هوش مصنوعی، برگ برنده پالایشگاه‌ ها در عصر انرژی پاک

تحریریه نفت خبر:  ادغام هوش مصنوعی در فرآیندهای پالایشی، تنها یک تحول دیجیتال نیست، بلکه نقطه عطفی در مدیریت انرژی و محیط ‌زیست صنعت نفت به شمار می ‌رود، تحولی که می ‌تواند همزمان سود آوری اقتصادی و پایداری زیست‌محیطی را تضمین کند.

به گزارش نفت خبر- در حالی که صنعت نفت و گاز یکی از پرانرژی ‌ترین بخش ‌های اقتصادی است، استفاده از فناوری‌ های نوین برای کاهش مصرف انرژی و آلودگی ‌های زیست‌ محیطی دیگر تنها یک گزینه لوکس نیست بلکه به ‌عنوان یک ضرورت عملیاتی و اقتصادی در دستور کار قرار گرفته است. یکی از مهم ‌ترین ابزارهایی که در سال ‌های اخیر به‌ طور فزاینده‌ ای در این صنعت به کار گرفته شده، هوش مصنوعی است که با تحلیل داده ‌های عملیاتی، پالایشگاه‌ ها را به‌سمت بهره‌ وری انرژی بیشتر و انتشار کربن کمتر هدایت می ‌کند.

پالایشگاه‌ های نفت، به ‌دلیل پیچیدگی فرآیندهایشان، حجم بسیار زیادی از انرژی را برای جداسازی، تقطیر و فرآوری محصولات مختلف مصرف می‌ کنند. در این میان الگوریتم ‌های هوش مصنوعی قادرند الگوهای مصرف انرژی را در زمان واقعی تحلیل کنند، نقاط پرفشار را شناسایی کرده و راهکارهای عملیاتی برای بهینه ‌سازی ارائه دهند. سیستم‌ های پیشرفته هوش مصنوعی می ‌توانند با پردازش داده‌ های حسگرهای نصب‌ شده در تجهیزات، میزان مصرف انرژی در بخش‌های مختلف فرآیند را پیش ‌بینی و بهینه کنند تا مصرف انرژی به کمترین مقدار ممکن کاهش یابد.

طبق گزارش ‌های مختلف، هوش مصنوعی در پروژه ‌های صنعتی می ‌تواند منجر به کاهش مصرف انرژی تا ۱۰ تا ۴۰ درصد در بخش ‌های مختلف شود. این به معنای کاهش مستقیم هزینه‌ ها برای پالایشگاه ‌ها و در عین حال کاهش انتشار گازهای گلخانه ‌ای است که یکی از چالش‌های مهم زیست ‌محیطی در صنعت نفت محسوب می ‌شود.

یکی از کاربردهای مهم هوش مصنوعی در پالایشگاه‌ ها، پایش و مدیریت انتشار آلاینده‌ ها است. سیستم ‌های مبتنی بر AI می ‌توانند با استفاده از داده‌ های لحظه ‌ای، سطح انتشار گازهای مضر مثل دی ‌اکسید کربن، اکسید های نیتروژن (NOₓ) و دیگر آلاینده‌ها را رصد کنند. این سامانه‌ ها با تحلیل روند ها و پیش ‌بینی شرایط آتی، به اپراتورها هشدار می ‌دهند تا قبل از اینکه آلودگی از حد مجاز عبور کند، تغییرات فرآیندی را اعمال کنند. چنین سیستم ‌هایی نه ‌تنها به بهبود کیفیت هوا کمک می ‌کنند، بلکه شرکت ‌های پالایشی را در رعایت استانداردهای زیست ‌محیطی و مقررات بین ‌المللی یاری می‌ دهند.

تحقیقات علمی نیز نشان داده ‌اند که استفاده از مدل‌های مبتنی بر یادگیری ماشین در پالایشگاه‌ ها می ‌تواند ردیابی تغییرات دی ‌اکسید کربن در فرآیندها را با دقت بسیار بالا انجام دهد، این ابزارها ریسک انتشار غیرضروری آلاینده‌ها را کاهش داده و به توسعه تدابیر محیط‌زیستی کمک می‌ کنند.

استفاده از هوش مصنوعی در تحلیل داده‌های عملیاتی نه‌تنها به کاهش مصرف انرژی و آلودگی هوا کمک می‌کند، بلکه از سویی دیگر صرفه ‌جویی اقتصادی مهمی را نیز برای پالایشگاه ‌ها به ارمغان می ‌آورد. به ‌عنوان مثال، بهینه‌ سازی مصرف گاز سوختی، کاهش اتلاف انرژی در واحدهای حرارتی و بهبود کنترل فرآیندها، همه باعث کاهش هزینه ‌های عملیاتی می ‌شوند.
به‌طور خاص، شرکت‌های بزرگ نفتی جهان مانند ExxonMobil و Shell از الگوریتم‌های هوش مصنوعی یا AI برای تنظیم مصرف انرژی در فرآیندهای پالایش و پیش‌ بینی نیازهای تولید استفاده می ‌کنند که به کاهش هزینه‌ های تولید و افزایش بازده عملیاتی کمک می ‌کند.

روند استفاده از هوش مصنوعی در صنعت نفت و گاز در جهان به سرعت در حال رشد است. بر اساس گزارش ‌های صنعتی، بازار جهانی هوش مصنوعی در نفت و گاز، از چند میلیارد دلار در سال اخیر به رقم ‌های بسیار بالاتری تا سال ۲۰۳۴ خواهد رسید. این رشد برگرفته از افزایش تقاضا برای ابزارهای پیش ‌بینی، بهینه‌ سازی و کنترل هوشمند انرژی است.
شرکت‌ های پیشرو در این زمینه، مانند شرکت‌ های بزرگ اروپایی و عربی، از AI برای پیش ‌بینی بهتر نگهداری تجهیزات، بهینه ‌سازی سوخت مصرفی و کاهش انتشار آلاینده ‌ها بهره می ‌برند که هم سوددهی اقتصادی و هم مزیت‌ های زیست ‌محیطی را برای آنها به همراه دارد.

کارشناسان معتقدند که ادغام هوش مصنوعی در پالایشگاه‌ ها، بیش از یک روند تکنولوژیک است. این یک تحول بنیادی در نحوه مدیریت انرژی و محیط‌زیست در صنعت نفت است که می ‌تواند به کاهش اثرات تغییرات اقلیمی کمک کند. فناوری ‌های AI به پالایشگاه ‌ها این امکان را می ‌دهند که فراتر از الزامات استانداردهای فعلی حرکت کنند و به سوی عملیات پایدارتر و کم‌ مصرف‌تر گام بردارند.

در نهایت، هوش مصنوعی نه ‌فقط به کاهش مصرف انرژی و آلودگی هوا کمک می ‌کند، بلکه یک ابزار حیاتی برای رقابت ‌پذیری شرکت ‌های نفتی در دنیای آینده است،؛ دنیایی که بهره ‌وری و پایداری در کنار هم معنا پیدا می ‌کنند.

انتهای پیام