صنایع اروپا زیر فشار انرژی گران

دنیای اقتصاد: صنایع بزرگ اروپا هشدار دادند که هزینه‌های بالای انرژی و مالیات سنگین برق، توان رقابت قاره را در‌برابر آمریکا و چین به‌خطر انداخته و خواستار اقدام فوری اتحادیه اروپا برای حمایت از تولید «ساخت اروپا» شدند و به‌نظر می‌رسد تبعات قطع گاز ارزان روسیه بر اقتصاد اروپا تمامی ندارد.

مدیریت امور اوپک و روابط با مجامع انرژی وزارت نفت، گزارشی درخصوص وضعیت هشدارآمیز انرژی در اروپا منتشر کرده‌است. رهبران ارشد صنایع اروپا اخیرا از اتحادیه اروپا خواستند به‌سرعت‌ برای کاهش قیمت انرژی اقدام کند و هشدار دادند که هزینه‌های بالای انرژی به مانعی جدی برای رقابت‌پذیری شرکت‌های اروپایی در‌برابر ایالات‌متحده و چین تبدیل شده‌است. این درخواست پیش از نشست غیررسمی رهبران اتحادیه در بلژیک مطرح شده؛ نشستی که هدف آن بررسی راهبردهای تقویت رقابت اقتصادی اروپا عنوان ‌شده‌است. مدیران‌عامل حاضر در آنتورپ در بیانیه‌ای اعلام کردند: پنج سال‌آینده می‌تواند دشوارترین دوره برای صنعت اروپا در چند دهه‌اخیر باشد، اما با اقدام‌های فوری امکان تغییر مسیر وجود دارد. این بیانیه که خواستار بسته‌ای اضطراری برای کاهش هزینه انرژی و حمایت از تقاضای محصولات «ساخت اروپا» است، از سوی صدها مدیرعامل ازجمله بزرگ‌ترین تولیدکننده مواد شیمیایی جهان، ب‌آاس‌اف(BASF)، بزرگ‌ترین شرکت فولاد اروپا، آرسلورمیتال(ArcelorMittal) و همچنین چند گروه انرژی امضا شده‌است.

جان موریش، مدیرعامل بخش اروپای ‌هایدلبرگ متریالز(Heidelberg Materials) بر این عقیده است که اولویت اصلی صنعت، کاهش قیمت انرژی است و هشدار داده که هزینه‌های بالا سبب‌شده این شرکت بخشی از سرمایه‌گذاری‌های خود را از اروپا خارج کند. وی در پاسخ به این سوال که پیام اصلی وی به رهبران اتحادیه اروپا چیست، به رویترز گفت: «در مورد قیمت‌های انرژی، موضوع این است که آنها باید کاهش یابند. آنها باید ما را جدی بگیرند و باید درک کنند که این موضوع واقعا مانع رقابت‌پذیری اروپا می‌شود.» وی گفت شرکت سیمان‌سازی ‌هایدلبرگ که بازار اصلی آن آلمان است، به‌دلیل قیمت‌های بالای انرژی شروع به انتقال برخی سرمایه‌گذاری‌ها به خارج از اروپا کرده‌است. همچنین کنراد کایزر، مدیرعامل شرکت تولیدکننده مواد شیمیایی تخصصی سوئیسی کلارینت(Clariant)، وضعیت انرژی را دلیل عقب‌ماندن اروپا از رقبا دانست.

قطع گاز ارزان روسیه
گزارش یادشده با اشاره به اینکه پس از قطع بخش عمده واردات گاز ارزان روسیه در پی جنگ با اوکراین در سال‌۲۰۲۲، هزینه انرژی برای صنایع انرژی‌بر افزایش چشمگیری یافت، نوشته است: داده‌های اتحادیه اروپا نشان می‌دهد که شبکه‌های برق متراکم، مالیات‌های ملی و قیمت انتشار دی‌اکسیدکربن اتحادیه اروپا نیز در قیمت برق نقش دارند؛ قیمت‌هایی که برای صنایع در اروپا بیش از دو‌برابر قیمت‌ها در آمریکا و چین است. طبق این گزارش، اورسولا فون‌درلاین، رئیس کمیسیون اروپا با اشاره به بالا‌بودن هزینه‌برق برای صنایع تاکید کرده‌است؛ ساختار فعلی انرژی در اروپا نیازمند اصلاح است. به گفته او، اتصال ناکافی شبکه‌های برق کشورهای عضو، مانع انتقال انرژی ارزان در سطح قاره می‌شود و در عین‌حال مالیات بالاتر برق نسبت به گاز، فشار مضاعفی بر صنایع وارد می‌کند؛ وضعیتی که به گفته او «اشتباه» است و باید تغییر کند. با این حال برخی شرکت‌ها اذعان دارند که راه‌حل فوری برای رفع این معضل وجود ندارد، زیرا توسعه و نوسازی شبکه‌های برق برای گسترش انرژی کم‌کربن سال‌ها زمان می‌برد. افزون بر این، تمایل سیاسی برای تغییر اساسی در طراحی بازار برق محدود است و دولت‌ها در اصلاحات اخیر قوانین انرژی نیز از بازطراحی بازار صرف‌نظر کردند. در همین‌حال فیلیپ کرن، مدیرعامل شرکت چندملیتی مواد شیمیایی سالوی(Solvay) خواستار مداخله مستقیم دولت‌ها برای تضمین قیمت پایدار برق برای صنایع شده و تاکید کرده‌است که شرکت‌ها توان تحمل نوسانات شدید قیمت را ندارند. درمجموع هشدار صنایع بزرگ نشان می‌دهد بحران هزینه انرژی به یکی از مهم‌ترین چالش‌های رقابت‌پذیری اقتصاد اروپا تبدیل شده و بدون اقدام سریع سیاستگذاران، خطر انتقال سرمایه‌گذاری و کاهش تولید در قاره جدی‌تر می‌شود. اکنون نگاه‌ها به تصمیم‌های پیش‌روی اتحادیه اروپا دوخته شده‌است تا مشخص شود آیا این بلوک می‌تواند با اصلاح بازار انرژی و کاهش هزینه‌ها، مسیر حفظ و تقویت صنعت خود را هموار کند یا نه.

چشم امید به ال‌ان‌جی
اروپا بعد از جنگ روسیه و اوکراین، به خرید ال‌ان‌جی آسیا روی‌آورد. داده‌ها نشان می‌دهد که عرضه ال‌ان‌جی روبه‌رشد است و سیاستگذاران اروپایی با اتکا به این اطلاعات انتظار دارند که در سال‌آینده وضعیت انرژی بهتر از امسال باشد. گزارش‌ها حاکی از آن است که طی دو سال‌آینده ظرفیت صادرات در دسترس ال‌ان‌جی حدود ۱۱۳میلیارد مترمکعب افزایش یابد و از ۵۹۳‌میلیارد مترمکعب در سال‌۲۰۲۵ به ۷۰۷‌میلیارد مترمکعب در سال‌۲۰۲۷ برسد. همچنین داده‌های سال‌۲۰۲۶ با رشد محسوس عرضه آغاز شده و حجم عرضه در دو ماه نخست سال ‌حدود ۱۵‌میلیارد مترمکعب بیشتر از مدت مشابه سال‌قبل بوده‌است. در عین‌حال باید اشاره کرد؛ این چشم‌انداز با نااطمینانی‌هایی همراه است. ممکن است برخی پروژه‌ها طبق برنامه به بهره‌برداری نرسند یا با اختلال فنی مواجه شوند، بااین‌حال اروپا به‌دلیل افت تولید داخلی و نیاز ساختاری به امنیت انرژی مشتری اصلی ال‌ان‌جی خواهد بود.

سطح ذخایر گاز اروپا هم یکی از عوامل تعیین‌کننده است؛ این ذخایر در پایان سال‌۲۰۲۵ به ۶۵‌میلیارد مترمکعب رسید ‌که کمتر از ۷۶‌میلیارد در پایان سال‌۲۰۲۴ و ۹۱‌میلیارد در پایان سال‌۲۰۲۳ بود. کاهش ذخایر سبب می‌شود بخشی از واردات به‌جای مصرف فوری، صرف پر‌کردن مخازن ذخیره‌سازی گاز شود. هرچند باید اشاره کرد؛ ایجاد انگیزه برای پر‌کردن مخازن ذخیره‌سازی گاز ممکن است مستلزم قیمت‌های تابستانی پایین‌تر از سطوح فعلی باشد؛ وضعیتی مشابه سال‌۲۰۱۹ که افزایش عرضه عمدتا راهی این مخازن در اروپا شد و فشار قابل‌توجهی بر قیمت‌ها وارد کرد.