نفت برنت بالای ۱۰۳ دلار؛ موضع آمریکا درباره تحریم‌های ایران قیمت‌ها را بالا برد

قیمت نفت در معاملات روز چهارشنبه ۳۰ سپتامبر افزایش یافت؛ رشدی که پس از رد احتمال کاهش تحریم‌های ایران از سوی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، رقم خورد.

بر اساس گزارش رویترز، بهای معاملات آتی نفت برنت در معاملات اولیه امروز به حدود ۱۰۳.۷۳ دلار در هر بشکه رسید که بیش از یک درصد افزایش را نشان می‌داد. نفت خام وست‌تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز در محدوده ۸۹.۷۲ دلار معامله شد.

افزایش قیمت‌ها پس از آن رخ داد که ترامپ گزارشی درباره آمادگی واشنگتن برای ارائه تخفیف تحریمی به ایران در مقابل اقداماتی در زمینه برنامه هسته‌ای را رد کرد. این موضع بار دیگر بخشی از «صرف ریسک ژئوپلیتیکی» را به بازار نفت بازگرداند.

در مقابل، نشانه‌های افزایش عرضه از خاورمیانه مانع جهش شدیدتر قیمت‌ها شده است. عربستان سعودی بارگیری نفتکش‌ها از بندر ینبع در دریای سرخ را پس از ازسرگیری فعالیت خط لوله شرق-غرب آغاز کرده و صادرات نفت کشورهای خاورمیانه نیز در ماه سپتامبر به بالاترین سطح از زمان آغاز درگیری آمریکا و اسرائیل با ایران در فوریه رسیده است.

با وجود افت شدید قیمت‌ها در معاملات روز قبل، نفت برنت در مسیر ثبت رشد ماهانه حدود ۱۴ درصدی قرار دارد؛ موضوعی که نشان می‌دهد نگرانی درباره امنیت عرضه همچنان یکی از محرک‌های اصلی بازار جهانی نفت است.

آمریکا تا ۴۰ میلیون بشکه دیگر از ذخایر استراتژیک نفت وارد بازار می‌کند

یکی دیگر از تحولات مهم بازار، تصمیم دولت آمریکا برای ارائه حداکثر ۴۰ میلیون بشکه نفت خام از ذخایر استراتژیک این کشور به شرکت‌های انرژی است.

وزارت انرژی آمریکا اعلام کرده این نفت در قالب قرارداد قرض‌دهی در اختیار شرکت‌ها قرار می‌گیرد و بخشی از برنامه هماهنگ کشورهای عضو آژانس بین‌المللی انرژی برای مقابله با اختلال عرضه ناشی از جنگ و بحران خاورمیانه محسوب می‌شود.

آمریکا در چارچوب برنامه بین‌المللی آزادسازی ذخایر، متعهد شده بود مجموعاً ۱۷۲ میلیون بشکه نفت در اختیار بازار قرار دهد؛ برنامه‌ای که بخشی از آزادسازی حدود ۴۰۰ میلیون بشکه ذخایر توسط نزدیک به ۳۰ کشور است.

نکته قابل توجه آن است که موجودی ذخایر استراتژیک نفت آمریکا اکنون به کمتر از ۲۸۴ میلیون بشکه رسیده و در پایین‌ترین سطح از سال ۱۹۸۲ قرار دارد. شرکت‌های متقاضی برای دریافت محموله‌های جدید تا ۶ اکتبر فرصت ارائه پیشنهاد دارند و نفت قرض‌گرفته‌شده قرار است در سال‌های آینده همراه با حجم اضافه به ذخایر دولت بازگردانده شود.

اقدام واشنگتن در شرایطی انجام می‌شود که قیمت بالای نفت و فرآورده‌های سوختی فشار قابل توجهی بر مصرف‌کنندگان آمریکایی وارد کرده است. با این حال، واکنش اولیه بازار به خبر عرضه ذخایر محدود بوده و ریسک‌های ژئوپلیتیکی همچنان نقش پررنگ‌تری در قیمت‌گذاری نفت دارند.

عراق مسیر تازه‌ای برای تأمین سوخت باز کرد؛ بنزین از سوریه وارد می‌شود

هم‌زمان با اختلال در مسیرهای سنتی تجارت انرژی در خلیج فارس، عراق واردات بنزین از طریق خاک سوریه را آغاز کرده است؛ اقدامی که نشانه دیگری از تغییر مسیرهای تجارت نفت و فرآورده‌های نفتی در منطقه محسوب می‌شود.

آسوشیتدپرس گزارش داده است که محموله‌های سوخت ابتدا وارد بندر بانیاس سوریه می‌شوند و سپس از مسیر زمینی و از طریق منطقه التنف به عراق انتقال پیدا می‌کنند. این سازوکار در قالب یک توافق سه‌ماهه برای تأمین نیازهای سوختی عراق شکل گرفته است.

مقام‌های سوری امیدوارند این مسیر ظرفیت انتقال روزانه حدود ۲۰۰ تانکر را داشته باشد. همچنین گزینه‌هایی برای ایجاد زیرساخت‌های بلندمدت‌تر انتقال انرژی در حال بررسی است.

اهمیت این تحول فراتر از تأمین بنزین عراق است. اختلال در کشتیرانی و تجارت انرژی از مسیر تنگه هرمز، کشورهای منطقه را به سمت توسعه مسیرهای جایگزین سوق داده است. عربستان نیز هم‌زمان استفاده از مسیر دریای سرخ و خط لوله شرق-غرب را افزایش داده و صادرات نفت خاورمیانه در سپتامبر نسبت به ماه‌های نخست بحران به شکل محسوسی احیا شده است.

چشم‌انداز بازار

مجموع تحولات امروز نشان می‌دهد بازار نفت میان دو نیروی متضاد قرار گرفته است: از یک سو ریسک ژئوپلیتیکی، وضعیت ایران و محدودیت مسیرهای صادراتی از قیمت‌ها حمایت می‌کند و از سوی دیگر احیای صادرات خاورمیانه، استفاده از مسیرهای جایگزین و ورود ذخایر استراتژیک آمریکا فشار کاهشی بر بازار وارد می‌کند.

در چنین شرایطی، تحولات روابط ایران و آمریکا، میزان عبور نفت از مسیرهای منطقه‌ای و داده‌های موجودی نفت آمریکا از مهم‌ترین متغیرهای کوتاه‌مدت بازار خواهند بود.