سایه سنگین تورم در آمریکا/ فشار هم‌زمان تعرفه‌ها، انرژی و هوش مصنوعی

محمدحسین لطف‌الهی: مدیران شرکت‌های آمریکایی با اشاره به تداوم تعرفه‌ها، نوسانات بازار انرژی و تقاضای نجومی مراکز داده هوش مصنوعی هشدار می‌دهند که تورم بالاتر از هدف فدرال رزرو احتمالا ماندگار خواهد بود.
بخش تجاری و تولیدی ایالات متحده به طور فزاینده‌ای به این باور رسیده است که تورم بالا به این زودی‌ها اقتصاد را ترک نخواهد کرد. حتی اگر گزارش‌های جدید تورمی به دلیل افت اخیر قیمت بنزین نشان‌دهنده اندکی آرامش باشد، پیش‌بینی‌کنندگان و مدیران اجرایی امیدی به تداوم این تسکین موقتی ندارند. در واقع نیروهایی که قیمت‌ها را به سمت بالا سوق می‌دهند، به جای محو شدن در حال تکثیر و هم‌افزایی هستند. تعرفه‌های گمرکی همچنان زنجیره‌های تامین را تحت فشار قرار داده‌اند، جنگ در خاورمیانه بازارهای نفت را در وضعیت هشدار نگه داشته است و اکنون ظهور یک پدیده جدید یعنی رونق زیرساخت‌های هوش مصنوعی، هزینه قطعات الکترونیکی و برق را به شدت افزایش داده است.
فشار مضاعف تعرفه‌ها و بحران مواد اولیه
برای بسیاری از تولیدکنندگان، اثرات تعرفه‌ها بسیار ماندگارتر از پیش‌بینی‌های اولیه اقتصاددانان بوده است. به عنوان نمونه قیمت فولاد در ۱۵ ماه گذشته تقریبا دو برابر شده و از محدوده ۳۰ سنت به ۷۲ سنت در هر پوند رسیده است. نظرسنجی‌های اخیر بانک فدرال رزرو نیویورک نشان می‌دهد که نیمی از شرکت‌های درگیر با تعرفه‌ها قصد دارند برای جبران هزینه‌های خود، قیمت محصولاتشان را طی ۶ ماه آینده یا بیشتر مجددا افزایش دهند. برخی از این کسب‌وکارها منتظر پایان قراردادهای قبلی خود هستند تا قیمت‌های جدید را اعمال کنند و در این مدت افزایش هزینه‌ها را شخصا متحمل شده‌اند.
در کنار فولاد، سایر مواد اولیه نیز با جهش قیمتی مواجه بوده‌اند. به عنوان مثال رزین پلاستیک که مستقیما به قیمت نفت وابسته است، بین ۳۰ تا ۴۰ درصد گران‌تر شده است. تعرفه‌ها قیمت مس را نیز که در سامانه‌های سیم‌کشی کاربرد وسیعی دارد، بالا برده‌اند. همزمان قطعات الکترونیکی به دلیل رقابت مراکز داده هوش مصنوعی برای تصاحب ظرفیت‌های محدود بازار، با افزایش قیمت چشمگیری مواجه شده‌اند. این فشارهای همزمان باعث شده تا سود بسیاری از شرکت‌ها بین ۲۰ تا ۳۰ درصد کاهش یابد و آن‌ها را ناچار به برنامه‌ریزی برای افزایش مجدد قیمت‌ها کند.
انتقال هزینه‌ها به مصرف‌کننده نهایی در صنایع مختلف
طولانی شدن این چرخه تورمی با دو ابهام بزرگ همراه است که شامل نوسانات مداوم جنگ در خاورمیانه برای تهدید هزینه‌های سوخت و انقضای گروهی از تعرفه‌های جهانی ۱۰ درصدی در اواخر ژوئیه برای تشدید عدم قطعیت تجاری می‌شود. در همین راستا شرکت‌های بزرگ در حوزه‌های مختلف به صراحت از ادامه روند گرانی‌ها خبر داده‌اند. شرکت هواپیمایی دلتا اعلام کرده است که هزینه‌های بی‌سابقه سوخت، سود سه‌ماهه این شرکت را کاهش داده و آن‌ها چاره‌ای جز حفظ افزایش قیمت بلیت‌ها ندارند زیرا تورم در هر دو بخش سوختی و غیرسوختی چشمگیر است.
در بخش مواد غذایی، شرکت سنکا فودز به سهام‌داران خود اعلام کرده است که اثرات تعرفه‌های فولاد در بهار گذشته تازه اکنون در هزینه‌های بسته‌بندی نمایان شده و در قیمت نهایی فروش لحاظ می‌شود. این شرکت تاکید کرده است که قیمت میوه و سبزیجات کنسروشده از سال ۲۰۱۹ تاکنون بیش از ۴۸ درصد افزایش یافته که دلیل اصلی آن تعرفه‌های وارداتی بوده است. در صنعت ساخت تجهیزات نیز برندهایی مانند وینباگو اینداستریز از احتمال افزایش دورقمی قیمت‌ها برای مدل‌های سال ۲۰۲۷ خبر داده‌اند که مستقیما ناشی از جهش قیمت مواد خام است.
معمای سیاست‌های فدرال رزرو و اقتصاد داغ
برخی از اقتصاددانان معتقدند که ریشه‌های این فشارهای تورمی عمیق‌تر از شوک‌های مقطعی است. حتی بدون در نظر گرفتن تنش‌های خاورمیانه یا جنگ‌های تجاری، تورم احتمالا بسیار بالاتر از هدف ۲ درصدی فدرال رزرو باقی خواهد ماند. دلیل اصلی این امر داغ بودن موتور خود اقتصاد است و مخارج مصرف‌کنندگان همچنان بالاست و دولت با اجرای سیاست‌های توام با کسری بودجه سنگین، تقاضای کاذبی را به اقتصاد پمپاژ می‌کند.
در چنین شرایطی، بازارهای مالی نشانه‌های چندانی از اثرگذاری واقعی نرخ‌های بهره فدرال رزرو نشان نمی‌دهند. همان‌طور که تحلیلگران اقتصادی تاکید می‌کنند، فدرال رزرو تصور می‌کند که پای خود را روی پدال ترمز گذاشته است اما در واقعیت اقتصاد همچنان در حال فشردن پدال گاز است. این تضاد ساختاری نشان می‌دهد که تورم به این زودی‌ها مهار نخواهد شد و کسب‌وکارها و مصرف‌کنندگان باید خود را برای یک دوره طولانی از گرانی‌های ادامه‌دار آماده کنند.