بنزین گران، گاز وارداتی؛ نسخه‌های پرریسک برای عبور از بحران انرژی

جنگ ۴۰ روزه در شرایطی زیرساخت‌های انرژی ایران را تحت فشار قرار داد که بخش گاز کشور پیش از این نیز با ناترازی و محدودیت‌های جدی مواجه بود. آسیب به بخشی از زیرساخت‌های گازی در جریان جنگ، ابعاد این بحران را عمیق‌تر کرد

به گزارش نفت‌خبر- در پی این شرایط مسئله انرژی دیگر تنها به کمبود تولید محدود نمی‌شود و تاب‌آوری زیرساخت‌ها، امنیت تأمین و توان بازسازی شبکه نیز به چالش‌های جدی اقتصاد و صنایع انرژی‌بر تبدیل شده است. در چنین شرایطی، دولت به دنبال راهکارهایی برای مدیریت بحران انرژی و عبور از زمستان پیش‌رو است.

در همین زمینه، میثم نیکفر، کارشناس اقتصاد انرژی، در گفت‌وگو با «نفت‌خبر» درباره راهکارهای مدیریت بحران انرژی اظهار کرد: برای عبور از شرایط موجود و مدیریت زمستان پیش‌رو، دو مسیر اصلی وجود دارد که یکی از آنها ساده و بارها آزموده شده و آن افزایش قیمت بنزین است؛ راهکاری که با هدف کاهش مصرف سوخت و استفاده کمتر مردم از خودرو دنبال می‌شود.

وی افزود: این راهکار البته تبعات و ایرادات جدی دارد؛ چراکه افزایش قیمت بنزین می‌تواند بخش‌هایی مانند حمل‌ونقل و گردشگری را تحت تأثیر قرار دهد و در نهایت پیامدهای اقتصادی و اجتماعی گسترده‌ای به همراه داشته باشد.

این کارشناس اقتصاد انرژی ادامه داد: در مقابل، می‌توان در کوتاه‌مدت و میان‌مدت به سراغ مجموعه‌ای از سیاست‌های مکمل رفت. در گام نخست باید حمل‌ونقل عمومی رایگان یا ارزان‌تر شود و پس از آن سهمیه‌بندی سوخت در دستور کار قرار گیرد. همزمان، آزادسازی واردات خودرو می‌تواند زمینه ورود خودروهای برقی و هیبریدی را فراهم کند؛ خودروهایی که به گفته نیکفر می‌توانند مصرف بنزین را به میزان قابل توجهی کاهش دهند.

نیکفر با اشاره به شرایط بازار ارز هشدار داد: زمانی که در یک هفته قیمت دلار حدود ۲۰ هزار تومان افزایش پیدا می‌کند، افزایش قیمت بنزین می‌تواند انتظارات تورمی و فشار بر بازار ارز را تشدید کند و حتی نرخ دلار را به سطوح بسیار بالاتری برساند.

گاز؛ بحران زمستانی در راه است

وی در ادامه درباره وضعیت گاز کشور گفت: بخش قابل توجهی از نیروگاه‌های حرارتی به گاز نیاز دارند. در تابستان، به دلیل کاهش نسبی مصرف گاز، فشار کمتری در این بخش وجود داشت، اما برای ماه‌های سرد سال باید برنامه‌ای کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت تدوین شود.

این کارشناس اقتصاد انرژی یکی از راهکارهای کوتاه‌مدت را استفاده از ظرفیت‌های موجود در شرکت ایران LNG عنوان کرد و گفت: این مجموعه دارای مخازن بزرگی است و می‌توان با واردات LNG از قطر و ذخیره‌سازی آن، در صورت امکان فنی و عملیاتی، از ظرفیت‌های موجود برای تأمین بخشی از نیاز کشور استفاده کرد.

نیکفر همچنین توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر را یکی از راهکارهای میان‌مدت دانست و اظهار کرد: باید فروش و نصب پنل‌های خورشیدی برای روستاها و شهرهای کوچک با ارائه تسهیلات و حتی روش‌های اقساطی توسعه پیدا کند تا بخشی از نیاز مصرف‌کنندگان از طریق تولید پراکنده تأمین شود.

به گفته وی، توسعه تولید برق در مقیاس کوچک علاوه بر کاهش وابستگی به شبکه سراسری، می‌تواند در زمان بروز بحران یا آسیب به زیرساخت‌های اصلی، نقش یک لایه پدافندی را نیز ایفا کند.

بحران انرژی ایران دیگر با یک تصمیم قیمتی یا افزایش تولید به‌تنهایی حل نمی‌شود. ناترازی گاز، فشار بر شبکه برق، آسیب‌پذیری زیرساخت‌ها و رشد مصرف، ضرورت عبور از سیاست‌های مقطعی را نشان می‌دهد. افزایش قیمت بنزین بدون اصلاح حمل‌ونقل و توسعه گزینه‌های جایگزین می‌تواند هزینه‌های اجتماعی و اقتصادی سنگینی ایجاد کند؛ در مقابل، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، تولید پراکنده، مدیریت مصرف و تنوع‌بخشی به منابع تأمین گاز می‌تواند مسیر کم‌ریسک‌تری برای افزایش تاب‌آوری انرژی کشور باشد.