تعویق عملیات نظامی آمریکا علیه ایران / سقوط آزاد قیمت نفت و سهام غول‌های انرژی

محمدحسین لطف‌الهی: تصمیم غیرمنتظره دونالد ترامپ برای توقف موقت حملات گسترده به منظور ارزیابی ذخایر موشک‌های پاتریوت، امیدها به بازگشایی تنگه هرمز را زنده کرد و بازارهای جهانی را با افت شدید قیمت‌ها مواجه ساخت.

با تعویق یک عملیات نظامی بزرگ و گسترده از سوی ایالات متحده علیه ایران، بهای نفت خام و ارزش سهام شرکت‌های بزرگ انرژی در بازارهای جهانی با افت شدیدی روبه‌رو شد. روزنامه وال استریت ژورنال به نقل از مقامات آگاه گزارش داد که واشنگتن روز جمعه آماده آغاز یک سری حملات متمرکز و شدید علیه مواضع ایران بود، عملیاتی که پیش‌بینی می‌شد تا ۲ هفته به طول بینجامد اما با دستور دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا به طور موقت متوقف شد.

گفته می‌شود یکی از دلایل اصلی این تعویق، نیاز واشنگتن به ارزیابی مجدد و بررسی وضعیت رو به کاهش ذخایر موشک‌های رهگیر پاتریوت و سایر سامانه‌های پدافند هوایی بوده است. مقامات دولتی تاکید کرده‌اند که وضعیت در منطقه همچنان سیال و ناپایدار است و رئیس‌جمهور می‌تواند در هر لحظه دستور آغاز حملات را صادر کند. با این وجود این توقف مقطعی امیدها را برای از سرگیری گفت‌وگوهای دیپلماتیک در خاورمیانه و در نهایت بازگشایی تنگه هرمز، آب‌راهی حیاتی که بیش از ۱ چهارم نفت جهان از آن عبور می‌کند به شدت افزایش داده است.

واکنش بازار به این نشانه‌های کاهش تنش، بسیار سریع و قاطع بود. در ساعات اولیه معاملات روز دوشنبه بهای نفت خام برنت به عنوان شاخص بین‌المللی با ۶.۴ درصد سقوط به ۸۵.۷ دلار در هر بشکه رسید. نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با کاهشی ۶ درصدی در رقم ۸۳.۲۶ دلار معامله شد.

این موج ریزشی به سرعت به بازار بورس نیز سرایت کرد و غول‌های نفتی را با افت ارزش سهام مواجه ساخت. در معاملات پیش‌گشایش بازار روز دوشنبه، سهام شرکت‌های آمریکایی اکسون موبیل و شورون به ترتیب ۲.۹ و ۲.۷ درصد کاهش یافت. همچنین ارزش سهام شرکت‌های کونوکو فیلیپس و اکسیدنتال پترولیوم نیز به ترتیب با افت ۳ و ۳.۵ درصدی روبه‌رو شد.

این تصویر نزولی در قاره سبز نیز تکرار شد به طوری که اندکی پس از بازگشایی بازارها در اروپا، ارزش سهام شرکت بریتانیایی بی‌پی در لندن ۳.۵ درصد و سهام شرکت شل ۱.۸ درصد سقوط کرد. در فرانسه نیز ارزش سهام شرکت توتال انرژی با افت ۲.۷ درصدی همراه شد تا واکنش هماهنگ بازارهای جهانی به کاهش احتمالی تنش‌ها در خاورمیانه تکمیل شود.