آیا نبرد بر سر تنگه هرمز به پایان جنگ منجر می‌شود یا آغاز یک موازنه تازه است؟

نفت خبر:   

در حالی که تنها ۲۴ ساعت از تازه‌ترین دور درگیری‌ها میان ایران و آمریکا می‌گذرد، نشانه‌هایی از بازگشت دیپلماسی بار دیگر در حال آشکار شدن است. هم‌زمان با ادامه مواضع تند دو طرف، مجموعه‌ای از اظهارات و تحرکات دیپلماتیک این تصور را تقویت کرده که هدف اصلی، گسترش جنگ نیست؛ بلکه بازتعریف موازنه قدرت، به‌ویژه در حوزه تنگه هرمز و امنیت انرژی منطقه است.
دونالد ترامپ در تازه‌ترین مواضع خود مدعی شده است که «تفاهم‌نامه تمام شده است.» این سخن با استقبال بخشی از جریان‌های سیاسی داخلی ایران روبه‌رو شد؛ جریان‌هایی که از پایان کامل مسیر مذاکره سخن می‌گویند و معتقدند فضای دیپلماسی دیگر قابل احیا نیست.
اما هم‌زمان، تحولات پشت پرده روایت متفاوتی ارائه می‌دهد.

منابع دولتی پاکستان به خبرگزاری آناتولی گفته‌اند که اسلام‌آباد با همراهی قطر، تماس‌های تازه‌ای با تهران و واشنگتن برقرار کرده تا دو طرف را به توقف حملات نظامی و بازگشت به مذاکرات «طبق توافق» ترغیب کند. چنین تحرکی نشان می‌دهد که کانال‌های میانجی‌گری نه‌تنها بسته نشده، بلکه در میانه بحران نیز فعال مانده‌اند.
هم‌زمان، لارنس نورمن، خبرنگار وال‌استریت ژورنال، از احتمال بالای بازگشت سریع ایران و آمریکا به میز مذاکره خبر داده و نوشته است که تمایل واشنگتن برای جلوگیری از تشدید تنش حتی بیش از تهران است. علی واعظ، مدیر برنامه ایران در گروه بین‌المللی بحران نیز معتقد است که یادداشت تفاهم میان دو طرف را نباید «مرده» تلقی کرد و آنچه اکنون جریان دارد، بیش از آنکه پایان دیپلماسی باشد، تلاشی برای بهبود موقعیت چانه‌زنی پیش از دور بعدی مذاکرات است.
اگر این تحولات کنار یکدیگر قرار گیرند، تصویری متفاوت از آنچه در فضای سیاسی مطرح می‌شود شکل می‌گیرد. در این چارچوب، درگیری‌های اخیر را می‌توان بخشی از تلاش دو طرف برای تغییر موازنه قدرت در خصوص تنگه هرمز دانست.
.
البته این به معنای پایان خطر نیست. هرگونه خطای محاسباتی یا حمله خارج از کنترل می‌تواند شرایط را به سمت رویارویی گسترده‌تر سوق دهد. با این حال، مجموعه سیگنال‌های دیپلماتیک منتشرشده در ساعتهای گذشته نشان می‌دهد که دست‌کم در مقطع کنونی، اراده سیاسی برای مهار بحران و بازگرداندن آن به میز مذاکره همچنان وجود دارد.
به همین دلیل، شاید آنچه امروز در خلیج فارس جریان دارد، بیش از آنکه آغاز یک جنگ تمام‌عیار باشد، رقابتی برای تعیین موازنه قدرت پس از بحران است. موازنه‌ای که آینده تنگه هرمز، را تعیین میکند. آینده ای که نشان  می‌دهد کریدور عمانی هرمز میتواند باز بماند یا مسیر تنگه  تنها از سمت ایران با خواهد بود.

انتهای پیام