چین برگشت ونبرد تازه بر سر LNG را آغاز کرد

فرزین سوادکوهی

بر اساس برآوردهای رویترز، واردات LNG چین در ماه ژوئیه به حدود ۵.۶ میلیون تن خواهد رسید؛ رقمی که نسبت به پایین‌ترین سطح ثبت‌شده در ماه آوریل، رشدی بیش از ۵۰ درصدی را نشان می‌دهد. این افزایش، صرفاً یک نوسان فصلی نیست، بلکه نشانه‌ای از بازگشت تدریجی بزرگ‌ترین واردکننده LNG جهان به بازار بین‌المللی است؛ بازگشتی که بسیاری از تحلیلگران از ماه‌ها قبل انتظار آن را داشتند.

بازار جهانی گاز طبیعی مایع (LNG) بار دیگر وارد مرحله‌ای شده که در آن، تغییر رفتار بزرگ‌ترین خریدار جهان می‌تواند معادلات عرضه و تقاضا را در سراسر بازار بر هم بزند. تازه‌ترین برآوردهای مؤسسات بین‌المللی ردیابی تجارت LNG نشان می‌دهد واردات این محصول به چین در ماه ژوئیه به بالاترین سطح خود در حدود ۲۲ ماه گذشته رسیده است؛ اتفاقی که در شرایط حساس کنونی، توجه معامله‌گران و شرکت‌های بزرگ انرژی را بیش از هر زمان دیگری به خود جلب کرده است.

در ماه‌های گذشته و هم‌زمان با افزایش شدید قیمت LNG و تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی در خاورمیانه، بسیاری از شرکت‌های چینی خرید محموله‌های نقدی موسوم به Spot را به حداقل رساندند. آنها نیاز داخلی را عمدتاً از طریق قراردادهای بلندمدت، واردات گاز از خطوط لوله، تولید داخلی و استفاده از ذخایر موجود تأمین کردند تا از پرداخت قیمت‌های بالای بازار آزاد اجتناب کنند.

اما با آغاز فصل گرما، افزایش مصرف برق، رشد تقاضای صنعتی و کاهش تدریجی ذخایر، شرایط تغییر کرد. اکنون شرکت‌های چینی دوباره به بازار نقدی بازگشته‌اند؛ آن هم درست در زمانی که عرضه جهانی همچنان با محدودیت روبه‌روست و ظرفیت مازاد چندانی در بازار وجود ندارد.

بازگشت چین شاید در شرایط عادی خبر مهمی نبود، اما اکنون بازار جهانی LNG در وضعیتی قرار دارد که هر افزایش تقاضا می‌تواند به سرعت بر قیمت‌ها اثر بگذارد.

مثلا قطر، به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان LNG جهان، هنوز به‌طور کامل از پیامدهای اختلال‌های اخیر در حمل‌ونقل دریایی فاصله نگرفته و بخشی از برنامه صادراتی آن همچنان تحت تأثیر شرایط امنیتی منطقه قرار دارد. از سوی دیگر، نگرانی درباره امنیت تردد کشتی‌ها در خلیج فارس و تنگه هرمز، همچنان یکی از عوامل اصلی احتیاط معامله‌گران به شمار می‌رود.

در نتیجه این شرایط، قیمت‌های نقدی LNG در بازار آسیا طی هفته‌های اخیر روندی صعودی داشته و به بالاترین سطح خود در حدود چهار ماه گذشته رسیده است. بسیاری از تحلیلگران معتقدند اگر محدودیت عرضه ادامه پیدا کند و هم‌زمان تقاضای آسیا نیز افزایش یابد، فشار بر قیمت‌ها در ماه‌های آینده بیشتر خواهد شد.

اما شاید مهم‌ترین پیام این تحول، اصلاً مربوط به چین نباشد؛ بلکه متوجه اروپاست. هر محموله‌ای که راهی بنادر چین، ژاپن یا کره‌جنوبی شود، یک محموله کمتر برای بازار اروپاست؛ بازاری که هنوز در حال تکمیل ذخایر گاز خود برای زمستان پیش رو است و نمی‌تواند نسبت به بازگشت پرقدرت آسیا بی‌تفاوت باشد.

اروپا؛ بازنده احتمالی بازگشت چین

اگر تا چند ماه پیش کاهش خرید چین به اروپا فرصت داده بود تا با آسودگی بیشتری مخازن گاز خود را برای زمستان پر کند، اکنون شرایط در حال تغییر است. اروپا هنوز در میانه فصل تزریق گاز به مخازن ذخیره‌سازی قرار دارد و برای رسیدن به سطح مطلوب ذخایر پیش از آغاز سرما، همچنان به واردات گسترده LNG نیاز دارد.

اما بازار LNG برخلاف نفت، بازاری با ظرفیت مازاد بالا نیست. تعداد محموله‌های قابل عرضه محدود است و افزایش تقاضای یک بازیگر بزرگ مانند چین، به معنای رقابت شدیدتر بر سر همان محموله‌هایی است که اروپا نیز به آنها نیاز دارد. در چنین شرایطی، فروشندگان طبیعی است که محموله‌های خود را به بازاری هدایت کنند که قیمت بالاتری پیشنهاد می‌دهد.

از همین رو، بسیاری از تحلیلگران معتقدند اگر روند افزایش خرید چین ادامه پیدا کند، اروپا ناچار خواهد شد برای جذب محموله‌های LNG قیمت‌های بالاتری پیشنهاد دهد؛ موضوعی که می‌تواند هزینه تأمین انرژی این قاره را در آستانه زمستان افزایش دهد.

تحولات ماه‌های اخیر یک واقعیت مهم را نیز آشکار کرده است؛ بازار LNG دیگر صرفاً بازاری مبتنی بر قیمت نیست.در گذشته بسیاری از خریداران تنها به دنبال پایین‌ترین قیمت بودند، اما تجربه بحران‌های ژئوپلیتیکی، اختلال در مسیرهای کشتیرانی و نوسانات شدید بازار باعث شده است امروز امنیت عرضه به یکی از مهم‌ترین معیارهای تصمیم‌گیری تبدیل شود.

به همین دلیل، قراردادهای بلندمدت دوباره اهمیت بیشتری پیدا کرده‌اند و بسیاری از واردکنندگان آسیایی تلاش می‌کنند وابستگی خود به بازار نقدی را کاهش دهند. در مقابل، شرکت‌های بزرگ صادرکننده نیز بیش از گذشته بر قابلیت اطمینان در تحویل محموله‌ها تأکید می‌کنند؛ زیرا اعتماد مشتریان، به سرمایه‌ای راهبردی تبدیل شده است.

در این میان، نقش قطر همچنان تعیین‌کننده باقی مانده است. این کشور یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان LNG جهان است و هرگونه اختلال در صادرات آن، بلافاصله بر قیمت‌های جهانی اثر می‌گذارد.

گرچه پروژه بزرگ توسعه میدان شمال در سال‌های آینده ظرفیت صادرات قطر را به شکل قابل توجهی افزایش خواهد داد، اما تا زمان بهره‌برداری کامل از این طرح‌ها، بازار جهانی همچنان با محدودیت نسبی عرضه روبه‌رو خواهد بود. همین مسئله موجب شده است معامله‌گران با حساسیت زیادی تحولات خلیج فارس، وضعیت حمل‌ونقل دریایی و تصمیمات تولیدکنندگان بزرگ را دنبال کنند.

آنچه امروز در بازار LNG دیده می‌شود، شاید بیش از هر چیز بازگشت آسیا به جایگاه تعیین‌کننده خود باشد. چین، ژاپن، کره‌جنوبی، هند و دیگر اقتصادهای آسیایی همچنان بزرگ‌ترین مصرف‌کنندگان LNG جهان هستند و هر تغییر در رفتار خرید آنها، مستقیماً بر قیمت‌های جهانی اثر می‌گذارد.

افزایش واردات چین تنها یک آمار تجاری نیست؛ نشانه‌ای است از اینکه آسیا بار دیگر به موتور اصلی تقاضای بازار تبدیل شده است. اگر این روند هم‌زمان با ادامه محدودیت عرضه و افزایش مصرف فصلی در دیگر کشورهای آسیایی ادامه پیدا کند، بازار جهانی LNG احتمالاً با دوره‌ای تازه از رقابت قیمتی روبه‌رو خواهد شد.

بازگشت چین به بازار LNG را نباید صرفاً افزایش واردات یک کشور تلقی کرد. این اتفاق می‌تواند آغاز مرحله تازه‌ای از رقابت جهانی برای دسترسی به محموله‌های محدود گاز طبیعی مایع باشد؛ رقابتی که در آن، خریداران آسیایی و اروپایی بیش از گذشته در برابر یکدیگر قرار خواهند گرفت.

در چنین شرایطی، تنها تولیدکنندگان نیستند که مسیر بازار را تعیین می‌کنند؛ رفتار بزرگ‌ترین مصرف‌کنندگان نیز به همان اندازه اهمیت پیدا کرده است. امروز کافی است چین خریدهای خود را افزایش دهد تا تعادل بازار جهانی تغییر کند، قیمت‌ها تحت فشار قرار گیرند و برنامه تأمین انرژی بسیاری از کشورها دستخوش بازنگری شود.

احتمالا از همین روست که بسیاری از فعالان بازار معتقدند نبرد واقعی بر سر LNG هنوز به پایان نرسیده؛ بلکه با بازگشت پرقدرت چین، فصل تازه‌ای از این رقابت جهانی آغاز شده است.