پارسا ملکی:
هند سومین واردکننده بزرگ نفت جهان، در حال بازنگری بنیادین در ساختار تأمین انرژی خود است. دادههای رهگیری نفتکشها و آمارهای بنادر نشان میدهد که واردات نفت این کشور از روسیه در ژانویه ۲۰۲۶ به حدود ۱.۱ تا ۱.۲ میلیون بشکه در روز کاهش یافته است؛ این رقم، کمترین میزان در بیش از سه سال اخیر به شمار میرود و افت قابل توجهی نسبت به اوج حدود ۲ میلیون بشکه در روز در اواسط ۲۰۲۵ را نشان میدهد.
این کاهش همزمان با نهایی شدن قرارداد خرید ۲ میلیون بشکه نفت خام سنگین Merey از ونزوئلا توسط شرکتهای دولتی هند، فراتر از یک جابهجایی تجاری ساده است و نشاندهنده تلاش دهلینو برای تنوعبخشی منابع تأمین تحت تأثیر فشارهای دیپلماتیک واشینگتن و پویایی بازار جهانی به شمار میرود.
جزئیات عملیاتی محموله جدید حاکی از آن است که شرکتهای "ایندین اویل" و "هندوستان پترولیوم" مسئولیت اصلی این معامله را بر عهده دارند. شرکت بازرگانی "ترافیگورا" انتقال ۲ میلیون بشکه نفت گرید Merey را مدیریت میکند؛ ۱.۵ میلیون بشکه به پالایشگاه پارادیپ که مجهز به امکانات پیشرفته پردازش نفت سنگین است و ۵۰۰ هزار بشکه به پالایشگاه ویساکاپاتنام اختصاص یافته است. این قرارداد پس از صدور مجوزهای ویژه توسط وزارت خزانهداری آمریکا در اوایل ۲۰۲۶ (General License 46) ممکن شد که تجارت محدود نفت ونزوئلا را تسهیل کرد.
عامل اصلی این چرخش را باید در فشارهای ناشی از تعرفههای گمرکی ایالات متحده جستوجو کرد. در چارچوب توافق تجاری فوریه ۲۰۲۶، آمریکا تعرفه اضافی ۲۵ درصدی بر کالاهای هندی را حذف کرد و هند در مقابل، کاهش تدریجی وابستگی به نفت روسیه را پیگیری میکند. علاوه بر این، جذابیت نفت Urals روسیه به دلیل افزایش هزینههای بیمه، لجستیک و محدودیتهای پرداختی ناشی از سقف قیمتی گروه هفت، کاهش یافته است.
نفت Merey ونزوئلا با تخفیف حدود ۶.۵ تا ۷ دلاری نسبت به شاخص Brent عرضه میشود که برای پالایشگاههای پیچیده هند جذاب است. برآورد بانک دولتی هند نشان میدهد که جایگزینی بخشی از واردات یعنی حدود ۳۰۰ هزار بشکه در روز، میتواند سالانه تا ۳ میلیارد دلار صرفهجویی ارزی ایجاد کند، هرچند هزینههای حملونقل بالاتر به دلیل مسافت بیشتر، بخشی از این مزیت را کاهش میدهد. با این حال محدودیتهای فنی پالایشگاهها مانع اصلی است؛ این واحدها در میانمدت نمیتوانند بیش از حدود ۲۰ درصد سبد خود را به نفت فوقسنگین اختصاص دهند، مگر با سرمایهگذاریهای جدید در فرآیند ککسازی.
این تغییرات، جایگاه روسیه را به عنوان تأمینکننده اصلی تضعیف کرده است. مسکو که در سالهای ۲۰۲۳-۲۰۲۴ بیش از ۴۰ درصد نیاز هند را تأمین میکرد، اکنون با رقابت از آمریکای جنوبی و خلیج فارس روبرو است. مقامات وزارت نفت هند در بیانیه ۱۰ فوریه ۲۰۲۶ این جابهجایی را "تصمیمات تجاری مبتنی بر بازار" توصیف کردند، اما همزمانی با مذاکرات آمریکا، ابعاد دیپلماتیک آن را برجسته میسازد.
در نهایت، استراتژی بلندمدت هند بر تنوعبخشی منعطف استوار است. دهلینو با کاهش سهم روسیه و ورود به بازار ونزوئلا، حاشیه امنیت بیشتری در برابر نوسانات قیمت و تنشهای ژئوپلیتیکی ایجاد میکند. این رویکرد، هند را از یک خریدار منفعل به بازیگری فعال در بازار انرژی تبدیل میکند که از قدرت خرید خود برای چانهزنی دیپلماتیک بهره میبرد. آینده امنیت انرژی هند در مدیریت همزمان منابع از سیبری، خلیج مکزیک و خلیج فارس تعریف خواهد شد.
دیدگاهها و نظرات خود را بنویسید
