۷ |
۲.۸ |
۴.۳ |
۱.۴ |
— |
|
۲۰۰۰ |
۱۵.۶ |
۳.۳ |
۴.۶ |
۱.۵ |
— |
|
۲۰۰۱ |
۱۴.۷ |
۳.۴ |
۴.۵ |
۱.۵ |
— |
|
۲۰۰۲ |
۱۳.۴ |
۴.۰ |
۴.۶ |
۱.۱ |
— |
|
۲۰۰۳ |
۱۴.۱ |
۴.۶ |
۵.۲ |
۱.۰ |
— |
|
۲۰۰۴ |
۱۵.۹ |
۵.۲ |
۵.۹ |
۱.۰ |
— |
|
۲۰۰۵ |
۱۶.۵ |
۵.۶ |
۵.۹ |
۱.۸ |
— |
|
۲۰۲۵ |
۱۶.۳ |
۶.۲ |
۴.۶ |
۳.۷ |
۲.۵ |
این تحول تا حد زیادی نتیجه انقلاب شیل در ایالات متحده بود؛ تحولی که تولید داخلی نفت این کشور را بهطور چشمگیری افزایش داد. همزمان، رشد صادرات نفت کانادا نیز باعث شد آمریکای شمالی به یکی از تأمینکنندگان مهم بازار جهانی انرژی تبدیل شود.
خاورمیانه همچنان مرکز صادرات جهان است
با وجود انتقال مرکز رشد تقاضای نفت به آسیا، خاورمیانه همچنان بزرگترین صادرکننده نفت خام در جهان به شمار میرود. صادرات خالص این منطقه در سال ۲۰۲۵ به روزانه ۱۶.۳ میلیون بشکه رسید؛ رقمی که بهمراتب بیشتر از صادرات کشورهای مستقل مشترکالمنافع و آفریقا بود.

انتهای پیام/
دیدگاهها و نظرات خود را بنویسید
اخبار مرتبط
حدود 6 ساعت قبل
حدود 6 ساعت قبل
حدود 6 ساعت قبل
حدود 6 ساعت قبل
حدود 6 ساعت قبل
ویدئو مرتبط
رسانه
رسانه
رسانه
رسانه
رسانه