آتش بس ده روز خواسته ایران است یا ترامپ ؟

یادداشت سردبیر

وب سایت آکسیوس نزدیک به محافظ قدرت در آمریکا و اسرائیل خبر داده است که  پیشنهاد آتش‌بس ۱۰ روزه میان ایران و آمریکا برای بازگشایی تنگه هرمز که از سوی کشورهای قطر، مصر، عمان و پاکستان و دیگر میانجی ها طرح شده، از سوی آمریکا در حال بررسی است. اما واقعیت این است که ترامپ ناگزیر است گره ای که با دست خود به تنگه هرمز زده را به نحوی باز کند. حتی با آتش بسهای کوتاه مدت 10 روزه.

به اعدای اکسیوس در دوره آتش‌بس، تهران و واشنگتن درباره سازوکار عبور و مرور از تنگه هرمز مذاکره خواهند کرد. یکی از گزینه‌های مطرح‌شده، دریافت «هزینه خدمات معقول» از سوی ایران برای تأمین امنیت دریایی، حفاظت از محیط زیست و سایر خدمات است. همچنین پیشنهاد شده این مبالغ به صندوقی مشترک با مشارکت سازمان بین‌المللی دریانوردی واریز شود.

اما هم آکسیوس و هم ترامپ می داند که مساله ایران دریافت پول نیست. حتی ممکن است حاضر باشند مبالغ کلان به ایران بابت باز کردن تنگه هرمز پرداخت کنند. موضوع اصلی این است که خواسته ایران مشخصا «اعمال حاکمیت بر تنگه هرمز» است. به این معنا که کشتی ها چه از مسیر ایرانی عبور کنند و چه از مسیر عمانی، باید با «ترتیبات ایرانی» (بخوانید خواست و اراده ایران) عبور و مرور کنند. در مورد اینکه این خواسته استراتژیک تا چه اندازه تامین کننده منافع ملی در دراز مدت هست، می توان مفصل و در داخل بحث کرد. با این حال آنچه واضح است این است که نیاز ترامپ به باز شدن دوباره تنگه هرمز بسیار بیشتر از نیاز ایران برای برداشته شدن محاصره دریایی در شرایط حاضر است.

از همین روست که آکسیوس فاش کرده که ترامپ «از اسرائیل خواسته اقداماتی انجام ندهد که مسیر دیپلماسی را مسدود کند.» بنابراین میتوان نتیجه گرفت طرفی که تمایل دارد زودتر آتش بس برقرار شود، ترامپ است و ایران در این مسیر هیچ عجله ای احساس نمی کند.

#داوود_حشمتی