گزارش اکسیوس از مرد سایه‌ها در کاراکاس / غول‌های نفتی در سقوط مادورو و انعقاد قرارداد نفتی چه نقشی داشتند؟

گزارش‌ها نشان می‌دهد که یک تاجر جنجالی ونزوئلایی نه تنها معمار اصلی توافق نفتی بی‌سابقه میان پنتاگون و کاراکاس بوده، بلکه نقش کلیدی در عملیات حذف نیکولاس مادورو و متقاعد کردن معاون وی برای در دست گرفتن قدرت ایفا کرده است.

اکسیوس در گزارشی نوشت: توافق نفتی تاریخی دونالد ترامپ با ونزوئلا حول محور مردی رنگارنگ و جنجالی از کاراکاس می‌چرخد که سابقه طولانی در حمایت از منافع ایالات متحده دارد که از جمله آن می‌توان به حضور در عملیات برکناری نیکولاس مادورو اشاره کرد.

آلخاندرو بتانکورت، تاجر ۴۶ ساله، شرکتی نفتی را اداره می‌کند که اکنون وارد شراکتی بی‌سابقه با پنتاگون شده است. این توافق در دورانی که ذخایر راهبردی ایالات متحده در سطح پایینی قرار دارد، دسترسی آمریکا را به برخی از میدان‌های پهناور نفتی ونزوئلا فراهم می‌کند. یک مقام آمریکایی در این باره می‌گوید بدون بتانکورت توافق امنیت انرژی در کار نبود و اگر او نبود، مادورو شاید هنوز در قدرت حضور داشت.

داستان زندگی بتانکورت همانند نوسانات بازار نفت پر از فراز و نشیب است و شامل مواردی نظیر قراردادهای میلیارد دلاری، دسیسه‌های بین‌المللی، یک پرونده طولانی‌مدت پول‌شویی و حتی یورش پلیس به قلعه اسپانیایی او می‌شود.

شب سرنگونی

سال گذشته زمانی که ترامپ خواستار خروج مادورو از ونزوئلا شد، بتانکورت نقش حیاتی در ارزیابی تمایل دلسی رودریگز به عنوان معاون وقت رئیس‌جمهور برای در دست گرفتن دولت ایفا کرد.

در ۳ ژانویه زمانی که ارتش آمریکا مادورو را دستگیر کرد، مائوریسیو کلاور-کارونه به عنوان واسطه غیررسمی ترامپ در امور ونزوئلا به صورت تلفنی با بتانکورت در تماس بود و بتانکورت نیز همزمان با رودریگز صحبت می‌کرد. به گفته یکی از نزدیکان بتانکورت، در ابتدا رودریگز به شدت ترسیده و خشمگین بود و تصور می‌کرد آمریکا مادورو را کشته و به او نیز خیانت شده است. بتانکورت در نقش پلیس خوب ظاهر شد، او را آرام کرد و در نهایت رودریگز را متقاعد ساخت تا برای به دست گرفتن قدرت در ونزوئلا با مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا وارد مذاکره شود.

سابقه همکاری با واشنگتن

رابطه بتانکورت با دولت آمریکا به دوره اول ریاست‌جمهوری ترامپ بازمی‌گردد. در سال ۲۰۱۹ زمانی که ترامپ به عنوان نخستین رهبر جهان، خوان گوایدو را به عنوان رهبر قانونی ونزوئلا به رسمیت شناخت، بتانکورت نقش واسطه را ایفا کرد. او مخالفان مادورو را به چهره‌های سیاسی و مقامات ارشد نظامی پیوند داد تا حمایت داخلی را برای یک انتقال قدرت دموکراتیک جلب کند. او حتی به مسکو سفر کرد تا نامه‌ای را از طرف دولت گوایدو برای توقف حمایت روسیه از مادورو تحویل مقامات کرملین دهد.

مادورو از آن تلاش تحت حمایت آمریکا جان سالم به در برد و بتانکورت مجبور به فرار شد. مادورو دستور دستگیری او را صادر و دارایی‌ها و شرکت نفتی‌اش را مصادره کرد. با این حال در سال ۲۰۲۳ دلسی رودریگز به دلیل افت شدید تولید نفت و بحران اقتصادی از مادورو خواست تا بتانکورت را که به عنوان یک ناجی در بخش نفت شهرت داشت بازگرداند.

پرونده پول‌شویی و مداخله وزارت دادگستری آمریکا

بتانکورت در سال ۲۰۱۹ با یک پرونده بین‌المللی ۱.۲ میلیارد دلاری پول‌شویی در میامی مواجه شد. در آن زمان رودی جولیانی، وکیل او با مقامات ارشد وزارت دادگستری دیدار کرد تا اثبات کند بتانکورت از این جرایم بی‌اطلاع بوده است. او هرگز متهم نشد.

اما شش سال بعد، مقامات سوئیسی به طور غیرمنتظره‌ای پرونده پول‌شویی سال ۲۰۱۶ را به جریان انداختند و پلیس اسپانیا را متقاعد کردند تا دفتر او در مادرید را تفتیش کند. درخواست استرداد از سوی سوئیس باعث شد بتانکورت نتواند از خانه خود در بریتانیا خارج شود و برای نهایی کردن توافق نفتی ترامپ به واشنگتن و کاراکاس سفر کند.

در بهار امسال مقامات آمریکایی از جمله پم بوندی، دادستان کل وقت آمریکا در تماس‌های تلفنی متعدد از مقامات سوئیسی خواستند تا تحقیقات را متوقف کنند زیرا بتانکورت یک چهره بسیار مهم در سیاست خارجی به شمار می‌رود. در نهایت با عقب‌نشینی سوئیس، بتانکورت توانست در ماه ژوئن برای نهایی کردن قرارداد سفر کند.

جزئیات توافق بی‌سابقه با پنتاگون

بتانکورت، رودریگز و مقاماتی از وزارت خارجه و دفتر سرمایه راهبردی پنتاگون تا اواسط ماه اوت بر سر این قرارداد نفتی به توافق اولیه دست یافتند. بر اساس مفاد این قرارداد، سهم ونزوئلا دریافت ۱۶ تا ۴۰ درصد از تولید بسته به نوع میدان نفتی به علاوه مالیات بر درآمد خواهد بود. در بخش سهم آمریکا نیز بدون پرداخت هیچ‌گونه پولی، ایالات متحده ۳۵ درصد از سهام را در اختیار می‌گیرد و ۲۰ درصد از نفت را پس از کسر مالیات به قیمت تمام‌شده تولید یعنی حدود ۳۰ دلار در هر بشکه دریافت می‌کند. سهم بتانکورت نیز به این صورت است که شرکت او با نام شرکای انرژی آبی آمریکای شمالی به ۱۷ میدان نفتی دسترسی پیدا کرده و از حمایت غیرمستقیم ارتش آمریکا برخوردار می‌شود. یک مقام آمریکایی تایید کرد که هیچ مرد نفتی دیگری نمی‌تواند بگوید که پنتاگون را در کنار خود دارد.

انتقادات و دفاعیات

در حالی که مقامات آمریکایی از بتانکورت تمجید می‌کنند، کارشناسان انرژی این توافق را غیرعملی دانسته و معتقدند بعید است به این زودی‌ها باعث کاهش قیمت بنزین شود. در ونزوئلا نیز برخی منتقدان این توافق را مصداق دزدسالاری دانسته و بتانکورت را یک بولیچیکو به معنای نخبگان فاسد و پول‌پرست می‌نامند.

با این حال جان سیل، وکیل بتانکورت این اتهامات را ناعادلانه می‌داند. او تاکید می‌کند: «او مدت‌ها توسط سوئیس و وزارت دادگستری در مورد مسائل بسیار قدیمی تحت بازجویی بوده است. نه تنها هرگز محکوم نشده بلکه حتی برای هیچ فعالیت مجرمانه‌ای متهم نیز نشده است. او برای این لحظه از تاریخ در موقعیتی منحصربه‌فرد قرار دارد.»