تازهترین پروژهها و گزارشهای شرکتهای بزرگ انرژی در سال ۲۰۲۶ نشان میدهد تعریف مسئولیت اجتماعی در صنعت نفت در حال تغییر است. شرکتها بهتدریج از الگوی سنتی کمکهای خیریه و پروژههای پراکنده عمرانی به سمت توسعه زنجیره تأمین محلی، آموزش تخصصی، ایجاد کسبوکار، کاهش آثار محیطزیستی و مشارکت جوامع میزبان حرکت میکنند.
در آذربایجان، BP به نمایندگی از شرکای میدانهای آذری-چراغ-گونشلی و شاهدنیز، ۹ سپتامبر برنامهای برای تربیت متخصصان محلی انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی آغاز کرد. ۲۰ متخصص محلی در قالب برنامه «آموزش مربی» آموزش میبینند تا پس از کسب مهارت، خود به تربیت نیروهای متخصص بپردازند. این طرح در ادامه سرمایهگذاری اجتماعی حدود دو میلیون دلاری BP است که ایجاد آزمایشگاه تخصصی انرژیهای تجدیدپذیر در دانشگاه دولتی نفت و صنعت آذربایجان را نیز دربر میگیرد.
در آنگولا مفهوم «محتوای محلی» یک گام جلوتر رفته است. بحث دیگر فقط استخدام نیروی بومی یا واگذاری قراردادهای خدماتی نیست؛ سیاست تازه بر این است که شرکتهای آنگولایی از پیمانکار خدماتی به سازنده، سرمایهگذار، مالک دارایی و حتی اپراتور پروژههای نفت و گاز تبدیل شوند. Afreximbank که نزدیک به دو میلیارد دلار برای صنعت نفت و گاز آنگولا تأمین مالی کرده، توسعه شرکتهای داخلی را یکی از محورهای سرمایهگذاریهای بعدی خود اعلام کرده است.
در قزاقستان نیز Tengizchevroil، بهرهبردار میدان عظیم تنگیز، بومیسازی را از خرید کالاهای ساده فراتر برده و به تولید مواد شیمیایی حفاری، تجهیزات تخصصی و ورود شرکتهای قزاق به خدمات فنی پیچیده صنعت نفت رسانده است. در این مدل، معیار محتوای محلی دیگر فقط تعداد کارکنان بومی نیست؛ میزان دانش، فناوری و ظرفیت صنعتی است که در کشور میزبان باقی میماند.
در ایرلند، SSE در سال مالی ۲۰۲۵-۲۰۲۶ بیش از ۷.۲۵ میلیون یورو در جوامع محلی سرمایهگذاری کرده و ۳۸۶ پروژه و ۸۰ بورسیه را تحت پوشش قرار داده است. اما نکته مهمتر از رقم هزینه، شیوه تصمیمگیری است. جامعه محلی و نمایندگان مستقل آن در تعیین اولویتهای سرمایهگذاری مشارکت دارند؛ یعنی شرکت بهتنهایی تصمیم نمیگیرد مردم منطقه به چه چیزی نیاز دارند.
در حوزه محیطزیست نیز تعریف مسئولیت اجتماعی در حال تغییر است. Mubadala Energy در گزارش پایداری ۲۰۲۵ خود از کاهش ۳۰.۹ درصدی انتشار مستقیم و غیرمستقیم عملیاتی در داراییهای تحت بهرهبرداری و کاهش ۳۳.۹ درصدی شدت فلرینگ خبر داده است. این رویکرد یک پیام روشن دارد: مسئولیت یک شرکت نفتی پیش از مدرسهسازی و کمکهای اجتماعی، کاهش خسارتی است که عملیات خودش بر آب، خاک، هوا، اکوسیستم و زندگی جامعه میزبان وارد میکند.
این تغییر در استانداردهای تخصصی صنعت نیز دیده میشود. Ipieca، نهاد تخصصی صنعت نفت و گاز در حوزه پایداری، عملکرد اجتماعی شرکتها را در پیوند میان سه حوزه «محتوای محلی»، «سرمایهگذاری اجتماعی» و «تعامل با جوامع محلی» بررسی میکند. این نهاد هشدار داده است که بسیاری از برنامههای سرمایهگذاری اجتماعی شرکتها، با وجود هزینههای انجامشده، نتوانستهاند منافع پایدار ایجاد کنند و سنجش اثر واقعی این سرمایهگذاریها همچنان یکی از چالشهای اصلی صنعت است.
نمونههای تازه نشان میدهند پرسش اصلی در حال تغییر است. پرسش قدیمی این بود که یک شرکت نفتی چقدر برای منطقه پول خرج کرده است؟ پرسش جدید این است که پس از سالها استخراج نفت، چه چیزی برای منطقه باقی مانده است؟
چند شغل پایدار ایجاد شده؟ چند شرکت محلی وارد زنجیره تأمین شدهاند؟ چه میزان دانش و فناوری منتقل شده؟ چند کسبوکار توانستهاند مستقل از شرکت نفت ادامه حیات دهند؟ وضعیت محیطزیست نسبت به آغاز فعالیت میدان چگونه تغییر کرده و مردم منطقه چه سهمی در انتخاب پروژهها و هزینهکرد منابع داشتهاند؟
در این تعریف تازه، مدرسه، درمانگاه، راه و پروژههای عمرانی همچنان بخشی از مسئولیت اجتماعیاند، اما تمام آن نیستند. جهت حرکت را میتوان در چهار تغییر خلاصه کرد: از پول به اثر؛ از کمک به توانمندسازی؛ از استخدام بومی به ایجاد زنجیره تأمین و مالکیت بومی؛ و از تصمیمگیری برای مردم به تصمیمگیری با مردم.
دیدگاهها و نظرات خود را بنویسید
اخبار مرتبط
6 روز قبل
13 روز قبل
13 روز قبل
13 روز قبل
17 روز قبل
ویدئو مرتبط
