شب پرتنش ایران و آمریکا/ از حملات آمریکا در جنوب تا ادعای تازه ترامپ درباره مذاکره

گروه  سیاسی نفت خبر

بامداد پنجشنبه، جنوب ایران یکی از پرتنش‌ترین شب‌های خود در هفته‌های اخیر را پشت سر گذاشت. شبی که با موجی از حملات آمریکا به اهدافی در امتداد سواحل جنوبی کشور همراه شد و هم‌زمان، دونالد ترامپ بار دیگر از تلاش ایران برای رسیدن به یک توافق سخن گفت. ادعایی که مشخص نیست درست باشد. 

فرماندهی سنتکام اعلام کرد که دور جدیدی از حملات را علیه اهداف نظامی ایران در امتداد تنگه هرمز انجام داده‌اند. به گفته سنتکام، در این عملیات حدود ۹۰ هدف، از سامانه‌های پدافندی و انبارهای موشکی و پهپادی گرفته تا زیرساخت‌های دریایی و لجستیکی، هدف قرار گرفته است. 

در داخل ایران، از نخستین ساعات بامداد، گزارش‌هایی از شنیده شدن صدای انفجار در بندرعباس، چابهار، کنارک، بوشهر، ابوموسی، ایرانشهر و مناطقی از استان خوزستان منتشر شد. در بندرعباس، سامانه‌های پدافندی فعال شدند و در چابهار نیز منابع رسمی از وارد شدن خسارت به اسکله شهید بهشتی، اسکله کلانتری و برج کنترل ترافیک دریایی خبر دادند. هم‌زمان گزارش‌هایی از قطع برق در بخش‌هایی از چابهار و آسیب به برخی زیرساخت‌ها منتشر شد. مقام‌های محلی بوشهر نیز اعلام کردند که حملات آسیبی به نیروگاه هسته‌ای این استان وارد نکرده است. 

در ادامه این تحولات، سپاه پاسداران از آغاز پاسخ نظامی خبر داد و اعلام کرد که پایگاه‌های آمریکا در کویت و بحرین را با موشک و پهپاد هدف قرار داده است. هم‌زمان گزارش‌هایی نیز از هدف قرار گرفتن ناوگان پنجم آمریکا در بحرین منتشر شد،. 

پیامدهای این درگیری تنها به میدان نظامی محدود نماند. داده‌های منتشرشده از مسیر حرکت کشتی‌ها نشان می‌دهد که تردد دریایی در تنگه هرمز به شدت کاهش یافته و بخش عمده عبور و مرور به مسیرهای مورد تأیید ایران در نزدیکی ساحل شمالی محدود شده است؛ موضوعی که بار دیگر نگرانی‌ها درباره امنیت یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان را افزایش داده است. 

در صحنه سیاسی نیز تهران و واشنگتن روایت‌های کاملاً متفاوتی از وقایع ارائه کردند. ایران با ارسال نامه‌ای به شورای امنیت، حملات آمریکا را نقض منشور سازمان ملل و حاکمیت ملی خود خواند. در مقابل، واشنگتن این عملیات را پاسخی به حملات روز گذشته علیه کشتی‌ها در منطقه عنوان کرد. 

با این حال، شاید مهم‌ترین بخش تحولات، اظهارات دونالد ترامپ بود. رئیس‌جمهور آمریکا که ساعاتی پس از حملات، مدعی شد تهران «با شدت» در تلاش برای دستیابی به یک توافق با واشنگتن است. او بدون ارائه جزئیات گفت تماس‌هایی در این زمینه برقرار شده، اما در عین حال مدعی شد که اطمینانی به پایبندی ایران به هر توافق احتمالی ندارد. ترامپ همچنین هشدار داد که در صورت تکرار حملات علیه منافع آمریکا، پاسخ واشنگتن «بسیار شدیدتر» خواهد بود. 

این نخستین بار نیست که ترامپ هم‌زمان با تشدید فشار نظامی، از وجود کانال‌های مذاکره یا تمایل ایران به توافق سخن می‌گوید. در ماه‌های گذشته نیز او بارها ادعاهای مشابهی را مطرح کرده بود. پاسخ ایران هم  توییت قالیباف بود که  نوشته بود: آمریکا هنوز یاد نگرفته است که زورگویی و بدعهدی دیگر بی‌هزینه نیست؛ شفاف بگویم: بزنید، می‌خورید 

اکنون، هم‌زمان با ادامه تنش‌های نظامی و افزایش نااطمینانی در تنگه هرمز، پرسش اصلی این است که آیا این چرخه حمله و پاسخ به مرحله‌ای گسترده‌تر خواهد رسید یا بار دیگر، دیپلماسی در سایه درگیری‌ها مجال ظهور پیدا خواهد کرد.