هشدار بی‌سابقه مدیرعامل آرامکو: ذخایر جهانی نفت به شکلی «ترسناک» تحلیل رفته است

محمدحسین لطف‌الهی: امین ناصر با اشاره به حذف ۳ میلیارد بشکه از عرضه جهانی در پی جنگ هفت‌ماهه خاورمیانه تاکید کرد که حتی پس از پایان درگیری‌ها بازسازی این ذخایر راهبردی دست‌کم دو سال زمان خواهد برد.
«ذخایر جهانی نفت اکنون به شکلی ترسناک تحلیل رفته است»؛ این هشدار صریح مدیرعامل شرکت ملی نفت عربستان سعودی یا همان آرامکو است که تاکید دارد بازسازی این ذخایر تخلیه‌شده در جریان درگیری‌های خاورمیانه تا دو سال به طول خواهد انجامید. فایننشال تایمز نوشت: امین ناصر در نخستین سخنرانی عمومی خود از زمان آغاز جنگ اعلام کرد که جنگ هفت‌ماهه میان ایالات متحده و اسرائیل و ایران، عرضه نفت از این منطقه را نزدیک به ۳ میلیارد بشکه کاهش داده است، رقمی که نزدیک به نیمی از نفت خام و سوخت‌های پالایش‌شده‌ای محسوب می‌شود که در شرایط عادی در این مدت از گذرگاه راهبردی هرمز عبور می‌کرد.
به گفته ناصر برای جبران این کمبود و محافظت از بازار تا کنون بیش از ۱ میلیارد بشکه نفت از ذخایر برداشت شده است. اگرچه دولت‌ها بیش از ۳۰۰ میلیون بشکه از ذخایر راهبردی خود را روانه بازار کرده و روز جمعه نیز برای آزادسازی مقادیر بیشتری به توافق رسیده‌اند اما مدیرعامل آرامکو خاطرنشان کرد که بخش عمده این منابع تزریق‌شده از ذخایر شرکت‌های تجاری تامین شده است که به عنوان آخرین ابزار مهم در جعبه‌ابزار بازار شناخته می‌شوند. وی با ارائه برآوردی نگران‌کننده در کنفرانس مجمع اطلاعات انرژی در لندن گفت امروز کمتر از ۶ میلیارد بشکه در ذخایر تجاری جهان باقی مانده است که بخش اعظم آن نیز در عمل در دسترس نیست. سامانه در حال حاضر تحت فشار شدیدی قرار دارد و با توجه به اینکه جهان جایگزین چندانی برای اتکا ندارد حاشیه امنیت و تاب‌آوری عرضه به شکلی ترسناک نازک و شکننده شده است.
بخش دیگری از سخنان مدیرعامل آرامکو به تهدیدات امنیتی نوین اختصاص داشت. او هشدار داد که فناوری‌های مدرن از جمله داده‌های باز نظیر تصاویر ماهواره‌ای و گزارش‌های ثبت کشتیرانی به شکل فزاینده‌ای به سلاحی علیه زیرساخت‌ها و نفتکش‌ها تبدیل شده‌اند. در هفته‌های اخیر همزمان با حملات ایران به کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز، گروه‌های نیابتی این کشور در عراق و یمن نیز خطوط لوله، پالایشگاه‌ها و بنادر آرامکو را هدف قرار داده‌اند. ناصر در واکنش به این رویکرد جنگی تاکید کرد ابزارهای شفافیت نباید به مهماتی برای تجاوز و تهاجم تبدیل شوند.
این هشدارها در حالی مطرح می‌شود که به رغم آسیب‌های گسترده به بازار جهانی نفت، یک سامانه پیچیده و پنهان جابه‌جایی کشتی به کشتی نفت در تنگه هرمز در حال کمک به احیای جریان صادرات است. بر اساس ادعای موسسه کپلر محموله‌های صادراتی کشورهای حاشیه خلیج فارس در ماه گذشته به ۱۵.۵ میلیون بشکه در روز افزایش یافت که بالاترین سطح از زمان آغاز جنگ به شمار می‌رود و نشان‌دهنده بازیابی بیش از ۸۰ درصد حجم صادرات دوران پیش از درگیری‌ها است.
با این وجود تداوم این روند صادراتی با هزینه‌های تدارکاتی و امنیتی گزافی همراه بوده و بازارهای نفت همچنان در تنگنای شدیدی به سر می‌برند به طوری که قیمت محموله‌های فیزیکی نفت خام دریای شمال برای تحویل در ماه جاری به بالاترین سطح خود از ماه آوریل تا کنون جهش کرده است.
ناصر با تاکید بر اینکه حتی در فردای پایان درگیری‌ها پر کردن مجدد ذخایر همگام با تامین تقاضای جاری می‌تواند تا دو سال طول بکشد از دولت‌ها خواست تا تمرکز و سرمایه‌گذاری بیشتری بر امنیت و تاب‌آوری انرژی داشته باشند. وی همچنین فاش کرد که آرامکو در راستای محافظت از مشتریان خود در برابر اختلالات احتمالی آینده در حال مطالعه و بررسی مسیرهای جایگزین برای صادرات نفت خام عربستان و توسعه تاسیسات ذخیره‌سازی در خارج از مرزهای این کشور است.